एवम् एव श्रीगर्गवाक्यं कृतार्थं स्यात्— एष वः श्रेय आधास्यद् गोपगोकुलनन्दनः । अनेन सर्वदुर्गाणि यूयम् अञ्जस् तरिष्यथ ॥ इति । अथ गद्यान्ते द्वारवतीं विवेश इति च शाल्ववधार्थं निर्गतैः श्रीभगवत्प्रत्यागमनं प्रतीक्षमाणैः यादवैः सहैवेति श्रीभागवतवद् एव लभ्यते, तं विना स्वयं गृहप्रवेशानौच् इत्यात्, क्षणार्धं मेनिरेऽर्भकाः इतिवद् अल्पकालभावनेन वा । तद् एवं पुनः श्रीगोकुलागमनाभिप्रायेणैव श्रीवृन्दावननाथोपासनामन्त्रे निहतकंसत्वेन तद्विशेषणं दत्तम् । यथा बोधायनोक्तेः—गोविन्दं मनसा ध्यायेद् गवां मध्ये स्थितं शुभम् इति ध्यानानन्तरं, गोविन्दं गोपीजनवल्लभेश कंसासुरघ्न त्रिदशेन्द्रवन्द्य इत्यादि । अन्यत्र च, गोविन्द गोपीजनवल्लभेश विध्वस्तकंस इत्य् आदि । एवम् एव गौतमीये श्रीमद्दशाक्षरोपासनायां वैश्यविशेसगोपाललीलाय तस्मै यज्ञसूत्रसमर्पणं विहितं—यज्ञसूत्रं ततो दद्याद् अथवा स्वर्णनिर्मितम्। इत्थम् एव पुनःप्राप्त्यभिप्रायेणोक्तम्—अनुस्मरन्त्यो मां न् इत्यम् अचिरान् माम् उपैष्यथ इति, दिष्ट्या यद् आसीन् मत्स्नेहो भवतीनां मदापनः इति । अथानुगृह्य भगवान् गोपीनां स गुरुर् गतिः इति च । तथैव केवलेन हि भावेन इत्यादिपद्यद्वयकृतेन साधकचरीणां गोपीनां प्रथमं तत्प्राप्तिप्रस्तावेन, न् इत्यप्रेयसीनाम् अपि तन्महावियोगानन्तरप्राप्तिं तस्य वियोगस्यातीतत्वनिर्देशाद् द्रढयति द्वाभ्याम्— रामेण सार्धं मथुरां प्रणीते श्वाफल्किना मय्य् अनुरक्तचित्ताः । विगाढभावेन न मे वियोग तीव्राधयोऽन्यं ददृशुः सुखाय ॥ तास् ताः क्षपाः प्रेष्ठतमेन नीता मयैव वृन्दावनगोचरेण । क्षणार्धवत् ताः पुनर् अङ्ग तासां हीना मया कल्पसमा बभूवुः ॥ अत्र विगाढभावेन वियोगतीव्राधयः सत्यो मत्तोऽन्यं निजसख्यादिकम् अपि न सुखाय ददृशुः । ततश् चाधुना तु सुखाय पश्यन्तीति वियोगो नास्तीत्य् अर्थः । एवं तास् ताः क्षपाः मया हीनाः सत्यः कल्पसमा बभूवुर् अधुना तु तादृश्यो न भवन्तीति नास्त्य् एव वियोग इत्य् अर्थः । पूर्वं त्व् एतम् एवोद्धवं प्रति— मयि ताः प्रेयसां प्रेष्ठे दूरस्थे गोकुलस्त्रियः । स्मरन्त्योऽङ्ग विमुह्यन्ति विरहौत्कण्ठ्यविह्वलाः ॥ धारयन्त्य् अतिकृच्छ्रेण प्रायः प्राणान् कथञ्चन । प्रत्यागमनसन्देशैर् बल्लव्यो मे मदात्मिकाः ॥ इत्य् अत्र वर्तमानप्रयोग एव कृत इति सोऽयम् अर्थः स्पष्ट एव प्रतिपत्तव्यः ।
evam eva śrī-garga-vākyaṁ kṛtārthaṁ syāt— eṣa vaḥ śreya ādhāsyad gopa-gokula-nandanaḥ | anena sarva-durgāṇi yūyam añjas tariṣyatha || iti | atha gadyānte dvāravatīṁ viveśa iti ca śālva-vadhārthaṁ nirgataiḥ śrī-bhagavat-pratyāgamanaṁ pratīkṣamāṇaiḥ yādavaiḥ sahaiveti śrī-bhāgavatavad eva labhyate, taṁ vinā svayaṁ gṛha-praveśānauc ityāt, kṣaṇārdhaṁ menire'rbhakāḥ itivad alpa-kāla-bhāvanena vā | tad evaṁ punaḥ śrī-gokulāgamanābhiprāyeṇaiva śrī-vṛndāvana-nāthopāsanā-mantre nihata-kaṁsatvena tad-viśeṣaṇaṁ dattam | yathā bodhāyanokteḥ—govindaṁ manasā dhyāyed gavāṁ madhye sthitaṁ śubham iti dhyānānantaraṁ, govindaṁ gopī-jana-vallabheśa kaṁsāsura-ghna tridaśendra-vandya ity-ādi | anyatra ca, govinda gopī-jana-vallabheśa vidhvasta-kaṁsa ity ādi | evam eva gautamīye śrīmad-daśākṣaropāsanāyāṁ vaiśya-viśesa-gopāla-līlāya tasmai yajña-sūtra-samarpaṇaṁ vihitaṁ—yajña-sūtraṁ tato dadyād athavā svarṇa-nirmitam| ittham eva punaḥ-prāpty-abhiprāyeṇoktam—anusmarantyo māṁ n ityam acirān mām upaiṣyatha iti, diṣṭyā yad āsīn mat-sneho bhavatīnāṁ mad-āpanaḥ iti | athānugṛhya bhagavān gopīnāṁ sa gurur gatiḥ iti ca | tathaiva kevalena hi bhāvena ity-ādi-padya-dvaya-kṛtena sādhaka-carīṇāṁ gopīnāṁ prathamaṁ tat-prāpti-prastāvena, n itya-preyasīnām api tan-mahā-viyogānantara-prāptiṁ tasya viyogasyātītatva-nirdeśād draḍhayati dvābhyām— rāmeṇa sārdhaṁ mathurāṁ praṇīte śvāphalkinā mayy anurakta-cittāḥ | vigāḍha-bhāvena na me viyoga- tīvrādhayo'nyaṁ dadṛśuḥ sukhāya || tās tāḥ kṣapāḥ preṣṭhatamena nītā mayaiva vṛndāvana-gocareṇa | kṣaṇārdhavat tāḥ punar aṅga tāsāṁ hīnā mayā kalpa-samā babhūvuḥ || atra vigāḍha-bhāvena viyoga-tīvrādhayaḥ satyo matto'nyaṁ nija-sakhy-ādikam api na sukhāya dadṛśuḥ | tataś cādhunā tu sukhāya paśyantīti viyogo nāstīty arthaḥ | evaṁ tās tāḥ kṣapāḥ mayā hīnāḥ satyaḥ kalpa-samā babhūvur adhunā tu tādṛśyo na bhavantīti nāsty eva viyoga ity arthaḥ | pūrvaṁ tv etam evoddhavaṁ prati— mayi tāḥ preyasāṁ preṣṭhe dūra-sthe gokula-striyaḥ | smarantyo'ṅga vimuhyanti virahautkaṇṭhya-vihvalāḥ || dhārayanty ati-kṛcchreṇa prāyaḥ prāṇān kathañcana | pratyāgamana-sandeśair ballavyo me mad-ātmikāḥ || ity atra vartamāna-prayoga eva kṛta iti so'yam arthaḥ spaṣṭa eva pratipattavyaḥ |
Только так исполнится и речение шри Гарги: «Этот доставит вам благо, радость пастухов и Гокулы; им вы легко превозможете все трудности».
А «вошёл в Двараку» в конце прозы получается, как и в шри «Бхагавате», вместе с Ядавами, которые вышли ради убиения Шалвы и ожидали возвращения шри Бхагавана, — ибо без него не подобало бы входить в дом самому; или же оттого, что малое время представляется как в «Отроки сочли это полумгновением».
Итак, именно с намерением снова прийти в Гокулу в мантре почитания владыки шри Вриндавана дано ему определение «убивший Кансу». Как в речении Бодхаяны: после созерцания «Да созерцает умом Говинду, стоящего посреди коров, благого» — «Говинда, милый владыка пастушек, убийца Кансы-асура, чтимый владыкою тридцати» и далее. И в другом месте: «Говинда, милый владыка пастушек, сокрушивший Кансу» и далее. Так же и в «Гаутамии», при почитании шримад десятислоговою, предписано поднести ему жертвенный шнур — ему, особому вайшье, чья игра пастушья: «Затем да даст жертвенный шнур, или же сделанный из золота».
С тем же намерением снова обрести его сказано и «Постоянно вспоминая меня, вы вскоре достигнете меня», и «По счастью была у вас ко мне нежность, доставляющая меня», и «Затем, облагодетельствовав пастушек, Бхагаван, их учитель и прибежище».
И так же, упомянув сперва двумя стихами «Одним ведь чувством» и далее об обретении его пастушками, идущими путём садханы, он утверждает и обретение его вечными возлюбленными после великой разлуки с ним, указывая на эту разлуку как на уже прошедшую, — двумя стихами: «Когда Швапхалкин увёл меня с Рамою в Матхуру, они, привязанные ко мне сердцем, с глубоким чувством, в жгучих муках разлуки со мною, не видели ничего иного себе в счастье. Те ночи, проведённые со мною, милейшим, в пределах Вриндавана, подобны полумгновению; а те же самые, без меня, стали у них, о милый, равны кальпе».
Здесь: с глубоким чувством, в жгучих муках разлуки, они не видели себе в счастье никого, кроме меня, — даже своих подруг и прочее. А значит, теперь видят себе в счастье, то есть разлуки нет. И так же «те ночи», лишённые меня, стали равны кальпе, — а теперь они таковы не бывают, то есть разлуки именно нет. Прежде же, ему же, Уддхаве: «Когда я, милейший из милых, стою далеко, женщины Гокулы, вспоминая, лишаются чувств, о милый, сражённые тоскою разлуки; крайне с трудом, кое-как держат они обычно жизни — вестями о возвращении, пастушки мои, чьё естество — я», — здесь употреблено настоящее время. Этот смысл и надо понимать ясно.
4fa771fb5bed · 发布于 2026年9月20日 19:59:50 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Время глаголов здесь и есть довод: «не видели» о разлуке и «держат» о вестях — разные времена, и разница между ними означает, что разлука кончилась.