वस्तु वालङ्कृतिर् वेति द्विधार्थः सम्भवी स्वतः । कवेः प्रौढोक्तिसिक्तो वा तन्निबद्धस्य वेति षट् ॥ षड्भिस् तैर् व्यज्यमानस् तु वस्त्वलङ्काररूपकः । अर्थशक्त्युद्भवो व्यङ्ग्यो याति द्वादशभेदतः ॥ इति । अतः सर्वतोऽपि सान्द्रानन्दचमत्कारकरश्रीकृष्णप्रकाशे श्रीवृन्दावनेऽपि परमाद्भुतप्रकाशः श्रीराधया युगलितस् तु श्रीकृष्ण इति । तद् उक्तं श्रुत्या—राधया माधवो देवः इत्यादिना । तद् उक्तम् आदिपुराणेवेदान्तिनोऽपि इति पद्यानन्तरम्— अहम् एव परं रूपं नान्यो जानाति कश्चन । जानाति राधिका पार्थ अंशान् अर्चन्ति देवताः ॥ इति । तयोर् न् इत्यविलासस् त्व् इत्थं यथा वर्णितोऽस्मदुपजीव्यचरणाम्बुजैः— वाचा सूचितशर्वरीरतिकलाप्रागल्भ्यया राधिकां व्रीडाकुञ्चितलोचनां विरचयन्न् अग्रे सखीनाम् असौ । तद्वक्षोरुहचित्रकेलिमकरीपाण्ड् इत्यपारं गतः कैशोरं सफलीकरोति कलयन् कुञ्जे विहारं हरिः ॥ इति । तद् एवं सन्दर्भचतुष्टयेन सम्बन्धो व्याख्यातः । तस्मिन्न् अपि सम्बन्धे श्रीराधामाधवरूपेणैव प्रादुर्भावस् तस्य सम्बन्धिनः परमः प्रकर्षः । एतदर्थम् एव व्यतानिषमिमाः सर्वा अपि परिपाटीर् इति पूर्णः सम्बन्धः । गौरश्यामरुचोज्ज्वलाभिर् अमलैर् अक्ष्णोर् विलासोत्सवैर् नृत्यन्तीभिर् अशेषमादनकलावैदग्ध्यदिग्धात्मभिः । अन्योन्यप्रियतासुधापरिमलस्तोमोन्मदाभिः सदा राधामाधवमाधुरीभिर् अभितश् चित्तं ममाक्राम्यताम् ॥ इति श्रीकलियुगपावनस्वभजनविभाजनप्रयोजनावतारश्रीश्रीभगवत्कृष्णचैतन्यदेवचरणानुचरविश्ववैष्णवराजसभाजनभाजनश्रीरूपसनातनानुशासनभारतीगर्भे श्रीभागवतसन्दर्भे श्रीकृष्णसन्दर्भो नाम चतुर्थः सन्दर्भः ॥ श्रीभागवतसन्दर्भे सर्वसन्दर्भगर्भगे । श्रीकृष्णसन्दर्भनामा सन्दर्भोऽभूच् चतुर्थकः ॥ समाप्तोऽयं श्रीकृष्णसन्दर्भः ॥
vastu vālaṅkṛtir veti dvidhārthaḥ sambhavī svataḥ | kaveḥ prauḍhokti-sikto vā tan-nibaddhasya veti ṣaṭ || ṣaḍbhis tair vyajyamānas tu vastv-alaṅkāra-rūpakaḥ | artha-śakty-udbhavo vyaṅgyo yāti dvādaśa-bhedataḥ || iti | ataḥ sarvato'pi sāndrānanda-camatkāra-kara-śrī-kṛṣṇa-prakāśe śrī-vṛndāvane'pi paramādbhuta-prakāśaḥ śrī-rādhayā yugalitas tu śrī-kṛṣṇa iti | tad uktaṁ śrutyā—rādhayā mādhavo devaḥ ity-ādinā | tad uktam ādi-purāṇevedāntino'pi iti padyānantaram— aham eva paraṁ rūpaṁ nānyo jānāti kaścana | jānāti rādhikā pārtha aṁśān arcanti devatāḥ || iti | tayor n itya-vilāsas tv itthaṁ yathā varṇito'smad-upajīvya-caraṇāmbujaiḥ— vācā sūcita-śarvarī-rati-kalā-prāgalbhyayā rādhikāṁ vrīḍā-kuñcita-locanāṁ viracayann agre sakhīnām asau | tad-vakṣoruha-citra-keli-makarī-pāṇḍ itya-pāraṁ gataḥ kaiśoraṁ saphalī-karoti kalayan kuñje vihāraṁ hariḥ || iti | tad evaṁ sandarbha-catuṣṭayena sambandho vyākhyātaḥ | tasminn api sambandhe śrī-rādhā-mādhava-rūpeṇaiva prādurbhāvas tasya sambandhinaḥ paramaḥ prakarṣaḥ | etad-artham eva vyatāniṣamimāḥ sarvā api paripāṭīr iti pūrṇaḥ sambandhaḥ | gaura-śyāma-rucojjvalābhir amalair akṣṇor vilāsotsavair nṛtyantībhir aśeṣa-mādana-kalā-vaidagdhya-digdhātmabhiḥ | anyonya-priyatā-sudhā-parimala-stomonmadābhiḥ sadā rādhā-mādhava-mādhurībhir abhitaś cittaṁ mamākrāmyatām || iti śrī-kali-yuga-pāvana-sva-bhajana-vibhājana-prayojanāvatāra-śrī-śrī-bhagavat-kṛṣṇa-caitanya-deva-caraṇānucara-viśva-vaiṣṇava-rāja-sabhājana-bhājana-śrī-rūpa-sanātanānuśāsana-bhāratī-garbhe śrī-bhāgavata-sandarbhe śrī-kṛṣṇa-sandarbho nāma caturthaḥ sandarbhaḥ || śrī-bhāgavata-sandarbhe sarva-sandarbha-garbha-ge | śrī-kṛṣṇa-sandarbha-nāmā sandarbho'bhūc caturthakaḥ || samāpto'yaṁ śrī-kṛṣṇa-sandarbhaḥ ||
«Содержание или украшение — так смысл двояк; возникающий сам собою, орошённый смелою речью поэта или речью того, кого он вывел, — итого шесть. А выражаемый теми шестью — содержание, украшение, образ — подразумеваемый смысл, возникший силою значения, идёт двенадцатью видами».
Итак: при том проявлении шри Кришны, что творит изумление густого блаженства превыше всего, и в шри Вриндаване высшее дивное проявление — это шри Кришна, соединённый в чету со шри Радхою. О том сказано шрути — «Радхою — Мадхава, бог» и далее. О том сказано и в «Ади-пуране», после стиха «И ведантисты»: «Я сам — высший облик, никто иной не знает; знает Радхика, о Партха, а божества поклоняются частям».
А вечная забава их двоих такова, как описана лотосами стоп, которыми мы живём: «Речью, намекнувшей на смелость искусства ночного наслаждения, заставив Радхику при подругах сузить очи от стыда, — он, дошедший до предела искусности в дивной игре с макарою на её груди, делает свою юность плодотворной, устраивая забаву в роще, — Хари».
Итак, четвёркою сандарбх истолкована связь. И в самой этой связи высшее её превосходство — явление в облике шри Радхи-Мадхавы. Ради того я и развернул все эти изложения; так связь полна.
«Сладостями Радхи и Мадхавы — блистающими златою и тёмною красою, чистыми, пляшущими в торжествах забав очей, умащёнными искушённостью во всех искусствах любви, вечно опьянёнными множеством благоуханий нектара взаимной милости, — да будет отовсюду захвачено моё сердце».
Так в шри «Бхагавата-сандарбхе» — в лоне речи, наставленной шри Рупою и Санатаною, последователя стоп шри шри Бхагавана Кришны Чайтаньи-девы, очистителя шри Кали-юги, нисшедшего ради раздачи почитания себя, вместилища царского собрания вселенских вайшнавов, — четвёртая сандарбха по имени шри «Кришна-сандарбха».
В шри «Бхагавата-сандарбхе», носящей в лоне все сандарбхи, четвёртою стала сандарбха по имени шри «Кришна-сандарбха». Завершена эта шри Кришна-сандарбха.
7246031c1391 · 发布于 2026年9月20日 19:59:50 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Книга кончается не выводом, а просьбой: доказав, кто источник, автор просит лишь о том, чтобы сердце его было занято этой четою.