अथात्र कियता कालेन वत्सपालनक्षमतामाविर्भावयामास । सत्स्वपि तत्कर्मसमुचितेषु दासकुमारेषु तथाविधलीलाकौतुकग्रहिलतया भगवतैव प्रेरितान्तःकरणे परमसुकुमारोऽपि परमदुर्लीलोऽपि वत्सपालनकर्मणि नियोजनीयोऽयमिति विचारयति व्रजराजे, तदुपाकर्ण्य वात्सल्यपारदृश्वरीश्वरी व्रजनगरस्य रस्यमनवगच्छन्तीच्छन्ती च तदपाकर्तुं तदसहमाना स्तनन्धयोऽयमधुना कथमकाण्डे क्लेशयितव्य इति यदा निजगाद, तदा स एव लीलाबालको लीलाबालकोऽमलो “मातर्मातःपरमेवं वक्तव्यम्, वत्सपालनकर्मणि ममातीव तोषोऽतोऽसोढव्यं ते वचनमिदम्, मिदं ते नेममुरीकरोमि । तदादिश जननि! जननिकरेण बालसहचरेण सह वत्सान् चारयिष्ये, कौतुकेन कौ तु के न रज्यन्ति?” इति बाल्यनिर्बन्धेन यदा मातरमुवाच, तदा सापि शिथिलनिर्बन्धा यदि न किञ्चिदप्यपरमचे, तदा व्रजेश्वरोऽपि रोपितकौतको हृदि सुदिनाहमालोक्य सह बलभद्रेण भद्रेण सहचरद्भिर्बालसहचरैश्च वत्सपालनाय स्वयमेव गवाङ्गणमागत्य कतिपयानेव वत्सानग्रतः समुपपाद्य तनुतरां लोहितयष्टिकामेकां करे धारयित्वा वत्सः सह चाल्यमानं तनयं स्वयमप्यनुचचाल ॥4॥
athātra kiyatā kālena vatsapālanakṣamatāmāvirbhāvayāmāsa | satsvapi tatkarma-samuciteṣu dāsakumāreṣu tathāvidha-līlākautukagrahilatayā bhagavataiva preritāntaḥkaraṇe paramasukumāro'pi paramadurlīlo'pi vatsapālanakarmaṇi niyojanīyo'yamiti vicārayati vrajarāje, tadupākarṇya vātsalyapāradṛśvarīśvarī vrajanagarasya rasyamanavagacchantīcchantī ca tadapākartuṁ tadasahamānā stanandhayo'yamadhunā kathamakāṇḍe kleśayitavya iti yadā nijagāda, tadā sa eva līlābālako līlābālako'malo “mātarmātaḥparamevaṁ vaktavyam, vatsapālanakarmaṇi mamātīva toṣo'to'soḍhavyaṁ te vacanamidam, midaṁ te nemamurīkaromi | tadādiśa janani! jananikareṇa bālasahacareṇa saha vatsān cārayiṣye, kautukena kau tu ke na rajyanti?” iti bālyanirbandhena yadā mātaramuvāca, tadā sāpi śithilanirbandhā yadi na kiñcidapyaparamace, tadā vrajeśvaro'pi ropitakautako hṛdi sudināhamālokya saha balabhadreṇa bhadreṇa sahacaradbhirbālasahacaraiśca vatsapālanāya svayameva gavāṅgaṇamāgatya katipayāneva vatsānagrataḥ samupapādya tanutarāṁ lohitayaṣṭikāmekāṁ kare dhārayitvā vatsaḥ saha cālyamānaṁ tanayaṁ svayamapyanucacāla ||4||
Спустя время он показал, что может пасти телят. Хоть для этого дела и были мальчики-слуги, царь Враджа, чьё сердце побуждал сам Господь, увлечённый желанием такой игры, решил: «Хоть он очень нежен и очень шаловлив, надо приставить его пасти телят». Услышав это, владычица города Враджа, видевшая дальний берег материнской любви, не поняв сладости этого, пожелала отменить и, не стерпев, сказала: «Он ещё сосёт грудь — зачем же раньше времени его мучить?» Тогда сам мальчик-игрун, чистый, сказал: «Мама, больше так не говори! Пасти телят мне очень нравится, так что этих слов я не стерплю и их не приму. Позволь, мама: я буду пасти телят с толпой мальчиков-друзей. Кого на земле не радуют игры?» Так он по-детски упрямо уговаривал мать, и когда она, ослабив упорство, ничего больше не сказала, — владыка Враджа, с радостью в сердце, выбрал благой день, сам пришёл в коровий двор с Балабхадрой и мальчиками-друзьями, поставил впереди нескольких телят, дал сыну в руку тонкую красную палочку и сам пошёл следом за сыном, гнавшим телят.
3c967db4a431 · published Sep 28, 2026, 10:59:32 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Начало пастушества — ШБ 10.11.37–38: Кришна и Баларама стали vatsapāla, пастухами телят.