तथोत्तरं तत्र तस्य संशयम् अपनेतुं द्वाभ्यां तावत् तच्चित्तं स्वस्थयन् श्रीभगवान् उवाच— स एष जीवो विवरप्रसूतिः प्राणेन घोषेण गुहां प्रविष्टः । मनोमयं सूक्ष्मम् उपेत्य रूपं मात्रा स्वरो वर्ण इति स्थविष्ठः ॥ स एष मल्लक्षणो जीवो जगतो जीवनहेतुः विशेषतो व्रजस्य जीवनहेतुर् वा परमेश्वरः प्राणेन मत्प्राणतुल्येन घोषेण व्रजेन सह विवरप्रसूतिर् विवराद् अप्रकटलीलातः प्रसूतिः प्रकटलीलायाम् अभिव्यक्तिर् यस्य तथाभूतः सन्, पुनर् गुहाम् अप्रकटलीलाम् एव प्रविष्टः । कीदृशः सन्? किं कृत्वा? मात्रा मम चक्षुरादीनि स्वरो भाषागानादिवर्णो रूपम् इति इत्थं स्थविष्टः स्वपरिजनानां प्रकट एव सन्, अन्येषां सूक्ष्मम् अदृश्यं बहिरङ्गभक्तानां च मनोमयं कथञ्चिन् मनस्य् एव गम्यं यद्रूपं प्रकाशस् तद् उपेत्य ।
tathottaraṁ tatra tasya saṁśayam apanetuṁ dvābhyāṁ tāvat tac-cittaṁ svasthayan śrī-bhagavān uvāca— sa eṣa jīvo vivara-prasūtiḥ prāṇena ghoṣeṇa guhāṁ praviṣṭaḥ | mano-mayaṁ sūkṣmam upetya rūpaṁ mātrā svaro varṇa iti sthaviṣṭhaḥ || sa eṣa mal-lakṣaṇo jīvo jagato jīvana-hetuḥ viśeṣato vrajasya jīvana-hetur vā parameśvaraḥ prāṇena mat-prāṇa-tulyena ghoṣeṇa vrajena saha vivara-prasūtir vivarād aprakaṭa-līlātaḥ prasūtiḥ prakaṭa-līlāyām abhivyaktir yasya tathābhūtaḥ san, punar guhām aprakaṭa-līlām eva praviṣṭaḥ | kīdṛśaḥ san? kiṁ kṛtvā? mātrā mama cakṣur-ādīni svaro bhāṣā-gānādi-varṇo rūpam iti itthaṁ sthaviṣṭaḥ sva-parijanānāṁ prakaṭa eva san, anyeṣāṁ sūkṣmam adṛśyaṁ bahiraṅga-bhaktānāṁ ca manomayaṁ kathañcin manasy eva gamyaṁ yadrūpaṁ prakāśas tad upetya |
И ответ на то: чтобы отвести его сомнение, шри Бхагаван, покамест успокаивая двумя стихами его сердце, сказал: «Тот самый живой, чьё рождение из отверстия, вошедший с праною и со звуком в пещеру, обретя тонкий облик, полный ума, — мера, тон и звук, — так он грубейший».
Тот самый, отличаемый как я, живой — причина жизни мира, а особенно причина жизни Враджа, или высший Владыка. «С праною» — со звуком, равным моей пране, то есть вместе с Враджем. «Чей исход из отверстия» — то есть чьё рождение из отверстия, из неявленной игры, есть проявление в игре явленной. Таковым будучи, он снова «вошёл в пещеру» — то есть в неявленную игру.
Каков будучи? Что сделав? «Мера» — мои глаза и прочее; «тон» — речь, пение и прочее; «звук» — облик. Так он грубейший — явный для своих близких; для иных — «тонкий», незримый; а для внешних преданных — «полный ума», кое-как постижимый лишь в уме. Вот какой облик, какое проявление он и обрёл.
a68f9396fe7d · publicado 20 sept 2026, 19:59:50 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Образ взят у звука: одно и то же слово, уйдя внутрь, не исчезает — оно только перестаёт быть слышным тем, кто снаружи.