Упанишады
Прашна-упанишадаPraśna 4.8
221 / 5341
Упанишады · Praśna 4.8
Деванагари

पृथिवी च पृथिवीमात्रा च ।
आपश् चापोमात्रा च ।
तेजश् च तेजोमात्रा च ।
वायुश् च वायुमात्रा च ।
आकाशश् चाकाशमात्रा च ।
चक्षुश् च द्रष्टव्यं च ।
श्रोत्रं च श्रोतव्यं च ।
घ्राणं च घ्रातव्यं च ।
रसश् च रसयितव्यं च ।
त्वक् च स्पर्शयितव्यं च ।
वाक् च वक्तव्यं च ।
हस्तौ चादातव्यं च ।
उपस्थश् चानन्दयितव्यं च ।
पायुश् च विसर्जयितव्यं च ।
पादौ च गन्तव्यं च ।
मनश् च मन्तव्यं च ।
बुद्धिश् च बोद्धव्यं च ।
अहङ्कारश् चाहङ्कर्तव्यं च ।
चित्तं च चेतयितव्यं च ।
तेजश् च विद्योतयितव्यं च ।
प्राणश् च विधारयितव्यं च

Транслитерация (IAST)

pṛthivī ca pṛthivīmātrā ca |
āpaś cāpomātrā ca |
tejaś ca tejomātrā ca |
vāyuś ca vāyumātrā ca |
ākāśaś cākāśamātrā ca |
cakṣuś ca draṣṭavyaṃ ca |
śrotraṃ ca śrotavyaṃ ca |
ghrāṇaṃ ca ghrātavyaṃ ca |
rasaś ca rasayitavyaṃ ca |
tvak ca sparśayitavyaṃ ca |
vāk ca vaktavyaṃ ca |
hastau cādātavyaṃ ca |
upasthaś cānandayitavyaṃ ca |
pāyuś ca visarjayitavyaṃ ca |
pādau ca gantavyaṃ ca |
manaś ca mantavyaṃ ca |
buddhiś ca boddhavyaṃ ca |
ahaṅkāraś cāhaṅkartavyaṃ ca |
cittaṃ ca cetayitavyaṃ ca |
tejaś ca vidyotayitavyaṃ ca |
prāṇaś ca vidhārayitavyaṃ ca

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
पृथिवी चpṛthivī caземля и; земной элемент
पृथिवीमात्रा चpṛthivīmātrā caи суть земли (pṛthivī-mātrā — тонкая эссенция); и «мера» земли; и тонкое начало земли
आपः चāpaḥ caводы и; водный элемент
अपोमात्रा चapomātrā caи мера воды; и тонкая вода
तेजः चtejaḥ caогонь и; световой элемент
तेजोमात्रा चtejomātrā caи мера огня; и тонкий свет
वायुः चvāyuḥ caветер и; воздушный элемент
वायुमात्रा चvāyumātrā caи мера ветра; и тонкий воздух
आकाशः चākāśaḥ caпространство и; эфир
आकाशमात्रा चākāśamātrā caи мера пространства; и тонкий эфир
चक्षुः चcakṣuḥ caглаз и; зрение
द्रष्टव्यम् चdraṣṭavyam caи зримое (draṣṭavya — «подлежащее видению»); и видимое; и предмет зрения
श्रोत्रम् चśrotram caслух и; ухо
श्रोतव्यम् चśrotavyam caи слышимое; то, что следует слышать
घ्राणम् चghrāṇam caобоняние и; нос
घ्रातव्यम् चghrātavyam caи обоняемое; то, что следует нюхать
रसः चrasaḥ caвкус и; сок
रसयितव्यम् चrasayitavyam caи вкушаемое; то, что следует пробовать
त्वक् चtvak caкожа и; осязание
स्पर्शयितव्यम् चsparśayitavyam caи осязаемое; то, чего касаются
वाक् चvāk caречь и; слово
वक्तव्यम् चvaktavyam caи произносимое; то, что следует сказать
हस्तौ चhastau caруки и; две руки
आदातव्यम् चādātavyam caи беромое; то, что следует взять
उपस्थः चupasthaḥ caдетородный орган и; орган наслаждения
आनन्दयितव्यम् चānandayitavyam caи наслаждаемое; то, чем наслаждаются
पायुः चpāyuḥ caанус и; орган выделения
विसर्जयितव्यम् चvisarjayitavyam caи выделяемое; то, что следует отпустить
पादौ चpādau caноги и; две стопы
गन्तव्यम् चgantavyam caи достижимое; то, куда следует идти
मनः चmanaḥ caум и; манас
मन्तव्यम् चmantavyam caи мыслимое; то, о чём следует думать
बुद्धिः चbuddhiḥ caразум и; буддхи
बोद्धव्यम् चboddhavyam caи познаваемое; то, что следует понять
अहङ्कारः चahaṅkāraḥ caи самость (ahaṅkāra — «делатель „я“»); и я-чувство; и эго
अहङ्कर्तव्यम् चahaṅkartavyam caи присваиваемое самостью; и то, на что говорится «я/моё»; и предмет самости
चित्तम् चcittam caи сознание (citta); и читта; и поле сознавания
चेतयितव्यम् चcetayitavyam caи сознаваемое; и предмет сознавания; и осознаваемое
तेजः चtejaḥ caсияние и; свет
विद्योतयितव्यम् चvidyotayitavyam caи освещаемое; то, что следует проявить
प्राणः चprāṇaḥ caпрана и; жизненная сила
विधारयितव्यम् चvidhārayitavyam caи поддерживаемое; то, что следует удерживать
Литературный перевод

«Земля и суть земли, вода и суть воды, огонь и суть огня, ветер и суть ветра, пространство и суть пространства; зрение и зримое, слух и слышимое, обоняние и обоняемое, вкус и вкушаемое, кожа и осязаемое; речь и изрекаемое, руки и берущееся, детородное и услаждающее, выделение и выделяемое, ноги и проходимое; ум и мыслимое, разум и постигаемое, самость и присваиваемое, сознание и сознаваемое, свет и освещаемое, прана и поддерживаемое — [всё это утверждено в высшем Атмане]».

Версия

753251415378 · опубликовано 26 июл. 2026 г., 20:35:21 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами