स च भक्तियोगः सर्ववेदसिद्ध इत्य् आह— भगवान् ब्रह्म कार्त्स्न्येन त्रिर् अन्वीक्ष्य मनीषया । तद् अध्यवस्यत् कूटस्थो रतिर् आत्मन्यतो भवेत् ॥ टीका च— भगवान् ब्रह्मा । कूटस्थो निर्विकारः, एकाग्रचित्तः सन्न् इत्य् अर्थः । त्रिस् त्रीन् वारान् कार्त्स्न्येन साकल्येन ब्रह्म वेदम् अन्वीक्ष्य विचार्य । यत आत्मनि हरौ रतिर् भवेत्, तद् एव मनीषया अध्यवस्यत् निश्चितवान् इत्य् एषा । त्रिर् अन्वीक्ष्य इति कर्मज्ञानभक्तिप्रतिपादकतयाभिप्रेत्येति ज्ञेयम् । अत्राप्य् उपसंहारानुरोधेनात्मशब्दस्य हरिवाचकता । निरुक्तं च—आतत्वाच् च मातृत्वाद् आत्मा हि परमो हरिः इति । अथवा, भगवान् स्वप्रकाशसार्वज्ञ्यादिगुणः परमेश्वरोऽपि सर्ववेदाभिधेयसाराकर्षणलीलार्थं त्रिर् अन्वीक्ष्य तत्र शास्त्रविदन्तराणाम् ईक्षणम् अनुकृत्य । अनन्तवैकुण्ठवैभवादिमयानाम् अनन्तविरिञ्चपाठ्यभेदानां वेदानां तथेक्षणं च तेनैव सम्भवतीत्य् आह—कूटस्थ एकरूपतयैव कालव्यापीति । अत एवोक्तं स्वयम् एव— किं विधत्ते किम् आचष्टे किम् अनूद्य विकल्पयेत् । इत्य् अस्या हृदयं लोके नान्यो मद् वेद कश्चन ॥ इति । श्रीशुकेन च, निगमकृद् उपजह्रे भृङ्गवद् वेदसारम् इति ॥
sa ca bhakti-yogaḥ sarva-veda-siddha ity āha— bhagavān brahma kārtsnyena trir anvīkṣya manīṣayā | tad adhyavasyat kūṭa-stho ratir ātmanyato bhavet || ṭīkā ca— bhagavān brahmā | kūṭastho nirvikāraḥ, ekāgra-cittaḥ sann ity arthaḥ | tris trīn vārān kārtsnyena sākalyena brahma vedam anvīkṣya vicārya | yata ātmani harau ratir bhavet, tad eva manīṣayā adhyavasyat niścitavān ity eṣā | trir anvīkṣya iti karma-jñāna-bhakti-pratipādakatayābhipretyeti jñeyam | atrāpy upasaṁhārānurodhenātma-śabdasya hari-vācakatā | niruktaṁ ca—ātatvāc ca mātṛtvād ātmā hi paramo hariḥ iti | athavā, bhagavān sva-prakāśa-sārvajñyādi-guṇaḥ parameśvaro'pi sarva-vedābhidheya-sārākarṣaṇa-līlārthaṁ trir anvīkṣya tatra śāstra-vidantarāṇām īkṣaṇam anukṛtya | ananta-vaikuṇṭha-vaibhavādi-mayānām ananta-viriñca-pāṭhya-bhedānāṁ vedānāṁ tathekṣaṇaṁ ca tenaiva sambhavatīty āha—kūṭastha eka-rūpatayaiva kāla-vyāpīti | ata evoktaṁ svayam eva— kiṁ vidhatte kim ācaṣṭe kim anūdya vikalpayet | ity asyā hṛdayaṁ loke nānyo mad veda kaścana || iti | śrī-śukena ca, nigama-kṛd upajahre bhṛṅga-vad veda-sāram iti ||
А что та йога преданности установлена всеми Ведами, он говорит: «Бхагаван Брахма, трижды целиком рассмотрев разумением, заключил, стоя на вершине: оттого бывает влечение к Атману».
И тика: «Бхагаван — Брахма. „Кутастха“ — неизменный, то есть с сосредоточенным сознанием. „Трис“ — три раза; „целиком“ — всецело; „брахма“ — Веду рассмотрев, разобрав. И то, отчего бывает влечение к Атману, к Хари, он разумением и заключил, то есть определил». Так эта тика. «Трижды рассмотрев» следует понимать: имея в виду, что Веда доносит деяние, знание и преданность. И здесь, следуя заключению, слово «атман» обозначает Хари; и этимология: «За охват и за то, что он мера, Атман — ведь это высший Хари».
Или же так: Бхагаван, высший Владыка, обладающий самосиянием, всеведением и прочими качествами, трижды рассмотрел ради игры — ради извлечения сути того, что обозначают все Веды, — подражая при этом рассмотрению иных знатоков шастр. А что и такое рассмотрение Вед — бесконечных, полных величия Вайкунтхи и прочего, различных по бесконечным чтениям бесконечных Виринчи, — возможно только ему, он говорит словом «кутастха»: тот, кто единым своим обликом пронизывает время. Оттого и сказано им самим: «Что она предписывает, что возвещает, что, повторив, различает? — сердце её в мире не знает никто, кроме меня». И шри Шукою: «Сотворивший Веду извлёк суть Веды, как пчела».
cff3791f4a9f · 发布于 2026年9月21日 00:52:07 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Ссылка на Брахму двойная: сперва он читатель, сделавший вывод, потом — тот, чьё чтение возможно лишь для Него самого.