एवं द्वारकादीनां तस्य न् इत्यधामत्वं सिद्धम् । अथ तत्र के तावद् अस्य परिकराः? उच्यते—पूर्योर् यादवादयो वने श्रीगोपादयश् चेति । श्रीकृष्णस्य द्वारकादिन् इत्यधामत्वेन तेषां स्वतःसिद्धेः, तद्रूपत्वे परिकरान्तराणाम् अयुक्तत्वाद् अश्रवणत्वाच् च । तत्परिकरत्वेनैवाराधनादिवाक्यानि दर्शितानि दर्शयितव्यानि च । अतएवोक्तं पाद्मे कार्तिकमाहात्म्ये श्रीकृष्णसत्यभामासंवादे— एते हि यादवाः सर्वे मद्गणा एव भामिनि । सर्वदा मत्प्रिया देवि मत्तुल्यगुणशालिनः ॥ एवकारान् न देवादयः । श्रीहरिवंशेऽप्य् अनिरुद्धान्वेषणे तादृशत्वम् एवोक्तम् अक्रूरेण—देवानां च हितार्थाय वयं याता मनुष्यताम् इति । श्रीमथुरायां त्व् अवतारावसरेणाभिव्यक्ता अपि निगूढतया केचित् तस्याम् एव वर्तमानाः श्रूयन्ते । यथा श्रीगोपालोत्तरतापन्याम्— यत्रासौ संस्थितः कृष्णस् त्रिभिः शक्त्या समाहितः । रामानिरुद्धप्रद्युम्नै रुक्मिण्या सहितो विभुः ॥ इति । श्रीवृन्दावने तैः सदा विहारश् च । यथा पाद्मपातालखण्डे श्रीयमुनाम् उद्दिश्य— अहो अभाग्यं लोकस्य न पीतं यमुनाजलम् । गोवृन्दगोपिकासङ्गे यत्र क्रीडति कंसहा ॥ इति । स्कान्दे च— वत्सैर् वत्सतरीभिश् च सदा क्रीडति माधवः । वृन्दावनान्तरगतः सरामो बालकैर् वृतः ॥ इति । न तु प्रकटलीलागतेभ्य एते भिन्नाः, एते हि यादवाः सर्वे इत्य् अनुसारात् । तथा हि पाद्मनिर्माणखण्डे च श्रीभगवद्वाक्यम्— न् इत्यां मे मथुरां विद्धि वनं वृन्दावनं तथा । यमुनां गोपकन्याश् च तथा गोपालबालकान् ॥ ममावतारो न् इत्योऽयम् अत्र मा संशयं कृथाः ॥ इति । अतस् तान् एवोद्दिश्य श्रुतौ च तत्र ऋक्षु— तां वां वास्तून्य् उश्मसि गमध्यै यत्र गावो भूरिशृङ्गा अयासः । अत्राह तद् उरुगायस्य वृष्णः परमं पदम् अवभाति भूरि ॥ इति । व्याख्यातं च—तां तानि वां युवयोः कृष्णरामयोर् वास्तूनि लीलास्थानानि गमध्यै गन्तुं प्राप्तुं उश्मसि कामयामहे । तानि किंविशिष्टानि? यत्र येषु भूरिशृङ्गा महाशृङ्ग्यो गावो वसन्ति । यथोपनिषदि भूमवाक्ये धर्मिपरेण भूमशब्देन महिष्ठम् एवोच्यते, न तु बहुतरम् इति । यूथदृष्ट्यैव वा भूरिशृङ्गा बहुशृङ्ग्यो, बहुशुभलक्षणा इति वा । अयासः शुभाः । अत्र भूमौ तल्लोकवेदप्रसिद्धं श्रीगोलोकाख्यंउरुगायस्य स्वयं भगवतो वृष्णः सर्वकामदुघचरणारविन्दस्य परमं प्रपञ्चातीतं पदं स्थानं भूरि बहुधा अवभातीत्य् आह वेद इति ।
evaṁ dvārakādīnāṁ tasya n itya-dhāmatvaṁ siddham | atha tatra ke tāvad asya parikarāḥ? ucyate—pūryor yādavādayo vane śrī-gopādayaś ceti | śrī-kṛṣṇasya dvārakādi-n itya-dhāmatvena teṣāṁ svataḥ-siddheḥ, tad-rūpatve parikarāntarāṇām ayuktatvād aśravaṇatvāc ca | tat-parikaratvenaivārādhanādi-vākyāni darśitāni darśayitavyāni ca | ataevoktaṁ pādme kārtika-māhātmye śrī-kṛṣṇa-satyabhāmā-saṁvāde— ete hi yādavāḥ sarve mad-gaṇā eva bhāmini | sarvadā mat-priyā devi mat-tulya-guṇa-śālinaḥ || eva-kārān na devādayaḥ | śrī-hari-vaṁśe'py aniruddhānveṣaṇe tādṛśatvam evoktam akrūreṇa—devānāṁ ca hitārthāya vayaṁ yātā manuṣyatām iti | śrī-mathurāyāṁ tv avatārāvasareṇābhivyaktā api nigūḍhatayā kecit tasyām eva vartamānāḥ śrūyante | yathā śrī-gopālottara-tāpanyām— yatrāsau saṁsthitaḥ kṛṣṇas tribhiḥ śaktyā samāhitaḥ | rāmāniruddha-pradyumnai rukmiṇyā sahito vibhuḥ || iti | śrī-vṛndāvane taiḥ sadā vihāraś ca | yathā pādma-pātāla-khaṇḍe śrī-yamunām uddiśya— aho abhāgyaṁ lokasya na pītaṁ yamunā-jalam | go-vṛnda-gopikā-saṅge yatra krīḍati kaṁsa-hā || iti | skānde ca— vatsair vatsatarībhiś ca sadā krīḍati mādhavaḥ | vṛndāvanāntara-gataḥ sa-rāmo bālakair vṛtaḥ || iti | na tu prakaṭa-līlā-gatebhya ete bhinnāḥ, ete hi yādavāḥ sarve ity anusārāt | tathā hi pādma-nirmāṇa-khaṇḍe ca śrī-bhagavad-vākyam— n ityāṁ me mathurāṁ viddhi vanaṁ vṛndāvanaṁ tathā | yamunāṁ gopa-kanyāś ca tathā gopāla-bālakān || mamāvatāro n ityo'yam atra mā saṁśayaṁ kṛthāḥ || iti | atas tān evoddiśya śrutau ca tatra ṛkṣu— tāṁ vāṁ vāstūny uśmasi gamadhyai yatra gāvo bhūri-śṛṅgā ayāsaḥ | atrāha tad urugāyasya vṛṣṇaḥ paramaṁ padam avabhāti bhūri || iti | vyākhyātaṁ ca—tāṁ tāni vāṁ yuvayoḥ kṛṣṇa-rāmayor vāstūni līlā-sthānāni gamadhyai gantuṁ prāptuṁ uśmasi kāmayāmahe | tāni kiṁ-viśiṣṭāni? yatra yeṣu bhūri-śṛṅgā mahā-śṛṅgyo gāvo vasanti | yathopaniṣadi bhūma-vākye dharmi-pareṇa bhūma-śabdena mahiṣṭham evocyate, na tu bahutaram iti | yūtha-dṛṣṭyaiva vā bhūri-śṛṅgā bahu-śṛṅgyo, bahu-śubha-lakṣaṇā iti vā | ayāsaḥ śubhāḥ | atra bhūmau tal-loka-veda-prasiddhaṁ śrī-golokākhyaṁurugāyasya svayaṁ bhagavato vṛṣṇaḥ sarva-kāma-dugha-caraṇāravindasya paramaṁ prapañcātītaṁ padaṁ sthānaṁ bhūri bahudhā avabhātīty āha veda iti |
Итак, доказано, что Дварака и прочие — вечная обитель Его. Теперь: кто же там Его спутники? Говорится: в двух городах — Ядавы и прочие, в лесу — шри пастухи и прочие. Ведь раз Дварака и прочие суть вечная обитель шри Кришны, это доказано само собою; при таком облике иные спутники были бы неуместны, да о них и не слышно. И речения о почитании и прочем уже показаны и ещё будут показаны именно как о Его спутниках.
Потому и сказано в «Падме», в величии карттики, в беседе шри Кришны и Сатьябхамы: «Все эти Ядавы — именно мои сонмы, пылкая; всегда милые мне, Деви, блистающие качествами, равными моим». Словом «именно» отстранены боги и прочие. И в шри «Хари-вамше», при поисках Анируддхи, о том же сказал Акрура: «И ради блага богов мы пришли к человечеству».
А в шри Матхуре слышно, что некоторые, хотя и явлены по случаю нисшествия, сокрыто пребывают именно в ней. Как в шри «Гопала-уттара-тапани»: «Где пребывает этот Кришна, всеобъемлющий, соединённый с силою, с тремя: с Рамою, Анируддхой, Прадьюмной, и с Рукмини». И во шри Вриндаване игра с ними всегда, как в «Патала-кханде» «Падмы» о шри Ямуне: «О, несчастье мира: не выпита вода Ямуны, где играет убийца Камсы в обществе стада коров и пастушек». И в «Сканде»: «С телятами и тёлочками всегда играет Мадхава, войдя внутрь Вриндавана, с Рамою, окружённый мальчиками».
И эти не отличны от бывших в явленной игре — по слову «все эти Ядавы». Так и в «Нирмана-кханде» «Падмы» речение шри Бхагавана: «Знай вечною мою Матхуру, и лес Вриндаван, и Ямуну, и дочерей пастухов, и мальчиков-пастушков; вечно это моё нисшествие — в том не сомневайся».
Потому и в шрути, в ричах, именно о них: «Те ваши жилища желаем мы достичь, где коровы обильнорогие и благие; здесь ведь обильно сияет то высшее место широко воспетого быка».
И истолковано: «те» — те; «ваши» — у вас двоих, Кришны и Рамы; «жилища» — места игр; «достичь» — пойти, обрести; «желаем» — желаем. Какими они отличаемы? «Где» — в которых обитают «обильнорогие» коровы, то есть большерогие: как в упанишаде, в речении о «бхума», словом «бхума», относящимся к носителю свойства, называется величайшее, а не многочисленнейшее. Или, если смотреть на стадо, «обильнорогие» — многорогие; или — имеющие много благих примет. «Аяса» — благие. «Здесь» — на земле, в том мире, известном в Ведах, именуемом шри Голокою. «Широко воспетого» — самого Бхагавана; «быка» — того, чьи лотосные стопы доят все желания; «высшее» — превзошедшее мир; «место» — место; «обильно» — многообразно сияет: так говорит Веда.
c40f5ffe3d67 · publicado 20 sept 2026, 19:59:50 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Рича просит о жилищах, а не о свободе, — и указывает их по коровам.