महाभारत
Anukramaṇikā-parva (The List of Contents)1.1.163–165
125 / 15823
महाभारत · 1.1.163–165
देवनागरी

श्रुतवान् असि वै राज्ञो महोत्साहान् महाबलान् ।
द्वैपायनस्य वदतो नारदस्य च धीमतः ॥
महत्सु राजवंशेषु गुणैः समुदितेषु च ।
जातान् दिव्यास्त्रविदुषः शक्रप्रतिमतेजसः ॥
धर्मेण पृथिवीं जित्वा यज्ञैर् इष्ट्वाप्तदक्षिणैः ।
अस्मिंल् लोके यशः प्राप्य ततः कालवशं गताः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

śrutavān asi vai rājño mahotsāhān mahābalān |
dvaipāyanasya vadato nāradasya ca dhīmataḥ ||
mahatsu rājavaṃśeṣu guṇaiḥ samuditeṣu ca |
jātān divyāstraviduṣaḥ śakrapratimatejasaḥ ||
dharmeṇa pṛthivīṃ jitvā yajñair iṣṭvāptadakṣiṇaiḥ |
asmiṃl loke yaśaḥ prāpya tataḥ kālavaśaṃ gatāḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
श्रुतवान् असिśrutavān asiyou have heard; it is known to you
वैvaiindeed
राज्ञःrājñaḥof kings
महोत्साहान्mahā-utsāhānfull of great energy; vigorous
महाबलान्mahā-balānmighty
द्वैपायनस्यdvaipāyanasyaof Dvaipayana (Vyasa)
वदतःvadataḥspeaking; from the lips of
नारदस्यnāradasyaof Narada
caand
धीमतःdhīmataḥwise
महत्सु राजवंशेषुmahatsu rāja-vaṃśeṣuin great royal lines
गुणैः समुदितेषुguṇaiḥ samuditeṣuendowed with virtues
caand
जातान्jātānborn
दिव्यास्त्रविदुषःdivya-astra-viduṣaḥknowers of divine weapons
शक्रप्रतिमतेजसःśakra-pratima-tejasaḥradiant as Shakra (Indra)
धर्मेणdharmeṇaby dharma; righteously
पृथिवीम्pṛthivīmthe earth
जित्वाjitvāhaving conquered
यज्ञैःyajñaiḥwith sacrifices
इष्ट्वाiṣṭvāhaving performed (sacrifices)
आप्तदक्षिणैःāpta-dakṣiṇaiḥwith abundant gifts (dakshina)
अस्मिन् लोकेasmin lokein this world
यशःyaśaḥfame
प्राप्यprāpyahaving obtained
ततःtataḥthen; in the end
कालवशम्kāla-vaśaminto the power of time; under the sway of death
गताःgatāḥwent; passed away
राज्ञोrājñooriginal form «rājño», added for full coverage of the word-by-word block
महोत्साहान्mahotsāhānoriginal form «mahotsāhān», added for full coverage of the word-by-word block
महाबलान्mahābalānoriginal form «mahābalān», added for full coverage of the word-by-word block
वदतोvadatooriginal form «vadato», added for full coverage of the word-by-word block
राजवंशेषुrājavaṃśeṣuoriginal form «rājavaṃśeṣu», added for full coverage of the word-by-word block
दिव्यास्त्रविदुषःdivyāstraviduṣaḥoriginal form «divyāstraviduṣaḥ», added for full coverage of the word-by-word block
शक्रप्रतिमतेजसःśakrapratimatejasaḥoriginal form «śakrapratimatejasaḥ», added for full coverage of the word-by-word block
पृथिवींpṛthivīṃoriginal form «pṛthivīṃ», added for full coverage of the word-by-word block
यज्ञैर्yajñairoriginal form «yajñair», added for full coverage of the word-by-word block
इष्ट्वाप्तदक्षिणैःiṣṭvāptadakṣiṇaiḥoriginal form «iṣṭvāptadakṣiṇaiḥ», added for full coverage of the word-by-word block
अस्मिंल्asmiṃloriginal form «asmiṃl», added for full coverage of the word-by-word block
कालवशंkālavaśaṃoriginal form «kālavaśaṃ», added for full coverage of the word-by-word block
अनुवाद

You have indeed heard — from the lips of Dvaipayana (Vyasa) and the wise Narada — of kings full of great energy and might: born into great royal lines endowed with virtues, knowers of divine weapons, radiant as Indra, they conquered the earth righteously, performed sacrifices with abundant gifts, gained fame in this world — and yet in the end passed under the sway of time.

संस्करण

813454fdd291 · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 2:16:08 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से