तथा— सात्वतां नवमूर्तीनाम् आदिमूर्तिर् अहं परा ॥ इति । टीका च—सात्वतां भागवतानां नवव्यूहार्चने वासुदेवसङ्कर्षणप्रद्युम्नानिरुद्धनारायणहयग्रीववराहनृसिंहब्रह्माण इति या नवमूर्तयस् तासां मध्ये वासुदेवाख्या । इत्य् एषा । अत एव दृश्यते चाद्वैतवादिनाम् अपि सन्न्यासिनां व्यासपूजापद्धतौ श्रीकृष्णस्य मध्यसिंहासनस्थत्वं वासुदेवादीनां व्यासादीनां चावरणदेवतात्वम् इति । अत एव क्रमदीपिकायाम् अष्टाक्षरपटले वासुदेवादयस् तदावरणत्वेन श्रूयन्ते । यत् तु वृष्णीनां वासुदेवोऽस्मि इति भगवदुपनिषदः, तत्र वासुदेवशब्देन वसुदेवापत्यार्थेन श्रीबलदेव एवोच्यते । वक्ता हि तत्र श्रीकृष्ण एव । ततश् च स्वविभूतिं कथयति तस्मिन्न् अपि विभूतित्वारोपो न युज्यते, वक्तुर् अन्यत्रैव श्रोतृभिस् तत्प्रतीतेः । ततो मुख्यार्थबाधे तथैव व्याख्या समुचिता । तस्मात् साधु व्याख्यातम्—वासुदेवो भगवताम् इत्यादि । ॥
tathā— sātvatāṁ nava-mūrtīnām ādi-mūrtir ahaṁ parā || iti | ṭīkā ca—sātvatāṁ bhāgavatānāṁ nava-vyūhārcane vāsudeva-saṅkarṣaṇa-pradyumnāniruddha-nārāyaṇa-hayagrīva-varāha-nṛsiṁha-brahmāṇa iti yā nava-mūrtayas tāsāṁ madhye vāsudevākhyā | ity eṣā | ata eva dṛśyate cādvaita-vādinām api sannyāsināṁ vyāsa-pūjā-paddhatau śrī-kṛṣṇasya madhya-siṁhāsanasthatvaṁ vāsudevādīnāṁ vyāsādīnāṁ cāvaraṇa-devatātvam iti | ata eva krama-dīpikāyām aṣṭākṣara-paṭale vāsudevādayas tad-āvaraṇatvena śrūyante | yat tu vṛṣṇīnāṁ vāsudevo'smi iti bhagavad-upaniṣadaḥ, tatra vāsudeva-śabdena vasudevāpatyārthena śrī-baladeva evocyate | vaktā hi tatra śrī-kṛṣṇa eva | tataś ca sva-vibhūtiṁ kathayati tasminn api vibhūtitvāropo na yujyate, vaktur anyatraiva śrotṛbhis tat-pratīteḥ | tato mukhyārtha-bādhe tathaiva vyākhyā samucitā | tasmāt sādhu vyākhyātam—vāsudevo bhagavatām ity-ādi | ||
И так: «Среди девяти образов сатватов я — первый образ, высший».
И тика: «„Сатватов“ — бхагават; при почитании девяти расположений это Васудева, Санкаршана, Прадьюмна, Анируддха, Нараяна, Хаягрива, Вараха, Нрисимха, Брахма; среди этих девяти образов — именуемый Васудевою».
Потому и видно, что даже у санньяси, учителей недвойственности, в чине почитания Вьясы шри Кришна помещается на среднем троне, а Васудева и прочие, Вьяса и прочие — божества окружения. Потому и в «Крама-дипике», в главе о восьмислоговой, Васудева и прочие слышатся как Его окружение.
А что в упанишадах Бхагавана сказано «у Вришни я — Васудева», там словом «Васудева» в смысле «потомок Васудевы» назван именно шри Баладева: ведь говорящий там — сам шри Кришна. И, называя своё проявление, наложить проявление на Него же неуместно: слушающие постигают говорящего именно как иного. Потому, раз главный смысл отменяется, такое толкование и уместно. Оттого и хорошо истолковано: «Васудева — среди бхагаванов» и далее.
2d721162082c · publicado 20 sept 2026, 19:59:50 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Довод простой и грамматический: говорящий не может быть в списке того, что он перечисляет как своё.