Шат-сандарбха
Сандарбха четвёртая. Кришна: кто источник4.180Джива Госвами
589 / 1405
Linux
Листать
Шат-сандарбха · 4.180
॥
Деванагари

प्रकटलीलाविष्कारं च सदृष्टान्तं स्पष्टयति— यथानलः खेऽनिलबन्धुर् उष्मा बलेन दारुण्य् अधिमथ्यमानः । अणुः प्रजातो हविषा समेधते तथैव मे व्यक्तिर् इयं हि वाणी ॥ दृष्टान्तोऽयं गर्भादिक्रमेणाविर्भावमात्रांशे । तृतीयेऽपि तद् उक्तं श्रीमदुद्धवेनैव—अजोऽपि जातो भगवान् यथाग्निः इति । व्यक्तिर् आविर्भावः । हि यस्माद् इयं स्वरहस्यैकविज्ञस्य ममैव वाणी, नात्रासम्भावना विधेयेत्य् अर्थः । ततश् चानन्तरं वक्ष्यमाण एवं गदिर् इत्यादि ग्रन्थस् तु संशयापनोदने व्याख्येयः । एवं पूर्वोक्तवाक्यस्यैवार्थभेदेन गदिर् लौकिकभाषणम् इति ज्ञेयम् । तस्याप्य् उत्पत्तिर् ज्ञेयेत्य् अर्थः । स च सतात्पर्यकोऽर्थभेदष् टीकायाम् एव दृश्यते इति ॥ ॥

Транслитерация (IAST)

prakaṭa-līlāviṣkāraṁ ca sa-dṛṣṭāntaṁ spaṣṭayati— yathānalaḥ khe'nila-bandhur uṣmā balena dāruṇy adhimathyamānaḥ | aṇuḥ prajāto haviṣā samedhate tathaiva me vyaktir iyaṁ hi vāṇī || dṛṣṭānto'yaṁ garbhādi-krameṇāvirbhāva-mātrāṁśe | tṛtīye'pi tad uktaṁ śrīmad-uddhavenaiva—ajo'pi jāto bhagavān yathāgniḥ iti | vyaktir āvirbhāvaḥ | hi yasmād iyaṁ sva-rahasyaika-vijñasya mamaiva vāṇī, nātrāsambhāvanā vidheyety arthaḥ | tataś cānantaraṁ vakṣyamāṇa evaṁ gadir ity-ādi granthas tu saṁśayāpanodane vyākhyeyaḥ | evaṁ pūrvokta-vākyasyaivārtha-bhedena gadir laukika-bhāṣaṇam iti jñeyam | tasyāpy utpattir jñeyety arthaḥ | sa ca sa-tātparyako'rtha-bhedaṣ ṭīkāyām eva dṛśyate iti || ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
प्रकटprakaṭaЯвленной
लीलाविष्कारंlīlāviṣkāraṁигры откровение
चcaже
सsaс
दृष्टान्तंdṛṣṭāntaṁпримером
स्पष्टयतिspaṣṭayatiпроясняет:
यथानलःyathānalaḥ«как огонь
खेऽनिलkhe'nilaв небе, ветра
बन्धुर्bandhurдруг,
उष्माuṣmāжар,
बलेनbalenaсилою
दारुण्य्dāruṇyв дереве
अधिमथ्यमानःadhimathyamānaḥвытираемый,
अणुःaṇuḥмалым
प्रजातोprajātoрождённый,
हविषाhaviṣāжертвою
समेधतेsamedhateвозрастает, —
तथैवtathaivaтак же именно
मेmeмоё
व्यक्तिर्vyaktirпроявление
इयंiyaṁэто,
हिhiведь
वाणीvāṇīречь».
दृष्टान्तोऽयंdṛṣṭānto'yaṁПример этот —
गर्भादिgarbhādiзачатия и прочего
क्रमेणाविर्भावkrameṇāvirbhāvaпорядком явления
मात्रांशेmātrāṁśeлишь в части.
तृतीयेऽपिtṛtīye'piВ третьей также
तद्tadто
उक्तंuktaṁсказано
श्रीमद्śrīmadшримад
उद्धवेनैवuddhavenaivaУддхавою именно:
अजोऽपिajo'pi«нерождённый хоть и,
जातोjātoрождён
भगवान्bhagavānБхагаван,
यथाग्निःyathāgniḥкак огонь»
इतिitiтак.
व्यक्तिर्vyaktir«Проявление» —
आविर्भावःāvirbhāvaḥявление.
हिhi«Ведь» —
यस्माद्yasmādоттого что
इयंiyaṁэта —
स्वsvaсвоей
रहस्यैकrahasyaikaтайны единственного
विज्ञस्यvijñasyaзнатока,
ममैवmamaivaмоя именно
वाणीvāṇīречь;
नात्रासम्भावनाnātrāsambhāvanāздесь неправдоподобия не
विधेयेत्य्vidheyetyдолжно полагать — таков
अर्थःarthaḥсмысл.
ततश्tataśОттого
चानन्तरंcānantaraṁи после
वक्ष्यमाणvakṣyamāṇaпредстоящий
एवंevaṁ«так
गदिर्gadirречь»
इत्य्ityтак
आदिādiи далее
ग्रन्थस्granthasтекст
तुtuже
संशयापनोदनेsaṁśayāpanodaneв отведении сомнения
व्याख्येयःvyākhyeyaḥда будет истолкован.
एवंevaṁТак
पूर्वोक्तpūrvoktaпрежде сказанного
वाक्यस्यैवार्थvākyasyaivārthaречения же смысла
भेदेनbhedenaразличием
गदिर्gadir«гадир» —
लौकिकlaukikaмирская
भाषणम्bhāṣaṇamречь —
इतिitiтак
ज्ञेयम्jñeyamда будет знаемо.
तस्याप्य्tasyāpyЕё также
उत्पत्तिर्utpattirвозникновение
ज्ञेयेत्य्jñeyetyда будет знаемо — таков
अर्थःarthaḥсмысл.
सsaОно
चcaже —
सsaс
तात्पर्यकोऽर्थtātparyako'rthaнамерением смысла
भेदष्bhedaṣразличие —
टीकायाम्ṭīkāyāmв тике
एवevaименно
दृश्यतेdṛśyateвидится —
इतिitiтак.
Литературный перевод

А откровение явленной игры он проясняет примером: «Как огонь — друг ветра, жар в небе, — вытираемый силою в дереве, рождается малым и возрастает от жертвы, так и это моё проявление, и эта речь».

Пример этот — лишь в части явления по порядку зачатия и прочего. То же сказано и в третьей песни самим шримад Уддхавою: «Хотя и нерождённый, Бхагаван рождён, как огонь». «Проявление» — явление. «Ведь» — оттого, что эта речь — именно моя, единственного знатока своей тайны; смысл тот, что неправдоподобия тут полагать не следует.

И потому текст, что идёт дальше — «Так речь» и прочее, — следует истолковать как отведение сомнения. Так, по различию смысла того же прежде сказанного речения, «гадир» следует понимать как мирскую речь: смысл тот, что и её возникновение следует знать. А это различие смысла с его обоснованием видно в самой тике.

Версия

a3e487237e67 · опубликовано 20 сент. 2026 г., 19:59:50 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами