Upanishads
Маханараяна-упанишадаMahānārāyaṇa 79.16
5607 / 6608
Upanishads · Mahānārāyaṇa 79.16
Devanāgarī

स वा एष पुरुषः पञ्चधा पञ्चात्मा येन सर्वमिदं प्रोतं पृथिवी चान्तरिक्षं च द्यौश्च दिशश्चावान्तरदिशाश्च स वै सर्वमिदं जगत्स सभूतं स भव्यं जिज्ञासक्लृप्त ऋतजा रयिष्ठाः श्रद्धा सत्यो पहस्वान्तमसोपरिष्टात् । ज्ञात्वा तमेवं मनसा हृदा च भूयो न मृत्युमुपयाहि विद्वान् । तस्मान्न्यासमेषां तपसामतिरिक्तमाहुः

Transliteration (IAST)

sa vā eṣa puruṣaḥ pañcadhā pañcātmā yena sarvamidaṃ protaṃ pṛthivī cāntarikṣaṃ ca dyauśca diśaścāvāntaradiśāśca sa vai sarvamidaṃ jagatsa sabhūtaṃ sa bhavyaṃ jijñāsaklṛpta ṛtajā rayiṣṭhāḥ śraddhā satyo pahasvāntamasopariṣṭāt | jñātvā tamevaṃ manasā hṛdā ca bhūyo na mṛtyumupayāhi vidvān | tasmānnyāsameṣāṃ tapasāmatiriktamāhuḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
सः वै एषः पुरुषःsaḥ vai eṣaḥ puruṣaḥон, этот самый Пуруша
पञ्चधा पञ्च-आत्माpañcadhā pañca-ātmāпятеричен, пятисоставен
येन सर्वम् इदं प्रोतम्yena sarvam idaṃ protamкем всё это проткано
पृथिवी च अन्तरिक्षं चpṛthivī ca antarikṣaṃ caземля и воздушное пространство
द्यौः च दिशः चdyauḥ ca diśaḥ caнебо и стороны света
अवान्तर-दिशाः चavāntara-diśāḥ caи промежуточные стороны
सः वै सर्वम् इदं जगत्saḥ vai sarvam idaṃ jagatОн и есть весь этот мир
सः स-भूतं सः भव्यम्saḥ sa-bhūtaṃ saḥ bhavyamОн — с бывшим, Он — грядущее
Translation

«Этот Пуруша пятерично пятисоставен; Им проткано всё это — земля, воздушное пространство, небо, стороны света и промежуточные стороны. Он и есть весь этот мир; Он — с бывшим, Он — грядущее…».

Version

b2898689f661 · published Aug 2, 2026, 3:25:30 PM UTC

Available inRU

Page between verses with