त्ति गण्णावेइणो भणन्ति । एसो उणो राहिआदिणो पच्चेअं महाभारो, जं ललिदाए अप्पणा मुहेण भणिदं हला इमिणा महाभारेण किलिट्ठासि त्ति ।
कृष्णः (स्मित्वा) : ततस् ततः ?
मधुमङ्गलः : भाराणं पञ्चासेण महाभारो भणिज्जइ । अदो जेब्ब पञ्चाणं गोइआणं हेअङ्गवीणेहिं टङ्काणं असीदिलक्खाइं होंति । परं बि घट्टआलबट्टणणिवाहणस्स टङ्कलक्खचउक्खं मए बड्ढिदं ।
कृष्णः : सखे रसलुब्ध ! वर्धितम् इति मृषोक्तम् । नूनम् उत्कोचरोचनया गणने संक्षिप्तिर् एवाचरिता । यद् अत्र भवद्गणनया हेमटङ्काणां चतुरशीतिलक्षमात्रं सिद्धम् ।
(मधुमङ्गलः कृष्णस्य कर्णे मुखं विन्यस्य, कथनमुद्रां चाभिनीय
किम् अप्य् अकथयन्न् एव विश्लिष्यति ।)
tti gaṇṇāveiṇo bhaṇanti | eso uṇo rāhiādiṇo pacceaṁ mahābhāro, jaṁ lalidāe appaṇā muheṇa bhaṇidaṁ halā imiṇā mahābhāreṇa kiliṭṭhāsi tti |
kṛṣṇaḥ (smitvā) : tatas tataḥ ?
madhumaṅgalaḥ : bhārāṇaṁ pañcāseṇa mahā-bhāro bhaṇijja:i | ado jebba pañcāṇaṁ goiāṇaṁ heaṅgavīṇehiṁ ṭaṅkāṇaṁ asīdi-lakkhāiṁ hoṁti | paraṁ bi ghaṭṭaāla-baṭṭaṇa-ṇivāhaṇassa ṭaṅka-lakkha-ca:ukkhaṁ mae baḍḍhidaṁ |
kṛṣṇaḥ : sakhe rasa-lubdha ! vardhitam iti mṛṣoktam | nūnam utkoca-rocanayā gaṇane saṁkṣiptir evācaritā | yad atra bhavad-gaṇanayā hema-ṭaṅkāṇāṁ caturaśīti-lakṣa-mātraṁ siddham |
(madhumaṅgalaḥ kṛṣṇasya karṇe mukhaṁ vinyasya, kathana-mudrāṁ cābhinīya
kim apy akathayann eva viśliṣyati |)
размер не определён
— так говорят счётчики. А у Радхи и каждой из прочих — по «великой бхаре»: сама Лалита своими устами сказала: «Подруга, ты изнемогла под этой великой ношей». Кришна (улыбаясь): И дальше? Мадхумангала: Пятьдесят бхар называются великой бхарой. Значит, свежее масло пяти пастушек составляет восемьдесят лакхов танок. Да ещё я набавил четыре лакха танок на содержание заставы. Кришна: Друг, падкий на сласти! «Набавил» — это ложь. Ты, верно, польстился на взятку и при счёте урезал: ведь по твоему счёту выходит всего восемьдесят четыре лакха золотых танок. (Мадхумангала приближает губы к уху Кришны, изображает, будто что-то рассказывает, но так ничего и не сказав, отходит.)
d7ef0bdec0b6 · опубликовано 24 сент. 2026 г., 01:16:54 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Счёт сходится: великая бхара — это 50 × 20 × 100 × 4 × 4 = 1 600 000 танок, у пяти пастушек — восемь миллионов, то есть восемьдесят лакхов. Слово «ноша», брошенное Лалитой, Мадхумангала превратил в единицу веса. Восемьдесят четыре лакха — число видов жизни, и эта цифра ещё сыграет в пьесе.