तत्र भूषणम्—
गुणालङ्कारबहुलं भाषणं भूषणं स्मृतम् ॥154॥
यथा नवमे—
कृष्णः (समन्ताद् अवलोक्य)
लक्ष्मीः कैरवकाननेषु परितः शुद्धेषु विद्योतते
सन्मार्गद्रुहि सर्वशार्वरकुले प्रोन्मीलति क्षीणता ।
नक्षत्रेषु किलोद्भवत्य् अपचितिः क्षुद्रात्मसु प्रायिकी
शङ्के शङ्करमौलिर् अभ्युदयते राजा पुरस्ताद् दिशि ॥
अत्र प्रसादमाधुर्यादिगुणानाम् अनुप्रासश्लेषानुमानाद्यलङ्काराणां च सत्तया भूषणम् ।
tatra bhūṣaṇam—
guṇālaṅkāra-bahulaṁ bhāṣaṇaṁ bhūṣaṇaṁ smṛtam ||154||
yathā navame—
kṛṣṇaḥ (samantād avalokya)
lakṣmīḥ kairava-kānaneṣu paritaḥ śuddheṣu vidyotate
san-mārga-druhi sarva-śārvara-kule pronmīlati kṣīṇatā |
nakṣatreṣu kilodbhavaty apacitiḥ kṣudrātmasu prāyikī
śaṅke śaṅkara-maulir abhyudayate rājā purastād diśi ||
atra prasāda-mādhuryādi-guṇānām anuprāsa-śleṣānumānādy-alaṅkārāṇāṁ ca sattayā bhūṣaṇam |
размер не определён
Бхушана. Речь, обильная достоинствами и украшениями, называется бхушаной («убором»). Как в девятом действии: Кришна (оглядываясь вокруг): «Повсюду в чистых зарослях ночных лилий сияет краса; во всём роду ночи, враждебном доброму пути, раскрывается упадок; у звёзд, мелких душою, как водится, наступает ущерб, — кажется, на востоке восходит царь, украшение головы Шанкары». Здесь есть и достоинства — ясность, сладость и прочие, и украшения — аллитерация, двусмыслица, умозаключение и прочие: это бхушана.
f151b6803cc9 · опубликовано 24 сент. 2026 г., 17:55:54 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Стих о восходе луны («украшение головы Шанкары») читается и как иносказание о воцарении праведного государя: добрые процветают, враги пути добра слабеют, мелкие души меркнут.