अथ यद् उक्तं श्रीवृन्दावनस्यैव प्रकाशविशेषे गोलोकत्वं, तत्र प्रापञ्चिकलोकाप्रकटलीलावकाशत्वेनावभासमानप्रकाशो गोलोक इति समर्थनीयम्, प्रकटलीलायां तस्मिंस् तच्छब्दप्रयोगादर्शनात्, भेदांशश्रवणाच् च । प्रकटाप्रकटतया लीलाभेदश् चाग्रे दर्शयितव्यः । तद् एवं वृन्दावन एव तस्य गोलोकाख्यप्रकाशस्य दर्शनेनाभिव्यनक्ति— नन्दस् त्व् अतीन्द्रियं दृष्ट्वा लोकपालमहोदयम् । कृष्णे च सन्नतिं तेषां ज्ञातिभ्यो विस्मितोऽब्रवीत् ॥ ते चौत्सुक्यधियो राजन् मत्वा गोपास् तम् ईश्वरम् । अपि नः स्वगतिं सूक्ष्माम् उपाधास्यद् अधीश्वरम् ॥ इति स्वानां स भगवान् विज्ञायाखिलदृक् स्वयम् । सङ्कल्पसिद्धये तेषां कृपयैतद् अचिन्तयत् ॥ जनो वै लोक एतस्मिन्न् अविद्याकामकर्मभिः । उच्चावचासु गतिषु न वेद स्वां गतिं भ्रमन् ॥ इति सञ्चिन्त्य भगवान् महाकारुणिको हरिः । दर्शयामास लोकं स्वं गोपानां तमसः परम् ॥ सत्यं ज्ञानम् अनन्तं यद् ब्रह्मज्योतिः सनातनम् । यद् धि पश्यन्ति मुनयो गुणापाये समाहिताः ॥ ते तु ब्रह्मह्रदं नीता मग्नाः कृष्णेन चोद्धृताः । ददृशुर् ब्रह्मणो लोकं यत्राक्रूरोऽध्यगात् पुरा ॥ नन्दादयस् तु तं दृष्ट्वा परमानन्दनिर्वृताः । कृष्णं च तत्र च्छन्दोभिः स्तूयमानं सुविस्मिताः ॥ अतीन्द्रियम् अदृष्टपूर्वम् । लोकपालो वरुणः । स्वगतिं स्वधाम । सूक्ष्मां दुर्ज्ञेयाम् । उपाधास्यत् उपधास्यति नोऽस्मान् प्रति प्रापयिष्यतीति सङ्कल्पितवन्त इत्य् अर्थः । जनैति । जनशब्देन तदीयस्वजन एवोच्यते । सालोक्यसार्ष्टि इत्यादि पद्ये जना इतिवत् । अत्रैते मत्सेवनं विनाप्राप्यमाणा सालोक्यादिपर् इत्यागेन तत्सेवैकवाञ्छाव्रताः साधका एवेति लभ्यते । न वेद स्वां गतिं इत्य् अत्र तु श्रीभगवता तस्मिन् लोके स्वीयत्वतदीयत्वयोर् एकत्वमननेन स्वाभेद एव प्रतिपादित इति परम एवासौ तदीयस्वजनः । अत एव, तस्मान् मच्छरणं गोष्ठं मन्नाथं मत्परिग्रहम् । गोपाये स्वात्मयोगेन सोऽयं मे व्रत आहितः ॥ इति स्वयम् एव भगवता मत्परिग्रहम् इत्य् अनेन स्वस्मिंस् तत्परिकरतामच्छरणम् इत्यादिक्रमप्राप्तबहुव्रीहिणा दर्शिता, सोऽयं मे व्रतः इत्य् अनेन स्वस्य तद्गोपनव्रतता च । तद् एवं व्रजवासिजन एव लब्धे, तं प्रत्य् एव करुणया दर्शितवान्, न त्व् अन्यान् ।
atha yad uktaṁ śrī-vṛndāvanasyaiva prakāśa-viśeṣe golokatvaṁ, tatra prāpañcika-lokāprakaṭa-līlāvakāśatvenāvabhāsamāna-prakāśo goloka iti samarthanīyam, prakaṭa-līlāyāṁ tasmiṁs tac-chabda-prayogādarśanāt, bhedāṁśa-śravaṇāc ca | prakaṭāprakaṭatayā līlā-bhedaś cāgre darśayitavyaḥ | tad evaṁ vṛndāvana eva tasya golokākhya-prakāśasya darśanenābhivyanakti— nandas tv atīndriyaṁ dṛṣṭvā loka-pāla-mahodayam | kṛṣṇe ca sannatiṁ teṣāṁ jñātibhyo vismito'bravīt || te cautsukya-dhiyo rājan matvā gopās tam īśvaram | api naḥ sva-gatiṁ sūkṣmām upādhāsyad adhīśvaram || iti svānāṁ sa bhagavān vijñāyākhila-dṛk svayam | saṅkalpa-siddhaye teṣāṁ kṛpayaitad acintayat || jano vai loka etasminn avidyā-kāma-karmabhiḥ | uccāvacāsu gatiṣu na veda svāṁ gatiṁ bhraman || iti sañcintya bhagavān mahā-kāruṇiko hariḥ | darśayāmāsa lokaṁ svaṁ gopānāṁ tamasaḥ param || satyaṁ jñānam anantaṁ yad brahmajyotiḥ sanātanam | yad dhi paśyanti munayo guṇāpāye samāhitāḥ || te tu brahma-hradaṁ nītā magnāḥ kṛṣṇena coddhṛtāḥ | dadṛśur brahmaṇo lokaṁ yatrākrūro'dhyagāt purā || nandādayas tu taṁ dṛṣṭvā paramānanda-nirvṛtāḥ | kṛṣṇaṁ ca tatra cchandobhiḥ stūyamānaṁ suvismitāḥ || atīndriyam adṛṣṭa-pūrvam | loka-pālo varuṇaḥ | sva-gatiṁ sva-dhāma | sūkṣmāṁ durjñeyām | upādhāsyat upadhāsyati no'smān prati prāpayiṣyatīti saṅkalpitavanta ity arthaḥ | janaiti | jana-śabdena tadīya-svajana evocyate | sālokya-sārṣṭi ity-ādi padye janā itivat | atraite mat-sevanaṁ vināprāpyamāṇā sālokyādi-par ityāgena tat-sevaika-vāñchā-vratāḥ sādhakā eveti labhyate | na veda svāṁ gatiṁ ity atra tu śrī-bhagavatā tasmin loke svīyatva-tadīyatvayor ekatva-mananena svābheda eva pratipādita iti parama evāsau tadīya-svajanaḥ | ata eva, tasmān mac-charaṇaṁ goṣṭhaṁ man-nāthaṁ mat-parigraham | gopāye svātma-yogena so'yaṁ me vrata āhitaḥ || iti svayam eva bhagavatā mat-parigraham ity anena svasmiṁs tat-parikaratāmac-charaṇam ity-ādi-krama-prāpta-bahuvrīhiṇā darśitā, so'yaṁ me vrataḥ ity anena svasya tad-gopana-vratatā ca | tad evaṁ vrajavāsi-jana eva labdhe, taṁ praty eva karuṇayā darśitavān, na tv anyān |
Теперь о сказанном: что Голока есть особое явление самого шри Вриндавана. Это надо обосновать так: Голока — то явление, что предстаёт вместилищем игр, не явленных мирским мирам; ведь в явленной игре этого слова о нём не употребляют, да и слышно о различии долей. Различие игр по явленности и неявленности будет показано далее.
Итак, виденьем того явления, именуемого Голокою, в самом Вриндаване он и являет: «Нанда же, увидев сверхчувственное — великое восхождение хранителя миров и поклонение их Кришне, — изумлённый, сказал сородичам. И они, царь, со рвением в мысли, сочтя его Владыкою, сказали: „Разве приведёт нас верховный владыка к своей участи, тонкой?“ Узнав это у своих, Он Сам, Бхагаван, чей взор всё обнимает, ради исполнения их замысла милостиво помыслил так: „Человек в этом мире, блуждая незнанием, желанием и делами в высоких и низких участях, не знает своей участи“. Помыслив так, Бхагаван Хари, великий состраданием, показал пастухам свой мир, что выше тьмы, — истину, знание, бесконечное, вечное сияние Брахмана, которое видят сосредоточенные отшельники, когда уходят гуны. И они, приведённые в Брахма-заводь, погружённые и извлечённые Кришною, увидели мир Брахмана, где прежде постиг его Акрура. А Нанда и прочие, увидев его, успокоенные высшею радостью, и весьма изумлённые, увидели там Кришну, восхваляемого размерами».
«Сверхчувственное» — прежде невиданное; «хранитель миров» — Варуна; «своей участи» — своей обители; «тонкой» — труднопознаваемой; «приведёт» — доставит к нам; так они замыслили.
«Человек» — этим словом называется именно свой Ему человек, как «люди» в стихе «в одном мире, в равном богатстве» и далее. Отсюда получается, что эти — подвижники, чей обет: не обретая ничего без служения Мне, оставить жизнь в одном мире с Ним и прочее и желать одного лишь служения Ему. А словами «не знает своей участи» шри Бхагаван донёс, что в том мире «своё» и «Его» помыслено как одно, то есть донёс неразличие с Собою; значит, это Его свой человек в высшей степени.
Потому и Сам Бхагаван говорит: «Потому стойбище, что нашло во мне прибежище, что имеет меня владыкою, что есть моё достояние, я храню своею силою; таков принятый мною обет». Словом «моё достояние» показано, что они — Его свита при Нём самом (по бахуврихи, полученному по порядку с «нашедшее во мне прибежище» и далее), а словами «таков мой обет» — что у Него есть обет их хранить. Итак, получив именно людей, живущих во Врадже, Он и показал это по милости им, а не иным.
d73129da0bac · publicado 20 sept 2026, 19:59:50 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Пастухи просят о высшей участи, а получают виденье того места, где уже живут.