किं च— न तथा ह्य् अघवान् राजन् पूयेत तपआदिभिः । यथा कृष्णार्पितप्राणस् तत्पुरुषनिषेवया ॥ टीका च—एतच् च ज्ञानमार्गाद् अपि श्रेष्ठम् इत्य् आह—न तथा पूयेत शुध्येत् । तत्पुरुषनिषेवया कृष्णे अर्पिताः प्राणा येन ॥ इत्य् एषा । अत्र प्रायश्चित्तं विमर्शनम् इति ज्ञानस्यापि प्रायश्चित्तत्वं पूर्वम् उक्तम् । अत एव टीकोक्तम् एतच् च इत्यादि । तदाऋतम्भरध्याननिवारिताघः इत्याद्युक्त्या, भगवद्ध्याननिवारितवृत्रहत्यापापस्येन्द्रस्य तं च इत्यादौ पुनर् अश्वमेधविधानं साधारणलोके पापप्रसिद्धेर् एव निवारणार्थम् इति ज्ञेयम् । ननु कथं तदानीम् अप्य् आविर्भूतभगवत्प्रेमत्वात् परमभागवतस्य वृत्रस्य हत्या भगवदाराधनेनापि गच्छतु? महदपराधमात्रम् अपि भोगैकनाश्यं तत्प्रसादनाश्यं वेति मतम् । उच्यते—तथापि भगवत्प्रेरणया तत्र प्रवृत्तस्येन्द्रस्य न तादृशो दोष इति तदाराधनम् एवात्र प्रायश्चित्तं विहितम् । श्रीभगवतापि तदासुरभवनिवारणायैव तथोपदिष्टम् इत्य् अनवद्यम् ॥ ॥
kiṁ ca— na tathā hy aghavān rājan pūyeta tapa-ādibhiḥ | yathā kṛṣṇārpita-prāṇas tat-puruṣa-niṣevayā || ṭīkā ca—etac ca jñāna-mārgād api śreṣṭham ity āha—na tathā pūyeta śudhyet | tat-puruṣa-niṣevayā kṛṣṇe arpitāḥ prāṇā yena || ity eṣā | atra prāyaścittaṁ vimarśanam iti jñānasyāpi prāyaścittatvaṁ pūrvam uktam | ata eva ṭīkoktam etac ca ity-ādi | tadāṛtambhara-dhyāna-nivāritāghaḥ ity-ādy-uktyā, bhagavad-dhyāna-nivārita-vṛtra-hatyā-pāpasyendrasya taṁ ca ity-ādau punar aśvamedha-vidhānaṁ sādhāraṇa-loke pāpa-prasiddher eva nivāraṇārtham iti jñeyam | nanu kathaṁ tadānīm apy āvirbhūta-bhagavat-prematvāt parama-bhāgavatasya vṛtrasya hatyā bhagavad-ārādhanenāpi gacchatu? mahad-aparādha-mātram api bhogaika-nāśyaṁ tat-prasāda-nāśyaṁ veti matam | ucyate—tathāpi bhagavat-preraṇayā tatra pravṛttasyendrasya na tādṛśo doṣa iti tad-ārādhanam evātra prāyaścittaṁ vihitam | śrī-bhagavatāpi tad-āsura-bhava-nivāraṇāyaiva tathopadiṣṭam ity anavadyam || ||
И далее: «Не так, о царь, очищался бы греховный подвижничеством и прочим, как тот, кто отдал жизнь Кришне, — служением его людям». И тика: «Он говорит, что это лучше и пути знания: „не так очищался бы“ — то есть очистился бы. „Служением его людям“ — тот, кем отданы Кришне жизненные силы». Здесь прежде сказано, что и знание есть искупление: «искупление — рассуждение»; оттого тика и говорит «это и» и далее.
А по сказанному «Тогда, когда грех его был отвращён созерцанием, несущим истину» и далее, — Индре, чей грех убийства Вритры был отвращён созерцанием Бхагавана, в «и его» и далее снова предписана ашвамедха; надо знать, что это лишь ради отвращения молвы о грехе, ходящей в обычном мире. Но как же тогда убийство Вритры — высшего бхагаваты, в котором уже явилась любовь к Бхагавану, — могло уйти даже почитанием Бхагавана? Ведь мнение таково, что великое оскорбление уничтожается лишь изживанием — или же его милостью. Отвечается: и всё же у Индры, обратившегося к тому по побуждению самого Бхагавана, такого изъяна нет; потому здесь и предписано искуплением именно его почитание. И шри Бхагаваном так преподано именно ради отвращения его асурского состояния. Так что здесь всё безупречно.
0bdc29820f59 · 发布于 2026年9月21日 00:52:07 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Искупление назначено не греху, а молве: очищенному уже человеку предписана жертва, чтобы мир видел законченное дело.