तेने धीरा अपि यन्ति ब्रह्मविद उत्क्रम्य स्वर्गलोकम् इतो विमुक्ताः इति श्रुत्यनुसारेण स्वर्गशब्देनाप्य् आह— यातुधान्य् अपि सा स्वर्गम् आप जननीगतिम् इति । अत्र जननीगतिम् इति विशेषणेन लोकान्तरं निरस्तम् । तत्प्रकरण एव तदादीनां बहुशो गत्यन्तरनिषेधात् । सद्वेषाद् इव पूतनापि सकुला त्वाम् एव देवापिता इत्य् अत्र साक्षात् तत्प्राप्तिनिर्धारणाच् च । तथा च केनोपनिषदि दृश्यते—केनेषितं मनः पतति प्राणस्य प्राणम् उत चक्षुषश् चक्षुर् अतिमुच्य धीराः प्रेत्यास्माल् लोकाद् अमृता भवन्ति इत्य् उपक्रम्य, तद् एव ब्रह्म त्वं विद्धि इति मध्ये प्रोच्य, अमृतत्वं हि विदन्ते , सत्यम् आयतनं , यो वा एताम् एवम् उपनिषदं वेदापहत्य पाप्मानम् अनन्ते स्वर्गे लोके प्रतिष्ठति इति उपसंहृतम् । ततः को वासुदेवः? किं तद्वनं? को वा स्वर्गः? किं तद् ब्रह्म? इत्य् अपेक्षायाम्, पुरुषो ह वै नारायणः इत्य् उपक्रम्य, पुनश् चाभ्यासेन न् इत्यो देव एको नारायणः इत्य् उक्त्वा नारायणोपासकस्य च स्तुतिं कृत्वा, तद् ब्रह्म नारायण एवेतिव्यज्य स्वर्गं प्रतिपादयितुं वैकुण्ठं वनलोकं गमिष्यति तद् इदं पुरम् इदं पुण्डरीकं विज्ञानघनं तस्मात् तद् इहावभासम् इति वनलोकाकारस्य वैकुण्ठस्यानन्दात्मकत्वं प्रतिपाद्य, स च तदधिष्ठाता नारायणः कृष्ण एव इत्य् उपसंहरति ब्रह्मण्यो देवकीपुत्रःइति । ॥
tene dhīrā api yanti brahma-vida utkramya svarga-lokam ito vimuktāḥ iti śruty-anusāreṇa svarga-śabdenāpy āha— yātu-dhāny api sā svargam āpa jananī-gatim iti | atra jananī-gatim iti viśeṣaṇena lokāntaraṁ nirastam | tat-prakaraṇa eva tadādīnāṁ bahuśo gaty-antara-niṣedhāt | sad-veṣād iva pūtanāpi sakulā tvām eva devāpitā ity atra sākṣāt tat-prāpti-nirdhāraṇāc ca | tathā ca kenopaniṣadi dṛśyate—keneṣitaṁ manaḥ patati prāṇasya prāṇam uta cakṣuṣaś cakṣur atimucya dhīrāḥ pretyāsmāl lokād amṛtā bhavanti ity upakramya, tad eva brahma tvaṁ viddhi iti madhye procya, amṛtatvaṁ hi vidante , satyam āyatanaṁ , yo vā etām evam upaniṣadaṁ vedāpahatya pāpmānam anante svarge loke pratiṣṭhati iti upasaṁhṛtam | tataḥ ko vāsudevaḥ? kiṁ tad-vanaṁ? ko vā svargaḥ? kiṁ tad brahma? ity apekṣāyām, puruṣo ha vai nārāyaṇaḥ ity upakramya, punaś cābhyāsena n ityo deva eko nārāyaṇaḥ ity uktvā nārāyaṇopāsakasya ca stutiṁ kṛtvā, tad brahma nārāyaṇa evetivyajya svargaṁ pratipādayituṁ vaikuṇṭhaṁ vana-lokaṁ gamiṣyati tad idaṁ puram idaṁ puṇḍarīkaṁ vijñāna-ghanaṁ tasmāt tad ihāvabhāsam iti vana-lokākārasya vaikuṇṭhasyānandātmakatvaṁ pratipādya, sa ca tad-adhiṣṭhātā nārāyaṇaḥ kṛṣṇa eva ity upasaṁharati brahmaṇyo devakī-putraḥiti | ||
По шрути «Им и стойкие идут, знающие Брахмана, превзойдя небесный мир, отсюда освобождённые», он называет этот мир и словом «небо»: «И ятудхани та достигла неба — пути матери». Здесь определением «пути матери» отвергнут иной мир: ведь в той самой связи речи иной путь у неё и прочих отвергается многократно, да и в «Как бы по благому виду и Путана с роднёю обрела богом именно тебя» прямо установлено, что обретён Он воочию.
Так и в «Кена-упанишаде» видно: начав с «Кем побуждаем устремляется ум, дыхание дыхания и глаз глаза? — превзойдя это, стойкие, уйдя из этого мира, становятся бессмертными», сказав в середине «то и знай Брахманом», она заключает: «бессмертия ведь достигают», «истина — обитель», «кто же знает эту упанишаду так, тот, уничтожив грех, утверждается в бесконечном небесном мире».
И тогда, при ожидании: кто такой Васудева? что за лес? что за небо? что за Брахман? — начав с «Человек ведь и есть Нараяна» и снова, повторением, сказав «вечный бог один — Нараяна», и восхвалив почитателя Нараяны, она являет: «тот Брахман — именно Нараяна». А чтобы донести «небо», она доносит, что Вайкунтха, имеющая облик лесного мира, есть сама радость: «пойдёт на Вайкунтху, в лесной мир; тот город — этот лотос, сгусток знания; потому и сияние его здесь». И заключает, что её правитель Нараяна — именно Кришна: «брахманам преданный сын Деваки».
98553f6ed100 · 发布于 2026年9月20日 19:59:50 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Упанишада ведёт от вопроса «кем?» к имени — и кончает не отвлечённым словом, а чьим-то сыном.