अत एव साक्षात् परब्रह्मत्वम् एव दर्शितम्—अद्यैव त्वदृतेऽस्य इत्यादौ, अहो भाग्यम् अहो भाग्यम् इत्यादौ च । अतएवोक्तं गूढं परं ब्रह्म मनुष्यलिङ्गम् इति । वैष्णवे च— यदोर् वंशं नरः श्रुत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते । यत्रावतीर्णं कृष्णाख्यं परं ब्रह्म नराकृति ॥ इति । नराकृति परं ब्रह्म इति बृहत्सहस्रनामस्तोत्रे च । एतेन श्रीकृष्णस्य नराकृतित्वम् एवेति । द्विभुजत्व एव श्रीकृष्णत्वं नराकृतिकैवल्यान् मुख्यं, चतुर्भुजत्वे तु श्रीकृष्णत्वं नराकृतिभूयिष्ठत्वात् तदनन्तरम् एव । अत एव चतुर्भुजत्वेऽपि मनुषरूपत्वं वर्णितं श्रीमदर्जुनेन तेनैव रूपेण चतुर्भुजेन सहस्रबाहो भव विश्वमूर्ते इत्य् उक्त्वा, दृष्ट्वेदं मानुषं रूपं तव सौम्य जनार्दन, इदानीम् अस्मि संवृत्तः इत्य् उक्तत्वात् । एवंजातीयकानि बहूनि, तानि च द्रष्टव्यानि । अत एव सा नराकारा मूर्तिर् एव परमकारणं वस्तुतत्त्वम् इत्य् आह—नारायणे कारणमर्त्यमूर्तौ सर्वकारणं यत् तत्त्वं तद् एव मर्त्याकारा मूर्तिर् यस्य । तद् उक्तं तत्त्वं परं योगिनाम् इति । तथा च पाद्मनिर्माणखण्डे श्रीवेदव्यासवाक्यम्— दृष्ट्वातिहृष्टो ह्य् अभवं सर्वभूषणभूषणम् । गोपालम् अबलासङ्गे मुदितं वेणुवादिनम् ॥ ततो माम् आह भगवान् वृन्दावनचरः स्वयम् । यद् इदं मे त्वया दृष्टं रूपं दिव्यं सनातनम् ॥ निष्कलं निष्क्रियं शान्तं सच्चिदानन्दविग्रहम् । पूर्णं पद्मपलाशाक्षं नातःपरतरं मम ॥ इदम् एव वदन्त्य् एते वेदाः कारणकारणम् ॥ इत्य् आदि । ॥
ata eva sākṣāt para-brahmatvam eva darśitam—adyaiva tvad-ṛte'sya ity-ādau, aho bhāgyam aho bhāgyam ity-ādau ca | ataevoktaṁ gūḍhaṁ paraṁ brahma manuṣya-liṅgam iti | vaiṣṇave ca— yador vaṁśaṁ naraḥ śrutvā sarva-pāpaiḥ pramucyate | yatrāvatīrṇaṁ kṛṣṇākhyaṁ paraṁ brahma narākṛti || iti | narākṛti paraṁ brahma iti bṛhat-sahasra-nāma-stotre ca | etena śrī-kṛṣṇasya narākṛtitvam eveti | dvibhujatva eva śrī-kṛṣṇatvaṁ narākṛti-kaivalyān mukhyaṁ, caturbhujatve tu śrī-kṛṣṇatvaṁ narākṛti-bhūyiṣṭhatvāt tad-anantaram eva | ata eva caturbhujatve'pi manuṣa-rūpatvaṁ varṇitaṁ śrīmad-arjunena tenaiva rūpeṇa caturbhujena sahasra-bāho bhava viśva-mūrte ity uktvā, dṛṣṭvedaṁ mānuṣaṁ rūpaṁ tava saumya janārdana, idānīm asmi saṁvṛttaḥ ity uktatvāt | evaṁ-jātīyakāni bahūni, tāni ca draṣṭavyāni | ata eva sā narākārā mūrtir eva parama-kāraṇaṁ vastu-tattvam ity āha—nārāyaṇe kāraṇa-martya-mūrtau sarva-kāraṇaṁ yat tattvaṁ tad eva martyākārā mūrtir yasya | tad uktaṁ tattvaṁ paraṁ yoginām iti | tathā ca pādma-nirmāṇa-khaṇḍe śrī-veda-vyāsa-vākyam— dṛṣṭvātihṛṣṭo hy abhavaṁ sarva-bhūṣaṇa-bhūṣaṇam | gopālam abalā-saṅge muditaṁ veṇu-vādinam || tato mām āha bhagavān vṛndāvana-caraḥ svayam | yad idaṁ me tvayā dṛṣṭaṁ rūpaṁ divyaṁ sanātanam || niṣkalaṁ niṣkriyaṁ śāntaṁ sac-cid-ānanda-vigraham | pūrṇaṁ padma-palāśākṣaṁ nātaḥ-parataraṁ mama || idam eva vadanty ete vedāḥ kāraṇa-kāraṇam || ity ādi | ||
Потому и показано воочию, что Он — высший Брахман: в «Ныне, без тебя, у этого» и далее, и в «О, счастье, о, счастье» и далее. Потому и сказано: «сокрытый высший Брахман, имеющий признак человека». И в вишнуитской: «Человек, услышав о роде Яду, освобождается от всех грехов, — там, где нисшёл высший Брахман, именуемый Кришною, в человеческом облике». И в великом гимне тысячи имён: «высший Брахман в человеческом облике».
Этим сказано, что шри Кришна и есть человеческий облик. При двурукости то, что Он шри Кришна, — главное, ибо облик тут только человеческий; при четырёхрукости — следом за тем, ибо человеческого в облике всё же больше. Потому и при четырёхрукости шримад Арджуна описал облик как человеческий, сказав: «Стань тем самым четырёхруким обликом, тысячерукий, о образ вселенной», — и: «Увидев этот твой человеческий облик, кроткий Джанардана, я ныне стал собою». Таких мест много, и их надо просмотреть.
Потому и говорит, что именно тот образ в человеческом облике есть высшая причина, суть вещи: «в Нараяне, чей образ — смертный, причина», то есть в том, у кого та самая суть, что причина всего, имеет смертный облик. О том и сказано: «высшая суть у йогинов».
Так и в «Нирмана-кханде» «Падмы» — речение шри Веда-Вьясы: «Увидев, я весьма обрадовался — украшение всех украшений, Гопалу, радостного в обществе жён, играющего на флейте. Тогда сам Бхагаван, ходящий по Вриндавану, сказал мне: „Этот мой облик, увиденный тобою, божественный, вечный, нераздельный, недеятельный, мирный, чей образ — бытие, сознание и блаженство, полный, с глазами-лепестками лотоса, — выше него у меня нет ничего; именно его эти Веды называют причиной причин“» и далее.
4325c0ee5a4d · 发布于 2026年9月20日 19:59:50 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Арджуна просит вернуть четырёхрукий облик — и, увидев двурукий, говорит, что пришёл в себя.