六论集
Sandarbha Four — Kṛṣṇa: Who the Source Is4.151-152.2吉瓦·哥斯瓦米
546 / 1405
Linux
翻页
六论集 · 4.151-152.2
॥
天城文

तद् भूरिभाग्यम् इह जन्म किम् अप्य् अटव्यां यद् गोकुलेऽपि कतमाङ्घ्रिरजोऽभिषेकम् इत्यादिना । तस्मात् तयोस् तादृशमहोदये कारणं नास्ति, किन्तु निष्कारणत्वेन तयोर् न् इत्याम् एव तादृशीं स्थितिं विज्ञाय, मया श्रीभगवल्लीलयैव स्वभक्तिविशेषप्रचारकारणकश्रीभगवदिच्छयैवद्रोणधरारूपेणांशेनैवावतीर्णयोर् ऐक्यविवक्षया यथा कथञ्चित् कारणाभास एवोपन्यस्त इति । किं च, श्रीमद्भागवतेऽस्मिन् श्रीभगवत्प्रेमैव सर्वपुरुषार्थशिरोमणित्वेनोद्घुष्यते । तस्य च परमाश्रयरूपं श्रीगोकुलम् एव । तत्रापि श्रीव्रजेश्वरौ । ततस् तत् परमाश्रयन् इत्यत्वे सिद्ध एव तादृशग्रन्थप्रयत्नः सकलः स्यात् । यत एव श्रीब्रह्मादिभिस् तत्र यत् किञ्चिज् जन्म प्रार्थ्यते इति । तस्मात् स्वाभाविक्य् एव तयोस् तादृशी स्थितिर् इति प्रतिपादयंस् तत्सम्बन्धेनैव भजतां सुखापो नान्येषाम् इत्य् आह— नायं सुखापो भगवान् देहिनां गोपिकासुतः । ज्ञानिनां चात्मभूतानां यथा भक्तिमताम् इह ॥ सुखेनाप्यत इति सुखापः । अयं श्रीगोपिकासुतः भगवान् देहिनां देहाभिमानिनां तपआदिना न सुखापः न सुलभः, किन्तु तैर् अतिचिरेणैव तेन शुद्धेऽन्तःकरणे कथञ्चिद् भक्तावलोकनलेशेन जातसद्बुद्धिभिस् तद् एव तपआदिकं तस्मिन्न् अर्पयद्भिः कथञ्चिद् एवासौ लभ्यते । तथा आत्मभूतानाम् आविर्भूताद्वैतवृत्तीनां निवृत्तदेहाभिमानानां ज्ञानिनाम् अपि तादृशेन ज्ञानेन न सुखापः, किन्तु पूर्वेणैव कारणेन जाततदासत्तिभिस् तेन ज्ञानेन यद् ब्रह्म स्फुरति, तद् एवायम् इति चिन्तयद्भिस् तैः कथञ्चिद् एवासौ लभ्यते । ततश् च द्वयोर् अपि तयोः साधनयोर् हीनत्वात् तल्लाभश् च न साक्षात् किन्तु केनचिद् अंशेन व्यञ्जितम्—ते प्राप्नुवन्ति माम् एव सर्वभूतहिते रताः , क्लेशोऽधिकतरस् तेषाम् अव्यक्तासक्तचेतसाम् इति श्रीभगवदुक्तेः । शाब्दे परे ब्रह्मणि धर्मतो व्रतैः स्नातस्य मे न्यूनम् अलं विचक्ष्व इति श्रीव्यासप्रश्नानन्तरात् । भवतानुदितप्रायं यशो भगवतोऽमलम् । येनैवासौ न तुष्येत मन्ये तद् दर्शनं खिलम् ॥ इति श्रीनारदप्रतिवचनाच् च । सुखापस् तु केषाम् इत्य् अपेक्षायां निदर्शनम् आह—इह गोपिकासुते भक्तिमतां, यथा । तथा च श्रीब्रह्मोक्तिः—ज्ञाने प्रयासम् उदपास्य इत्यादि, श्रीनारदोक्तिश् च यजते यज्ञपुरुषं स सम्यग्दर्शनः पुमान् इति । सुखाप इति श्रीगोपिकायास् तु सुखाप इति किं वक्तव्यम्? तस्याः सुत एवायं भगवान् इत्य् अतो गोपिकासुत इति विशेषणं दत्तम् ।

转写 (IAST)

tad bhūri-bhāgyam iha janma kim apy aṭavyāṁ yad gokule'pi katamāṅghri-rajo'bhiṣekam ity-ādinā | tasmāt tayos tādṛśa-mahodaye kāraṇaṁ nāsti, kintu niṣkāraṇatvena tayor n ityām eva tādṛśīṁ sthitiṁ vijñāya, mayā śrī-bhagaval-līlayaiva sva-bhakti-viśeṣa-pracāra-kāraṇaka-śrī-bhagavad-icchayaivadroṇa-dharā-rūpeṇāṁśenaivāvatīrṇayor aikya-vivakṣayā yathā kathañcit kāraṇābhāsa evopanyasta iti | kiṁ ca, śrīmad-bhāgavate'smin śrī-bhagavat-premaiva sarva-puruṣārtha-śiromaṇitvenodghuṣyate | tasya ca paramāśraya-rūpaṁ śrī-gokulam eva | tatrāpi śrī-vrajeśvarau | tatas tat paramāśraya-n ityatve siddha eva tādṛśa-grantha-prayatnaḥ sakalaḥ syāt | yata eva śrī-brahmādibhis tatra yat kiñcij janma prārthyate iti | tasmāt svābhāviky eva tayos tādṛśī sthitir iti pratipādayaṁs tat-sambandhenaiva bhajatāṁ sukhāpo nānyeṣām ity āha— nāyaṁ sukhāpo bhagavān dehināṁ gopikā-sutaḥ | jñānināṁ cātma-bhūtānāṁ yathā bhaktimatām iha || sukhenāpyata iti sukhāpaḥ | ayaṁ śrī-gopikā-sutaḥ bhagavān dehināṁ dehābhimānināṁ tapa-ādinā na sukhāpaḥ na sulabhaḥ, kintu tair aticireṇaiva tena śuddhe'ntaḥ-karaṇe kathañcid bhaktāvalokana-leśena jāta-sad-buddhibhis tad eva tapa-ādikaṁ tasminn arpayadbhiḥ kathañcid evāsau labhyate | tathā ātma-bhūtānām āvirbhūtādvaita-vṛttīnāṁ nivṛtta-dehābhimānānāṁ jñāninām api tādṛśena jñānena na sukhāpaḥ, kintu pūrveṇaiva kāraṇena jāta-tad-āsattibhis tena jñānena yad brahma sphurati, tad evāyam iti cintayadbhis taiḥ kathañcid evāsau labhyate | tataś ca dvayor api tayoḥ sādhanayor hīnatvāt tal-lābhaś ca na sākṣāt kintu kenacid aṁśena vyañjitam—te prāpnuvanti mām eva sarva-bhūta-hite ratāḥ , kleśo'dhikataras teṣām avyaktāsakta-cetasām iti śrī-bhagavad-ukteḥ | śābde pare brahmaṇi dharmato vrataiḥ snātasya me nyūnam alaṁ vicakṣva iti śrī-vyāsa-praśnānantarāt | bhavatānudita-prāyaṁ yaśo bhagavato'malam | yenaivāsau na tuṣyeta manye tad darśanaṁ khilam || iti śrī-nārada-prativacanāc ca | sukhāpas tu keṣām ity apekṣāyāṁ nidarśanam āha—iha gopikā-sute bhaktimatāṁ, yathā | tathā ca śrī-brahmoktiḥ—jñāne prayāsam udapāsya ity-ādi, śrī-nāradoktiś ca yajate yajña-puruṣaṁ sa samyag-darśanaḥ pumān iti | sukhāpa iti śrī-gopikāyās tu sukhāpa iti kiṁ vaktavyam? tasyāḥ suta evāyaṁ bhagavān ity ato gopikā-suta iti viśeṣaṇaṁ dattam |

逐字释义
梵语IAST释义
तद्tad«то
भूरिbhūriобильное
भाग्यम्bhāgyamсчастье —
इहihaздесь
जन्मjanmaрождение
किम्kimкакое
अप्य्apyнибудь
अटव्यांaṭavyāṁв лесу,
यद्yadчто
गोकुलेऽपिgokule'piи в Гокуле,
कतमाङ्घ्रिkatamāṅghriчьих-либо стоп
रजोऽभिषेकम्rajo'bhiṣekamпылью омовение»
इत्य्ityтак
आदिनाādināи далее
तस्मात्tasmātпотому
तयोस्tayosу них двоих
तादृशtādṛśaтакого
महोदयेmahodayeвеликого восхода
कारणंkāraṇaṁпричины
नास्तिnāstiнет,
किन्तुkintuно,
निष्कारणत्वेनniṣkāraṇatvenaбеспричинностью
तयोर्tayorу них двоих
न्nвеч-
इत्याम्ityāmное
एवevaименно
तादृशींtādṛśīṁтакое
स्थितिंsthitiṁстояние
विज्ञायvijñāyaпознав,
मयाmayāмною
श्रीśrīшри
भगवल्bhagavalБхагавана
लीलयैवlīlayaivaигрою именно,
स्वsvaсвоей
भक्तिbhaktiпреданности
विशेषviśeṣaособой
प्रचारpracāraраспространения
कारणकkāraṇakaпричиною имеющею
श्रीśrīшри
भगवद्bhagavadБхагавана
इच्छयैवicchayaivaволею именно,
द्रोणdroṇaДроны,
धराdharāДхары
रूपेणांशेनैवावतीर्णयोर्rūpeṇāṁśenaivāvatīrṇayorобликом, долею именно нисшедших,
ऐक्यaikyaединства
विवक्षयाvivakṣayāсказать желанием
यथाyathāкак
कथञ्चित्kathañcitкак-нибудь
कारणाभासkāraṇābhāsaпричины подобие
एवोपन्यस्तevopanyastaименно выставлено —
इतिitiтак
किंkiṁчто
चcaи:
श्रीमद्śrīmadв шримад
भागवतेऽस्मिन्bhāgavate'smin«Бхагавате» этой
श्रीśrīшри
भगवत्bhagavatБхагавана
प्रेमैवpremaivaлюбовь именно
सर्वsarvaвсех
पुरुषार्थpuruṣārthaцелей человека
शिरोमणित्वेनोद्घुष्यतेśiromaṇitvenodghuṣyateвенцом провозглашается;
तस्यtasyaу неё
चcaи
परमाश्रयparamāśrayaвысшее прибежище
रूपंrūpaṁоблик имеющая —
श्रीśrīшри
गोकुलम्gokulamГокула
एवevaименно,
तत्रापिtatrāpiи там —
श्रीśrīшри
व्रजेश्वरौvrajeśvarauВраджа владыки двое
ततस्tatasпотому
तत्tatто
परमाश्रयparamāśrayaвысшего прибежища
न्nвеч-
इत्यत्वेityatveностью бытии
सिद्धsiddhaдоказанном
एवevaименно
तादृशtādṛśaтакое
ग्रन्थgranthaкниги
प्रयत्नःprayatnaḥусилие
सकलःsakalaḥцельным
स्यात्syātбыло бы
यतyataпотому
एवevaименно
श्रीśrīшри
ब्रह्मादिभिस्brahmādibhisБрахмою и прочими
तत्रtatraтам
यत्yatкакое
किञ्चिज्kiñcijлибо
जन्मjanmaрождение
प्रार्थ्यतेprārthyateиспрашивается —
इतिitiтак
तस्मात्tasmātпотому,
स्वाभाविक्य्svābhāvikyприродное
एवevaименно
तयोस्tayosу них двоих
तादृशीtādṛśīтакое
स्थितिर्sthitirстояние —
इतिitiтак
प्रतिपादयंस्pratipādayaṁsдонося,
तत्tatс ним
सम्बन्धेनैवsambandhenaivaсвязью именно
भजतांbhajatāṁу почитающих
सुखापोsukhāpoлегко обретаем,
नान्येषाम्nānyeṣāmне у иных —
इत्य्ityтак
आहāhaговорит:
नायंnāyaṁ«не этот
सुखापोsukhāpoлегко обретаем
भगवान्bhagavānБхагаван
देहिनांdehināṁу телесных,
गोपिकाgopikāпастушки
सुतःsutaḥсын,
ज्ञानिनांjñānināṁу знающих
चात्मcātmaи себя
भूतानांbhūtānāṁставших,
यथाyathāкак
भक्तिमताम्bhaktimatāmу преданность имеющих
इहihaздесь»
सुखेनाप्यतsukhenāpyata«легко обретается» —
इतिitiтак —
सुखापःsukhāpaḥ«сукхапа»
अयंayaṁ«этот»,
श्रीśrīшри
गोपिकाgopikāпастушки
सुतःsutaḥсын,
भगवान्bhagavānБхагаван,
देहिनांdehināṁ«у телесных» —
देहाभिमानिनांdehābhimānināṁтелом себя мнящих,
तपtapaподвигом
आदिनाādināи прочим
नna«не
सुखापःsukhāpaḥлегко обретаем» —
नnaне
सुलभःsulabhaḥлегко доступен,
किन्तुkintuно
तैर्tairими
अतिचिरेणैवaticireṇaivaвесьма долго именно,
तेनtenaтем
शुद्धेऽन्तःśuddhe'ntaḥпри очищенном внутреннем
करणेkaraṇeорудии,
कथञ्चिद्kathañcidкое-как
भक्तावलोकनbhaktāvalokanaпреданного взгляда
लेशेनleśenaкрупицею
जातjātaвозникшее
सद्sadблагое
बुद्धिभिस्buddhibhisразумение имеющими,
तद्tadто
एवevaименно
तपtapaподвиг
आदिकंādikaṁи прочее
तस्मिन्न्tasminnЕму
अर्पयद्भिःarpayadbhiḥвручающими,
कथञ्चिद्kathañcidкое-как
एवासौevāsauименно он
लभ्यतेlabhyateобретается
तथाtathāтак
आत्मātma«себя
भूतानाम्bhūtānāmставших» —
आविर्भूताद्वैतāvirbhūtādvaitaявленной недвойственности
वृत्तीनांvṛttīnāṁдействие имеющих,
निवृत्तnivṛttaпрекратившееся
देहाभिमानानांdehābhimānānāṁтелом себя мнение имеющих,
ज्ञानिनाम्jñāninām«у знающих»
अपिapiи
तादृशेनtādṛśenaтаким
ज्ञानेनjñānenaзнанием
नnaне
सुखापःsukhāpaḥлегко обретаем,
किन्तुkintuно
पूर्वेणैवpūrveṇaivaпрежнею именно
कारणेनkāraṇenaпричиною
जातjātaвозникшую
तद्tadк нему
आसत्तिभिस्āsattibhisблизость имеющими,
तेनtenaтем
ज्ञानेनjñānenaзнанием
यद्yadкоторый
ब्रह्मbrahmaБрахман
स्फुरतिsphuratiсверкает,
तद्tadто
एवायम्evāyamименно он —
इतिitiтак
चिन्तयद्भिस्cintayadbhisпомышляющими
तैःtaiḥими
कथञ्चिद्kathañcidкое-как
एवासौevāsauименно он
लभ्यतेlabhyateобретается
ततश्tataśпотому
चcaи,
द्वयोर्dvayorу обоих
अपिapiи
तयोःtayoḥу тех
साधनयोर्sādhanayorсредств
हीनत्वात्hīnatvātскудостью,
तल्talего
लाभश्lābhaśобретение
चcaи
नnaне
साक्षात्sākṣātвоочию,
किन्तुkintuно
केनचिद्kenacidнекою
अंशेनaṁśenaдолею
व्यञ्जितम्vyañjitamявлено:
तेte«они
प्राप्नुवन्तिprāpnuvantiобретают
माम्māmменя
एवevaименно,
सर्वsarvaвсех
भूतbhūtaсуществ
हितेhiteблагу
रताःratāḥрадующиеся»,
क्लेशोऽधिकतरस्kleśo'dhikataras«труд больший
तेषाम्teṣāmу них,
अव्यक्तासक्तavyaktāsaktaк непроявленному привязанное
चेतसाम्cetasāmсердце имеющих»
इतिitiтак —
श्रीśrīшри
भगवद्bhagavadБхагавана
उक्तेःukteḥсказанностью;
शाब्देśābde«в звуковом
परेpareвысшем
ब्रह्मणिbrahmaṇiБрахмане
धर्मतोdharmatoпо дхарме
व्रतैःvrataiḥобетами
स्नातस्यsnātasyaомывшегося
मेmeу меня
न्यूनम्nyūnamнехватку
अलंalaṁвполне
विचक्ष्वvicakṣvaусмотри»
इतिitiтак —
श्रीśrīшри
व्यासvyāsaВьясы
प्रश्नानन्तरात्praśnānantarātвопроса последованием,
भवतानुदितbhavatānudita«тобою не воспетая
प्रायंprāyaṁпочти
यशोyaśoслава
भगवतोऽमलम्bhagavato'malamБхагавана безупречная;
येनैवासौyenaivāsauкоторым именно он
नnaне
तुष्येतtuṣyetaбыл бы доволен, —
मन्येmanyeмыслю,
तद्tadто
दर्शनंdarśanaṁучение
खिलम्khilamущербно»
इतिitiтак
श्रीśrīшри
नारदnāradaНарады
प्रतिवचनाच्prativacanācответом
चcaи
सुखापस्sukhāpas«легко обретаем»
तुtuже
केषाम्keṣāmу кого? —
इत्य्ityтак
अपेक्षायांapekṣāyāṁпри ожидании
निदर्शनम्nidarśanamпример
आहāhaназывает:
इहiha«здесь» —
गोपिकाgopikāу пастушки
सुतेsuteсына
भक्तिमतांbhaktimatāṁу преданность имеющих,
यथाyathā«как»
तथाtathāтак
चcaи
श्रीśrīшри
ब्रह्मोक्तिःbrahmoktiḥБрахмы сказанное:
ज्ञानेjñāne«в знании
प्रयासम्prayāsamусилие
उदपास्यudapāsyaотбросив»
इत्य्ityтак
आदिādiи далее,
श्रीśrīшри
नारदोक्तिश्nāradoktiśНарады сказанное
चcaи:
यजतेyajate«чтит
यज्ञyajñaжертвы
पुरुषंpuruṣaṁЧеловека
सsaон —
सम्यग्samyagверное
दर्शनःdarśanaḥвиденье имеющий
पुमान्pumānчеловек»
इतिitiтак
सुखापsukhāpa«легко обретаем»
इतिitiтак —
श्रीśrīу шри
गोपिकायास्gopikāyāsпастушки
तुtuже
सुखापsukhāpaлегко обретаем —
इतिitiтак
किंkiṁчто
वक्तव्यम्vaktavyamговорить?
तस्याःtasyāḥу неё
सुतsutaсын
एवायंevāyaṁименно этот
भगवान्bhagavānБхагаван —
इत्य्ityтак
अतोatoпотому
गोपिकाgopikā«пастушки
सुतsutaсын»
इतिitiтак
विशेषणंviśeṣaṇaṁопределение
दत्तम्dattamдано
译文

…словами «То обильное счастье — родиться здесь хоть кем-нибудь в лесу, что и в Гокуле, и омыться пылью чьих-нибудь стоп» и далее.

Значит, причины такого великого их восхода нет; но, познав, что беспричинно их стояние таково вечно, я — ради самой игры шри Бхагавана, по воле самого шри Бхагавана, чья причина — распространение особой преданности Ему, и с желанием сказать о единстве их с теми, кто нисшёл лишь долею в облике Дроны и Дхары, — кое-как выставил лишь подобие причины.

И ещё: в этой шримад «Бхагавате» венцом всех целей человека провозглашается именно любовь к шри Бхагавану; а её высшее прибежище — шри Гокула, и в ней — двое владык шри Враджа. Стало быть, всё усилие такой книги будет цельным лишь при доказанной вечности того высшего прибежища: недаром шри Брахма и прочие просят там себе хоть какого-нибудь рождения.

Потому, донося, что такое их стояние природно, он говорит, что легко Он обретается у почитающих именно через связь с ними, а не у иных: «Не легко обретается этот Бхагаван, сын пастушки, у телесных и у знающих, ставших собою, — как у тех, кто здесь имеет преданность».

«Сукхапа» — «легко обретаемый». «Этот» — шри сын пастушки, Бхагаван; «у телесных», то есть у мнящих себя телом, «не легко обретается» подвижничеством и прочим: они обретают Его лишь кое-как — очень не скоро, когда их внутреннее орудие очистится и по крупице взгляда преданного у них возникнет благое разумение, и они то самое подвижничество и прочее вручат Ему. Так же и «у знающих», ставших собою, то есть у тех, в ком явилось действие недвойственности и прекратилось мнение себя телом, Он не легко обретается таким знанием: лишь у тех, у кого по той же прежней причине возникла близость к Нему и кто помышляет «Тот Брахман, что сверкает этим знанием, — Он и есть», Он обретается кое-как.

И потому, поскольку оба те средства скудны, обретение Его и не воочию, а явлено лишь некою долею: по слову шри Бхагавана «Они обретают именно меня — те, кто радуется благу всех существ», и «Труд у них больше, у тех, чьё сердце привязано к непроявленному»; и по тому, что следует за вопросом шри Вьясы «В звуковом высшем Брахмане, омывшемся по дхарме обетами, усмотри же, чего мне недостаёт», — по ответу шри Нарады: «Тобою почти не воспета безупречная слава Бхагавана; учение, которым он не был бы доволен, я считаю ущербным».

А у кого же Он «легко обретается»? На это он даёт пример: «здесь», то есть у имеющих преданность к сыну пастушки, «как». Так и сказанное шри Брахмою: «отбросив усилие в знании» и далее, и сказанное шри Нарадою: «Тот и чтит Человека жертвы, чьё виденье верно». А что до самой шри пастушки, у которой Он «легко обретаем», — что и говорить: Он именно её сын; потому и дано определение «сын пастушки».

版本

c1a03e6043fd · 发布于 2026年9月20日 19:59:50 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂