六论集
Sandarbha Four — Kṛṣṇa: Who the Source Is4.86吉瓦·哥斯瓦米
466 / 1405
Linux
翻页
六论集 · 4.86
॥
天城文

अत इदम् अप्य् एवम् एव व्याख्येयम्— वासुदेवकलानन्तः सहस्रवदनः स्वराट् । अग्रतो भविता देवो हरेः प्रियचिकीर्षया ॥ श्रीवसुदेवनन्दनस्य वासुदेवस्य कला प्रथमोऽंशः श्रीसङ्कर्षणः । तस्य श्रीसङ्कर्षणत्वं स्वयम् एव, न तु सङ्कर्षणावतारत्वेनेत्य् आह—स्वराट् स्वेनैव राजते इति । अतएव अनन्तः कालदेशपरिच्छेदरहितः । अत एव मायया तस्य गर्भसमय आकर्षणं च युक्तम् । पूर्णस्य वास्तवाकर्षणासम्भवाद् इति केचित् । एतद्विधकार्ये च तदकुण्ठेच्छात्मकचिच्छक्त्याविष्टैव सा प्रभवेत् । उक्तं च तदानीं तदाविष्टत्वं तस्याः—आदिष्टा प्रभुनांशेन कार्यार्थे सम्भविष्यति इति । मिलिष्यतीति तत्र ह्य् अर्थः । अत एव एकानंशेति तस्या नाम, एकोऽनंशो यत्रेति निरुक्तिर् इति केचित् । य एव शेषाख्यः सहस्रवदनोऽपि भवति । यतो देवो नानाकारतया दीव्यतीति । तद् उक्तं श्रीयमुनादेव्या— राम राम महाबाहो न जाने तव विक्रमम् । यस्यैकांशेन विधृता जगती जगतः पते ॥ इति । एकांशेन शेषाख्येन इति टीका च । अन्यथा तदेकावयवैकदेशरूपार्थत्वेनैकांशेनेति यच्छब्दस्य कर्तृत्वनिर्देश एव युक्तः स्यात्, तदंशावतारलक्षणार्थान्तरप्रतीतिनिरसनाय महाविद्वद्वाक्यत्वात् । सम्बन्धिनिर्देशेन तु टीकाव्याख्यैव स्फुटतरा । एकांशे मुख्यस्यैव कर्तृत्वस्य निर्व्याजप्रतीतिर् न त्व् औपचारिकस्येति । एवं श्रीलक्ष्मणस्याप्य् अन्तिमदशानुकरणलीलायां श्रूयते स्कान्दे अयोध्यामाहात्म्ये— ततः शेषात्मतां यातं लक्ष्मणं सत्यसङ्गरम् । उवाच मधुरं शक्रः सर्वस्य च स पश्यतः ॥ इन्द्र उवाच— लक्ष्मणोत्तिष्ठ शीघ्रं त्वम् आरोहस्व पदं स्वकम् । देवकार्यं कृतं वीर त्वया रिपुनिसूदन ॥ वैष्णवं परमं स्थानं प्राप्नुहि स्वं सनातनम् । भवन्मूर्तिः समायाता शेषोऽपि बिलसत्फणः ॥ इत्य् आदि । ततश् च— इत्य् उक्त्वा सुरराजेन्द्रो लक्ष्मणं सुरसङ्गतः । शेषं प्रस्थाप्य पाताले भूभारधरणक्षमम् ॥ लक्ष्मणं यानम् आरोप्य प्रतस्थे दिवम् आदरात् ॥ इति । अतो नारायणवर्मण्य् अपि—यज्ञश् च लोकाद् अवतात् कृतान्ताद् बलो गणात् क्रोधवशाद् अहीन्द्रः इति बलदेवस्य शेषाद् अन्यत्वं शक्त्यतिशयश् च दर्शितः । जनान्ताद् इति पाठेऽपि जनानां नाशाद् इति स एवार्थः । अतः शेषाख्यं धाम मामकम् इति इत्य् अत्रापि शिष्यते शेषसंज्ञ इतिवत् अव्यभिचार्यांश एवोच्यते । सेषस्याख्या ख्यातिर् यस्माद् इति वा । श्रीमदानकदुन्दुभिना च श्रीकृष्णसाम्येनैव निर्दिष्टम्—युवां न नः सुतौ साक्षात् प्रधानपुरुषेश्वरौ इति । अत्र साक्षाद् एवेति त्व् अधिकम् उपजीव्यम् । अथ यदि प्रायो मायास्तु मे भर्तुर् नान्या मेऽपि विमोहिनी तद्वाक्यानुसारेणावेशावतारत्वं मन्तव्यं, तदा पूर्वग्रन्थबलात् श्रीबलदेवे स्वांशत्वम् एवेति, किन्तु शेषाख्यतदाविष्टपार्षदविशेषस्य तदन्तःपातात् तदंशेनैव तद्व्यवहार इति मन्तव्यम् ॥ तद् एवम् एकरूपत्वेऽपि, प्रायो मायास्तु मे भर्तुर् नान्या मेऽपि विमोहिनी इत्यादौ यत् तस्मिंस् तस्य भक्तिः श्रूयते, तत् तु लक्ष्म्या इव द्रष्टव्यम् । ॥

转写 (IAST)

ata idam apy evam eva vyākhyeyam— vāsudeva-kalānantaḥ sahasra-vadanaḥ svarāṭ | agrato bhavitā devo hareḥ priya-cikīrṣayā || śrī-vasudeva-nandanasya vāsudevasya kalā prathamo'ṁśaḥ śrī-saṅkarṣaṇaḥ | tasya śrī-saṅkarṣaṇatvaṁ svayam eva, na tu saṅkarṣaṇāvatāratvenety āha—svarāṭ svenaiva rājate iti | ataeva anantaḥ kāla-deśa-pariccheda-rahitaḥ | ata eva māyayā tasya garbha-samaya ākarṣaṇaṁ ca yuktam | pūrṇasya vāstavākarṣaṇāsambhavād iti kecit | etad-vidha-kārye ca tad-akuṇṭhecchātmaka-cic-chakty-āviṣṭaiva sā prabhavet | uktaṁ ca tadānīṁ tad-āviṣṭatvaṁ tasyāḥ—ādiṣṭā prabhunāṁśena kāryārthe sambhaviṣyati iti | miliṣyatīti tatra hy arthaḥ | ata eva ekānaṁśeti tasyā nāma, eko'naṁśo yatreti niruktir iti kecit | ya eva śeṣākhyaḥ sahasra-vadano'pi bhavati | yato devo nānākāratayā dīvyatīti | tad uktaṁ śrī-yamunā-devyā— rāma rāma mahā-bāho na jāne tava vikramam | yasyaikāṁśena vidhṛtā jagatī jagataḥ pate || iti | ekāṁśena śeṣākhyena iti ṭīkā ca | anyathā tad-ekāvayavaika-deśa-rūpārthatvenaikāṁśeneti yac-chabdasya kartṛtva-nirdeśa eva yuktaḥ syāt, tad-aṁśāvatāra-lakṣaṇārthāntara-pratīti-nirasanāya mahā-vidvad-vākyatvāt | sambandhi-nirdeśena tu ṭīkā-vyākhyaiva sphuṭatarā | ekāṁśe mukhyasyaiva kartṛtvasya nirvyāja-pratītir na tv aupacārikasyeti | evaṁ śrī-lakṣmaṇasyāpy antima-daśānukaraṇa-līlāyāṁ śrūyate skānde ayodhyā-māhātmye— tataḥ śeṣātmatāṁ yātaṁ lakṣmaṇaṁ satya-saṅgaram | uvāca madhuraṁ śakraḥ sarvasya ca sa paśyataḥ || indra uvāca— lakṣmaṇottiṣṭha śīghraṁ tvam ārohasva padaṁ svakam | deva-kāryaṁ kṛtaṁ vīra tvayā ripu-nisūdana || vaiṣṇavaṁ paramaṁ sthānaṁ prāpnuhi svaṁ sanātanam | bhavan-mūrtiḥ samāyātā śeṣo'pi bila-sat-phaṇaḥ || ity ādi | tataś ca— ity uktvā sura-rājendro lakṣmaṇaṁ sura-saṅgataḥ | śeṣaṁ prasthāpya pātāle bhū-bhāra-dharaṇa-kṣamam || lakṣmaṇaṁ yānam āropya pratasthe divam ādarāt || iti | ato nārāyaṇa-varmaṇy api—yajñaś ca lokād avatāt kṛtāntād balo gaṇāt krodha-vaśād ahīndraḥ iti baladevasya śeṣād anyatvaṁ śakty-atiśayaś ca darśitaḥ | janāntād iti pāṭhe'pi janānāṁ nāśād iti sa evārthaḥ | ataḥ śeṣākhyaṁ dhāma māmakam iti ity atrāpi śiṣyate śeṣa-saṁjña itivat avyabhicāryāṁśa evocyate | seṣasyākhyā khyātir yasmād iti vā | śrīmad-ānakadundubhinā ca śrī-kṛṣṇa-sāmyenaiva nirdiṣṭam—yuvāṁ na naḥ sutau sākṣāt pradhāna-puruṣeśvarau iti | atra sākṣād eveti tv adhikam upajīvyam | atha yadi prāyo māyāstu me bhartur nānyā me'pi vimohinī tad-vākyānusāreṇāveśāvatāratvaṁ mantavyaṁ, tadā pūrva-grantha-balāt śrī-baladeve svāṁśatvam eveti, kintu śeṣākhya-tad-āviṣṭa-pārṣada-viśeṣasya tad-antaḥ-pātāt tad-aṁśenaiva tad-vyavahāra iti mantavyam || tad evam eka-rūpatve'pi, prāyo māyāstu me bhartur nānyā me'pi vimohinī ity-ādau yat tasmiṁs tasya bhaktiḥ śrūyate, tat tu lakṣmyā iva draṣṭavyam | ||

逐字释义
梵语IAST释义
अतataпотому
इदम्idamэто
अप्य्apyи
एवम्evamтак
एवevaименно
व्याख्येयम्vyākhyeyamдолжно толковаться:
वासुदेवvāsudeva«Васудевы
कलानन्तःkalānantaḥдоля, Ананта,
सहस्रsahasraтысячу
वदनःvadanaḥуст имеющий,
स्वराट्svarāṭсам собою сияющий,
अग्रतोagratoвпереди
भविताbhavitāбудет,
देवोdevoбог,
हरेःhareḥХари
प्रियpriyaмилое
चिकीर्षयाcikīrṣayāсделать желанием»
श्रीśrīшри
वसुदेवvasudevaВасудевы
नन्दनस्यnandanasyaсына,
वासुदेवस्यvāsudevasyaВасудевы,
कलाkalā«доля» —
प्रथमोऽंशःprathamo'ṁśaḥпервая часть,
श्रीśrīшри
सङ्कर्षणःsaṅkarṣaṇaḥСанкаршана
तस्यtasyaу него
श्रीśrīшри
सङ्कर्षणत्वंsaṅkarṣaṇatvaṁСанкаршаною бытие
स्वयम्svayamсамо
एवevaименно,
नnaне
तुtuже
सङ्कर्षणावतारत्वेनेत्य्saṅkarṣaṇāvatāratvenetyСанкаршаны нисшествием — так
आहāhaговорит:
स्वराट्svarāṭ«сам собою сияющий» —
स्वेनैवsvenaivaсобою именно
राजतेrājateсияет —
इतिitiтак
अतएवataevaпотому именно
अनन्तःanantaḥ«Ананта» —
कालkālaвремени,
देशdeśaместа
परिच्छेदparicchedaограничения
रहितःrahitaḥлишённый
अतataпотому
एवevaименно
माययाmāyayāмайей
तस्यtasyaего
गर्भgarbhaзачатия
समयsamayaво время
आकर्षणंākarṣaṇaṁпритяжение
चcaи
युक्तम्yuktamуместно;
पूर्णस्यpūrṇasyaу полного
वास्तवाकर्षणासम्भवाद्vāstavākarṣaṇāsambhavādдействительного притяжения невозможностью —
इतिitiтак
केचित्kecitнекоторые
एतद्etadтакого
विधvidhaрода
कार्येkāryeв деле
चcaи
तद्tadего
अकुण्ठेच्छात्मकakuṇṭhecchātmakaнеукротимого желания природу имеющею
चिच्cicсознания
छक्त्य्chaktyсилою
आविष्टैवāviṣṭaivaвошедшею именно
साsāона
प्रभवेत्prabhavetвозмогла бы
उक्तंuktaṁсказано
चcaи
तदानींtadānīṁтогда
तद्tadтого
आविष्टत्वंāviṣṭatvaṁвхождением бытие
तस्याःtasyāḥу неё:
आदिष्टाādiṣṭā«повелённая
प्रभुनांशेनprabhunāṁśenaгосподом, долею
कार्यार्थेkāryārtheради дела
सम्भविष्यतिsambhaviṣyatiявится»
इतिitiтак
मिलिष्यतीतिmiliṣyatīti«соединится» — так
तत्रtatraтам
ह्य्hyведь
अर्थःarthaḥсмысл
अतataпотому
एवevaименно
एकानंशेतिekānaṁśeti«Эканамша» — так
तस्याtasyāу неё
नामnāmaимя:
एकोऽनंशोeko'naṁśo«один безраздельный
यत्रेतिyatretiгде» — так
निरुक्तिर्niruktirтолкование —
इतिitiтак
केचित्kecitнекоторые
यyaкто
एवevaименно
शेषाख्यःśeṣākhyaḥШешею именуемый,
सहस्रsahasraтысячу
वदनोऽपिvadano'piи уст имеющий
भवतिbhavatiбывает,
यतोyatoибо
देवोdevo«бог» —
नानाकारतयाnānākāratayāмногообразием
दीव्यतीतिdīvyatītiиграет — так
तद्tadто
उक्तंuktaṁсказано
श्रीśrīшри
यमुनाyamunāЯмуною-
देव्याdevyāдевою:
रामrāma«Рама,
रामrāmaРама,
महाmahāвеликие
बाहोbāhoруки имеющий, —
नnaне
जानेjāneзнаю
तवtavaтвоей
विक्रमम्vikramamдоблести,
यस्यैकांशेनyasyaikāṁśenaчьею одною долею
विधृताvidhṛtāудержана
जगतीjagatīземля,
जगतःjagataḥмира
पतेpateвладыка»
इतिitiтак
एकांशेनekāṁśena«одною долею» —
शेषाख्येनśeṣākhyenaШешею именуемой —
इतिitiтак
टीकाṭīkāтика
चcaи
अन्यथाanyathāиначе,
तद्tadего
एकावयवैकekāvayavaikaодного члена одной
देशdeśaчасти
रूपार्थत्वेनैकांशेनेतिrūpārthatvenaikāṁśenetiоблик смыслом имея, «одною долею» — так,
यच्yac«который»
छब्दस्यchabdasyaу слова
कर्तृत्वkartṛtvaдеятелем бытия
निर्देशnirdeśaуказание
एवevaименно
युक्तःyuktaḥуместным
स्यात्syātбыло бы, —
तद्tadего
अंशावतारaṁśāvatāraдоли нисшествием
लक्षणार्थान्तरlakṣaṇārthāntaraотличаемого иного смысла
प्रतीतिpratītiпостижения
निरसनायnirasanāyaради отвержения,
महाmahāвеликого
विद्वद्vidvadучёного
वाक्यत्वात्vākyatvātречением бытием
सम्बन्धिsambandhiсвязанного
निर्देशेनnirdeśenaуказанием
तुtuже
टीकाṭīkāтики
व्याख्यैवvyākhyaivaтолкование именно
स्फुटतराsphuṭatarāяснее:
एकांशेekāṁśeв «одной доле»
मुख्यस्यैवmukhyasyaivaглавного именно
कर्तृत्वस्यkartṛtvasyaдеятелем бытия
निर्व्याजnirvyājaбез натяжки
प्रतीतिर्pratītirпостижение,
नnaне
त्व्tvже
औपचारिकस्येतिaupacārikasyetiпереносного — так
एवंevaṁтак
श्रीśrīшри
लक्ष्मणस्याप्य्lakṣmaṇasyāpyи Лакшманы
अन्तिमantimaпоследнего
दशानुकरणdaśānukaraṇaсостояния подражания
लीलायांlīlāyāṁпри игре
श्रूयतेśrūyateслышится
स्कान्देskāndeв «Сканде»,
अयोध्याayodhyāАйодхьи
माहात्म्येmāhātmyeв величии:
ततःtataḥ«затем
शेषात्मतांśeṣātmatāṁШеши природу
यातंyātaṁобретшему
लक्ष्मणंlakṣmaṇaṁЛакшмане,
सत्यsatyaистине
सङ्गरम्saṅgaramверному,
उवाचuvācaсказал
मधुरंmadhuraṁсладко
शक्रःśakraḥШакра,
सर्वस्यsarvasyaу всех
चcaи
सsaон,
पश्यतःpaśyataḥсмотрящих;
इन्द्रindraИндра
उवाचuvācaсказал:
लक्ष्मणोत्तिष्ठlakṣmaṇottiṣṭha„Лакшмана, встань
शीघ्रंśīghraṁскоро,
त्वम्tvamты
आरोहस्वārohasvaвзойди
पदंpadaṁна место
स्वकम्svakamсвоё;
देवdevaбогов
कार्यंkāryaṁдело
कृतंkṛtaṁсделано,
वीरvīraгерой,
त्वयाtvayāтобою,
रिपुripuврагов
निसूदनnisūdanaистребитель;
वैष्णवंvaiṣṇavaṁвишнуитское
परमंparamaṁвысшее
स्थानंsthānaṁместо
प्राप्नुहिprāpnuhiобрети,
स्वंsvaṁсвоё,
सनातनम्sanātanamвечное;
भवन्bhavanтвой
मूर्तिःmūrtiḥобраз
समायाताsamāyātāпришёл —
शेषोऽपिśeṣo'piи Шеша,
बिलbilaнор
सत्satблагие
फणःphaṇaḥкапюшоны имеющий“»
इत्य्ityтак
आदिādiи далее
ततश्tataśпотому
चcaи:
इत्य्ity«так
उक्त्वाuktvāсказав,
सुरsuraбогов
राजेन्द्रोrājendroцарь-владыка,
लक्ष्मणंlakṣmaṇaṁЛакшману,
सुरsuraбогами
सङ्गतःsaṅgataḥсопровождаемый,
शेषंśeṣaṁШешу,
प्रस्थाप्यprasthāpyaотправив
पातालेpātāleв Паталу,
भूbhūземли
भारbhāraбремя
धरणdharaṇaдержать
क्षमम्kṣamamспособного,
लक्ष्मणंlakṣmaṇaṁЛакшману
यानम्yānamна колесницу
आरोप्यāropyaвозведя,
प्रतस्थेpratastheотбыл
दिवम्divamна небо
आदरात्ādarātс почтением»
इतिitiтак
अतोatoпотому
नारायणnārāyaṇaв «Нараяна-
वर्मण्य्varmaṇyвармане»
अपिapiи:
यज्ञश्yajñaś«Ягья
चcaи
लोकाद्lokādот людей
अवतात्avatātда хранит,
कृतान्ताद्kṛtāntādот смерти —
बलोbaloБала,
गणात्gaṇātот сонма
क्रोधkrodhaгневу
वशाद्vaśādподвластных —
अहीन्द्रःahīndraḥзмеев владыка»
इतिitiтак —
बलदेवस्यbaladevasyaу Баладевы
शेषाद्śeṣādот Шеши
अन्यत्वंanyatvaṁотличие,
शक्त्य्śaktyсилы
अतिशयश्atiśayaśпревосходство
चcaи
दर्शितःdarśitaḥпоказано
जनान्ताद्janāntād«от людей погибели»
इतिitiтак
पाठेऽपिpāṭhe'piи при чтении
जनानांjanānāṁлюдей
नाशाद्nāśādот гибели —
इतिitiтак
सsaтот
एवार्थःevārthaḥименно смысл
अतःataḥпотому
शेषाख्यंśeṣākhyaṁ«Шешею именуемую
धामdhāmaобитель
मामकम्māmakamмою»
इतिitiтак
इत्य्ityтак
अत्रापिatrāpiи здесь
शिष्यतेśiṣyate«остаётся» —
शेषśeṣa«Шеша»
संज्ञsaṁjñaименуемый —
इतिवत्itivatтак, подобно,
अव्यभिचार्यांशavyabhicāryāṁśaнеотлучная доля
एवोच्यतेevocyateименно называется
सेषस्याख्याseṣasyākhyāу Шеши имя,
ख्यातिर्khyātirизвестность,
यस्माद्yasmādот которого —
इतिitiтак
वाvāили
श्रीमद्śrīmadшримад
आनकदुन्दुभिनाānakadundubhināАнакадундубхи
चcaи
श्रीśrīшри
कृष्णkṛṣṇaКришне
साम्येनैवsāmyenaivaравенством именно
निर्दिष्टम्nirdiṣṭamуказано:
युवांyuvāṁ«вы двое —
नnaне
नःnaḥу нас
सुतौsutauсыновья,
साक्षात्sākṣātвоочию
प्रधानpradhānaпрадханы
पुरुषेश्वरौpuruṣeśvarauи пуруши владыки»
इतिitiтак
अत्रatraздесь
साक्षाद्sākṣād«воочию»
एवेतिevetiименно — так
त्व्tvже
अधिकम्adhikamдобавочное
उपजीव्यम्upajīvyamопора
अथathaтеперь
यदिyadiесли
प्रायोprāyo«пожалуй,
मायास्तुmāyāstuмайя да будет
मेmeу меня
भर्तुर्bharturсупруга,
नान्याnānyāне иная,
मेऽपिme'piу меня и
विमोहिनीvimohinīобольщающая»
तद्tadтого
वाक्यानुसारेणावेशावतारत्वंvākyānusāreṇāveśāvatāratvaṁречения следованием вхождения нисшествием бытие
मन्तव्यंmantavyaṁмыслить,
तदाtadāтогда
पूर्वpūrvaпрежней
ग्रन्थgranthaкниги
बलात्balātсилою
श्रीśrīв шри
बलदेवेbaladeveБаладеве
स्वांशत्वम्svāṁśatvamсвоею долею бытие
एवेतिevetiименно — так;
किन्तुkintuно
शेषाख्यśeṣākhyaШешею именуемого,
तद्tadим
आविष्टāviṣṭaвошедшего,
पार्षदpārṣadaспутника
विशेषस्यviśeṣasyaособого
तद्tadв него
अन्तःantaḥвнутрь
पातात्pātātвпадением,
तद्tadего
अंशेनैवaṁśenaivaдолею именно
तद्tadтот
व्यवहारvyavahāraоборот —
इतिitiтак
मन्तव्यम्mantavyamдолжно мыслить
तद्tadто
एवम्evamтак,
एकekaодним
रूपत्वेऽपिrūpatve'piобликом бытии и:
प्रायोprāyo«пожалуй,
मायास्तुmāyāstuмайя да будет
मेmeу меня
भर्तुर्bharturсупруга,
नान्याnānyāне иная,
मेऽपिme'piу меня и
विमोहिनीvimohinīобольщающая»
इत्य्ityтак
आदौādauи далее
यत्yatчто
तस्मिंस्tasmiṁsв Нём
तस्यtasyaу него
भक्तिःbhaktiḥпреданность
श्रूयतेśrūyateслышится,
तत्tatто
तुtuже
लक्ष्म्याlakṣmyāу Лакшми
इवivaкак
द्रष्टव्यम्draṣṭavyamдолжно видеться
译文

Потому и это надо толковать так же: «Доля Васудевы, Ананта, тысячеустый, сам собою сияющий бог явится впереди, желая сделать милое Хари».

«Доля» Васудевы, сына шри Васудевы, — первая Его часть, шри Санкаршана. И что Он — шри Санкаршана Сам, а не нисшествие Санкаршаны, говорится словом «сам собою сияющий»: сияет Он именно Сам. Потому и «Ананта» — лишённый ограничения временем и местом. Потому уместно и то, что майя во время зачатия перенесла Его: у полного действительный перенос невозможен, — так говорят некоторые. А в таком деле она могла бы что-либо лишь войдя в силу сознания, чья природа — Его неукротимая воля. И сказано, что тогда она была ею объята: «повелённая господом, долею она явится ради дела»; смысл там — «соединится». Потому и имя её «Эканамша»: «та, в ком один безраздельный», — таково толкование, говорят некоторые.

Он же, именуемый Шешей, бывает и тысячеустым; и «бог» — ибо Он играет во множестве образов. О том сказала шри Ямуна-деви: «Рама, Рама, могучерукий, не знаю я твоей доблести, — чьею одной долею удержана земля, владыка мира». И тика: «„одною долею“ — именуемой Шешею». Иначе, если бы «одна доля» значила один член, одну часть Его, уместнее было бы указать деятелем само слово «который»; но здесь речение великого учёного — чтобы отвергнуть постижение иного смысла, где это было бы нисшествием Его доли. А при указании на связанного толкование тики яснее: в «одной доле» деятель постигается без натяжки как главный, а не как переносный.

Так и о шри Лакшмане в игре подражания последнему состоянию слышится в «Сканде», в величии Айодхьи: «Затем Лакшмане, верному истине, обретшему природу Шеши, сладко сказал Шакра — и он на виду у всех. Индра сказал: „Лакшмана, встань скорее, взойди на своё место; дело богов тобою сделано, герой, истребитель врагов. Обрети своё вечное, высшее вишнуитское место; твой образ уже пришёл — и Шеша, с благими капюшонами нор“» и далее. И затем: «Так сказав, царь богов, окружённый богами, отправил в Паталу Шешу, способного держать бремя земли, а Лакшману возвёл на колесницу и с почтением отбыл на небо».

Потому и в «Нараяна-вармане»: «Ягья да хранит от людей, от смерти — Бала, от сонма подвластных гневу — владыка змеев», — тем показано, что Баладева отличен от Шеши и превосходит его силою. И при чтении «от погибели людей» смысл тот же — от гибели людей. Потому и в «Шешею именуемую обитель мою» слово «остаётся», как и в «именуемый Шешею», называет именно неотлучную долю. Или же: «тот, от кого у Шеши имя, слава».

И шримад Анакадундубхи указал на Него как на равного шри Кришне: «Вы двое — не наши сыновья, а воочию владыки прадханы и пуруши»; и слово «воочию» здесь — добавочная опора.

Если же по речению «пожалуй, то майя моего супруга, и никакая другая меня не обольщает» считать это нисшествием вхождения, то и тогда по силе прежде сказанного в шри Баладеве — именно собственная Его доля; но так говорится потому, что особый спутник, именуемый Шешей и Им объятый, входит в Него, и оборот этот — о Его доле; так и надо мыслить. И хотя облик один, там, где в «пожалуй, то майя моего супруга» и далее слышится Его преданность Ему, это надо видеть так же, как у Лакшми.

版本

0f411ad7b64a · 发布于 2026年9月20日 19:59:50 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂