Шат-сандарбха
Сандарбха четвёртая. Кришна: кто источник4.52Джива Госвами
432 / 1405
Linux
Листать
Шат-сандарбха · 4.52
॥
Деванагари

अथ श्रीशुकदेवस्य अपि मे भगवान् प्रीतः कृष्णः पाण्डुसुतप्रियः इत्यादिना श्रीकृष्ण एव स्वरतिं व्यज्य म्रियमाणानां श्रोतव्यादिप्रश्नेनैवान्तकाले श्रीकृष्ण एव मय्य् उपदिश्यताम् इति राजाभिप्रायानन्तरं— वरीयान् एष ते प्रश्नः कृतो लोकहितं नृप । आत्मवित् सम्मतः पुंसां श्रोतव्यादिषु यः परः ॥ ते त्वया । पुंसां श्रोतव्यादिषु मध्ये यः परः श्रीकृष्णश्रवणाभिप्रायेण परमः प्रश्नः कृतः । एष तु वरीयान् । सर्वावतारावतारिप्रश्नेभ्यः परममहान् । लोकहितं यथा स्यात् तथैव कृतः । त्वं तु तथाभूतश्रीकृष्णैकनिबद्धप्रेमत्वात् कृतार्थह् एवेति भावः । तद् उक्तम्— वैयासकेर् इति वचस्तत्त्वनिश्चयम् आत्मनः । उपधार्य मतिं कृष्णे औत्तरेयः सतीं व्यधात् ॥ सती विद्यमाना कृष्णे या मतिस् ताम् एव विशेषेण धृतवान् इत्य् अर्थः । एतद् एव व्यक्तीकरिष्यते राज्ञा— हरेर् अद्भुतवीर्यस्य कथा लोकसुमङ्गला । कथयस्व महाभाग यथाहम् अखिलात्मनि । कृष्णे निवेश्य निःसङ्गं मनस् त्यक्ष्ये कलेवरम् ॥ इति ॥

Транслитерация (IAST)

atha śrī-śukadevasya api me bhagavān prītaḥ kṛṣṇaḥ pāṇḍu-suta-priyaḥ ity-ādinā śrī-kṛṣṇa eva sva-ratiṁ vyajya mriyamāṇānāṁ śrotavyādi-praśnenaivānta-kāle śrī-kṛṣṇa eva mayy upadiśyatām iti rājābhiprāyānantaraṁ— varīyān eṣa te praśnaḥ kṛto loka-hitaṁ nṛpa | ātmavit sammataḥ puṁsāṁ śrotavyādiṣu yaḥ paraḥ || te tvayā | puṁsāṁ śrotavyādiṣu madhye yaḥ paraḥ śrī-kṛṣṇa-śravaṇābhiprāyeṇa paramaḥ praśnaḥ kṛtaḥ | eṣa tu varīyān | sarvāvatārāvatāri-praśnebhyaḥ parama-mahān | loka-hitaṁ yathā syāt tathaiva kṛtaḥ | tvaṁ tu tathābhūta-śrī-kṛṣṇaika-nibaddha-prematvāt kṛtārthah eveti bhāvaḥ | tad uktam— vaiyāsaker iti vacas-tattva-niścayam ātmanaḥ | upadhārya matiṁ kṛṣṇe auttareyaḥ satīṁ vyadhāt || satī vidyamānā kṛṣṇe yā matis tām eva viśeṣeṇa dhṛtavān ity arthaḥ | etad eva vyaktīkariṣyate rājñā— harer adbhuta-vīryasya kathā loka-sumaṅgalā | kathayasva mahābhāga yathāham akhilātmani | kṛṣṇe niveśya niḥsaṅgaṁ manas tyakṣye kalevaram || iti ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अथathaтеперь
श्रीśrīу шри
शुकदेवस्यśukadevasyaШукадевы:
अपिapi«и
मेmeу меня
भगवान्bhagavānБхагаван
प्रीतःprītaḥдоволен,
कृष्णःkṛṣṇaḥКришна,
पाण्डुpāṇḍuПанду
सुतsutaсыновьям
प्रियःpriyaḥмилый»
इत्य्ityтак
आदिनाādināи далее
श्रीśrīшри
कृष्णkṛṣṇaКришне
एवevaименно
स्वsvaсвою
रतिंratiṁвлюблённость
व्यज्यvyajyaвыразив,
म्रियमाणानांmriyamāṇānāṁу умирающих
श्रोतव्यादिśrotavyādiчто слушать и прочего
प्रश्नेनैवान्तpraśnenaivāntaвопросом именно, в конца
कालेkāleвремя
श्रीśrīшри
कृष्णkṛṣṇaКришна
एवevaименно
मय्य्mayyво мне
उपदिश्यताम्upadiśyatāmда будет наставлен —
इतिitiтак
राजाभिप्रायानन्तरंrājābhiprāyānantaraṁцаря намерения после:
वरीयान्varīyān«превосходнее
एषeṣaэтот
तेteу тебя
प्रश्नःpraśnaḥвопрос
कृतोkṛtoсделан,
लोकlokaмиру
हितंhitaṁблаго,
नृपnṛpaцарь;
आत्मवित्ātmavitсебя знающими
सम्मतःsammataḥодобренный,
पुंसांpuṁsāṁу людей
श्रोतव्यादिषुśrotavyādiṣuсреди того, что слушать, и прочего,
यःyaḥкоторый
परःparaḥвысший»
तेte«у тебя» —
त्वयाtvayāтобою;
पुंसांpuṁsāṁ«у людей
श्रोतव्यादिषुśrotavyādiṣuсреди того, что слушать, и прочего»
मध्येmadhyeпосреди
यःyaḥкоторый —
परःparaḥ«высший»,
श्रीśrīшри
कृष्णkṛṣṇaКришны
श्रवणाभिप्रायेणśravaṇābhiprāyeṇaслушания намерением,
परमःparamaḥвысший
प्रश्नःpraśnaḥвопрос
कृतःkṛtaḥсделан
एषeṣa«этот»
तुtuже —
वरीयान्varīyān«превосходнее»:
सर्वावतारावतारिsarvāvatārāvatāriвсех нисшествий и их источников
प्रश्नेभ्यःpraśnebhyaḥвопросов
परमparamaвесьма
महान्mahānвелик
लोकloka«миру
हितंhitaṁблаго» —
यथाyathāкак
स्यात्syātбыло бы,
तथैवtathaivaтак именно
कृतःkṛtaḥсделан
त्वंtvaṁты
तुtuже,
तथाभूतtathābhūtaтаковым ставшим
श्रीśrīшри
कृष्णैकkṛṣṇaikaКришною одним
निबद्धnibaddhaсвязанною
प्रेमत्वात्prematvātлюбовью обладанием,
कृतार्थह्kṛtārthahцель достигший
एवेतिevetiименно — таково
भावःbhāvaḥразумение
तद्tadто
उक्तम्uktamсказано:
वैयासकेर्vaiyāsaker«у Вьясы сына»
इतिitiтак —
वचस्vacasречение,
तत्त्वtattvaсущности
निश्चयम्niścayamвывод,
आत्मनःātmanaḥу себя
उपधार्यupadhāryaвосприняв,
मतिंmatiṁмысль
कृष्णेkṛṣṇeв Кришне
औत्तरेयःauttareyaḥУттары сын
सतींsatīṁсущую
व्यधात्vyadhātутвердил»
सतीsatī«сущая» —
विद्यमानाvidyamānāимеющаяся
कृष्णेkṛṣṇe«в Кришне»
याyāкоторая
मतिस्matisмысль,
ताम्tāmту
एवevaименно
विशेषेणviśeṣeṇaособо
धृतवान्dhṛtavānудержал —
इत्य्ityтаков
अर्थःarthaḥсмысл
एतद्etadэто
एवevaименно
व्यक्तीकरिष्यतेvyaktīkariṣyateбудет явлено
राज्ञाrājñāцарём:
हरेर्harer«у Хари,
अद्भुतadbhutaдивную
वीर्यस्यvīryasyaмощь имеющего,
कथाkathāсказания,
लोकlokaмиру
सुमङ्गलाsumaṅgalāблагие,
कथयस्वkathayasvaповедай,
महाभागmahābhāgaвелико счастливый, —
यथाहम्yathāhamкак я,
अखिलात्मनिakhilātmaniво всего Атмане,
कृष्णेkṛṣṇeв Кришне,
निवेश्यniveśyaутвердив
निःसङ्गंniḥsaṅgaṁнепривязанный
मनस्manasум,
त्यक्ष्येtyakṣyeоставлю
कलेवरम्kalevaramтело»
इतिitiтак
Литературный перевод

Теперь у шри Шукадевы. Царь словами «И доволен мною Бхагаван Кришна, милый сыновьям Панду» и далее выразил свою влюблённость именно в шри Кришну, а самым вопросом о том, что слушать умирающим, дал понять: пусть во мне в смертный час будет наставлен именно шри Кришна. И вслед за этим намерением царя: «Превосходнее этот вопрос, тобою сделанный, — благо миру, царь; одобренный знающими себя, высший среди того, что людям слушать, и прочего».

«Тобою» сделан «высший» среди того, что людям слушать, и прочего, — вопрос высший по намерению слушать о шри Кришне. А «этот» — «превосходнее»: он весьма велик и по сравнению с вопросами обо всех нисшествиях и их источниках. «Благо миру» — сделан так, чтобы было благо миру. А ты и сам уже достиг цели, ибо любовь твоя связана с одним таким шри Кришною.

О том сказано: «Восприняв речение сына Вьясы, вывод о сущности себя, сын Уттары утвердил сущую мысль в Кришне»: то есть ту мысль, что и так имелась в Кришне, он удержал особо. Это же царь и явит: «Поведай сказания о Хари, чья мощь дивна, благие миру, велико счастливый, — чтобы я, утвердив непривязанный ум в Кришне, во всего Атмане, оставил тело».

Версия

5206ae79b614 · опубликовано 20 сент. 2026 г., 19:59:50 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами