Linux
Turn pages
Ujjvala-nīlamaṇi · 8.9
॥
Devanāgarī
तत्र आत्यन्तिकाधिकमध्या
अनङ्गशरजर्जरं स्फुटति चेन् मनो वस् तदा
मदर्थनकदर्थनैः कृतम् इतः स्वयं गच्छत ।
दृशां पथि भवादृशीप्रणयितानुरूपः सुखं
यद् अत्र रतहिण्डकः स किल पाति गोमण्डलम्
Transliteration (IAST)
tatra ātyantikādhika-madhyā-
anaṅga-śara-jarjaraṃ sphuṭati cen mano vas tadā
mad-arthana-kadarthanaiḥ kṛtam itaḥ svayaṃ gacchata |
dṛśāṃ pathi bhavādṛśī-praṇayitānurūpaḥ sukhaṃ
yad atra rata-hiṇḍakaḥ sa kila pāti go-maṇḍalam
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तत्रtatraздесь
आत्यन्तिकाधिकātyantikādhikaбезусловно превосходящая
मध्याmadhyāсредняя
अनङ्गanaṅgaБестелесного
शरśaraстрелами
जर्जरंjarjaraṃизломанный
स्फुटतिsphuṭatiлопается
चेन्cenесли
मनोmanoум
वस्vasваш
तदाtadāтогда
मद्madменя
अर्थनarthanaвыпрашивания
कदर्थनैःkadarthanaiḥмучительством
कृतम्kṛtamдовольно
इतःitaḥотсюда
स्वयंsvayaṃсами
गच्छतgacchataступайте
दृशांdṛśāṃглаз
पथिpathiна пути
भवादृशीbhavādṛśīтаким, как вы
प्रणयितानुरूपःpraṇayitānurūpaḥпо любви подходящий
सुखंsukhaṃлегко
यद्yadибо
अत्रatraздесь
रतrataутех
हिण्डकःhiṇḍakaḥбродяга
सsaтот
किलkilaведь
पातिpātiпасёт
गोgoкоров
मण्डलम्maṇḍalamстадо
Translation
Если ум ваш, изломанный стрелами Бестелесного, готов лопнуть, — довольно мучить меня выпрашиванием, ступайте отсюда сами. На пути ваших глаз и так есть тот, кто подходит любви таких, как вы: этот бродяга утех ведь пасёт здесь стадо коров.
Version
d86459625e1f · published Sep 18, 2026, 8:31:58 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Пример на среднюю среди безусловно превосходящих. Подруги просят её быть посредницей; она отказывает — и отказывает с насмешкой.
Кришна назван rata-hiṇḍaka, «бродягой утех», и тут же — пастухом при стаде. Оба звания сведены в одной строке нарочно.
Средняя не гонит, как резкая, и не уступает, как мягкая. Она переводит просьбу в шутку — и этим отводит её.