六论集
Sandarbha Five — Bhakti: How He Is Reached5.102吉瓦·哥斯瓦米
698 / 1405
Linux
翻页
六论集 · 5.102
॥
天城文

श्रीभगवत्समर्पितकर्मणोऽप्य् अनादरेण तु दर्शितम्—तस्माद् एकेन मनसा इत्यादि । श्रीगीतोपनिषत्सु च भक्त्यसामर्थ्य एव तद् विहितम्— मय्य् एव मन आधत्स्व मयि बुद्धिं निवेशय निवसिष्यसि मय्य् एव अत ऊर्ध्वं न संशयः अथ चित्तं समाधातुं न शक्नोषि मयि स्थिरम् अभ्यासयोगेन ततो माम् इच्छाप्तुं धनंजय अभ्यासेऽप्य् असमर्थोऽसि मत्कर्मपरमो भव मदर्थम् अपि कर्माणि कुर्वन् सिद्धिम् अवाप्स्यसि अथैतद् अप्य् अशक्तोऽसि कर्तुं मद्योगम् आश्रितः सर्वकर्मफलत्यागं ततः कुरु यतात्मवान् ॥ अत्र पाद्मे कार्त्तिकमाहात्म्येतिहासोऽनुसन्धेयः । यथा—चोलदेशराजस्य कस्यचिद् विष्णुदासनाम्ना विप्रेण शुद्धम् अर्चनम् एव कुर्वता सह कस्य पूर्वं भगवत्प्राप्तिः स्याद् इति स्पर्धया बहून् यज्ञान् भगवदर्पितान् अपि सुष्ठु विदधतो न भगवत्प्राप्तिर् अभूत्, किन्तु विप्रस्य भगवत्प्राप्तौ दृष्टायां तान् परित्यज्य— यत् स्पर्धया मया चैतद् यज्ञदानादिकं कृतम् । स विष्णुरूपधृग् विप्रो याति वैकुण्ठमन्दिरम् ॥ तस्माद् दानैश् च यज्ञैश् च नैव विष्णुः प्रसीदति । भक्तिर् एव परं तस्य निदानं तोषणे मतम् ॥ इति मुद्गलं प्रत्य् उक्ता । विष्णौ भक्तिं स्थिरां देहि मनोवाक्कायकर्मणा । त्रिर् उच्चैर् व्याजहारासौ होमकुण्डाग्रतः स्थितः ॥ इत्य् उक्त्वा शुद्धभक्तिशरणताम् एव मुहुर् दैन्येनाङ्गीकृत्य होमकुण्डे देहं त्यजतः पश्चाद् एव तत्प्राप्तिर् इति । योगानादरेणाह— युञ्जानानाम् अभक्तानां प्राणायामादिभिर् मनः । अक्षीणवासनं राजन् दृश्यते क्वचिदुत्थितम् ॥ उत्थितं विषयाभिमुखम् ॥ ॥

转写 (IAST)

śrī-bhagavat-samarpita-karmaṇo'py anādareṇa tu darśitam—tasmād ekena manasā ity-ādi | śrī-gītopaniṣatsu ca bhakty-asāmarthya eva tad vihitam— mayy eva mana ādhatsva mayi buddhiṁ niveśaya nivasiṣyasi mayy eva ata ūrdhvaṁ na saṁśayaḥ atha cittaṁ samādhātuṁ na śaknoṣi mayi sthiram abhyāsa-yogena tato mām icchāptuṁ dhanaṁjaya abhyāse'py asamartho'si mat-karma-paramo bhava mad-artham api karmāṇi kurvan siddhim avāpsyasi athaitad apy aśakto'si kartuṁ mad-yogam āśritaḥ sarva-karma-phala-tyāgaṁ tataḥ kuru yatātmavān || atra pādme kārttika-māhātmyetihāso'nusandheyaḥ | yathā—cola-deśa-rājasya kasyacid viṣṇu-dāsa-nāmnā vipreṇa śuddham arcanam eva kurvatā saha kasya pūrvaṁ bhagavat-prāptiḥ syād iti spardhayā bahūn yajñān bhagavad-arpitān api suṣṭhu vidadhato na bhagavat-prāptir abhūt, kintu viprasya bhagavat-prāptau dṛṣṭāyāṁ tān parityajya— yat spardhayā mayā caitad yajña-dānādikaṁ kṛtam | sa viṣṇu-rūpa-dhṛg vipro yāti vaikuṇṭha-mandiram || tasmād dānaiś ca yajñaiś ca naiva viṣṇuḥ prasīdati | bhaktir eva paraṁ tasya nidānaṁ toṣaṇe matam || iti mudgalaṁ praty uktā | viṣṇau bhaktiṁ sthirāṁ dehi mano-vāk-kāya-karmaṇā | trir uccair vyājahārāsau homa-kuṇḍāgrataḥ sthitaḥ || ity uktvā śuddha-bhakti-śaraṇatām eva muhur dainyenāṅgīkṛtya homa-kuṇḍe dehaṁ tyajataḥ paścād eva tat-prāptir iti | yogānādareṇāha— yuñjānānām abhaktānāṁ prāṇāyāmādibhir manaḥ | akṣīṇa-vāsanaṁ rājan dṛśyate kvacidutthitam || utthitaṁ viṣayābhimukham || ||

逐字释义
梵语IAST释义
श्रीśrīШри
भगवत्bhagavatБхагавану
समर्पितsamarpitaпосвящённого
कर्मणोऽप्य्karmaṇo'pyдеяния также
अनादरेणanādareṇaнебрежение
तुtuже
दर्शितम्darśitamпоказано:
तस्माद्tasmād«потому
एकेनekenaодним
मनसाmanasāумом»
इत्य्ityтак
आदिādiи далее.
श्रीśrīВ шри
गीतोपनिषत्सुgītopaniṣatsuГите-упанишадах
चcaже
भक्त्य्bhaktyпреданности
असामर्थ्यasāmarthyaпри неспособности
एवevaименно
तद्tadто
विहितम्vihitamпредписано:
मय्य्mayy«в меня
एवevaименно
मनmanaум
आधत्स्वādhatsvaвложи,
मयिmayiв меня
बुद्धिंbuddhiṁразум
निवेशयniveśayaпомести;
निवसिष्यसिnivasiṣyasiпребудешь
मय्य्mayyво мне
एवevaименно
अतataот этого
ऊर्ध्वंūrdhvaṁи впредь —
नnaнет
संशयःsaṁśayaḥсомнения.
अथathaЕсли же
चित्तंcittaṁсознание
समाधातुंsamādhātuṁсосредоточить
नnaне
शक्नोषिśaknoṣiможешь
मयिmayiна мне
स्थिरम्sthiramтвёрдо, —
अभ्यासabhyāsaупражнения
योगेनyogenaсопряжением
ततोtatoтогда
माम्māmменя
इच्छाप्तुंicchāptuṁдостичь пожелай,
धनंजयdhanaṁjayaо Дхананджая.
अभ्यासेऽप्य्abhyāse'pyВ упражнении также
असमर्थोऽसिasamartho'siнеспособен ты —
मत्matмне
कर्मkarmaдеяние
परमोparamoвысшим имеющим
भवbhavaбудь:
मद्madменя
अर्थम्arthamради
अपिapiтакже
कर्माणिkarmāṇiдеяния
कुर्वन्kurvanсовершая,
सिद्धिम्siddhimсовершенство
अवाप्स्यसिavāpsyasiобретёшь.
अथैतद्athaitadЕсли же и это
अप्य्apyтакже
अशक्तोऽसिaśakto'siнеспособен ты
कर्तुंkartuṁсделать, —
मद्madмоего
योगम्yogamсопряжения
आश्रितःāśritaḥприбежище принявший,
सर्वsarvaвсех
कर्मkarmaдеяний
फलphalaплода
त्यागंtyāgaṁоставление
ततःtataḥтогда
कुरुkuruсоверши,
यतात्मवान्yatātmavānсобою владеющий».
अत्रatraЗдесь
पाद्मेpādmeв Падме
कार्त्तिकkārttikaкарттики
माहात्म्येतिहासोऽनुसन्धेयःmāhātmyetihāso'nusandheyaḥвеличия сказание должно иметь в виду.
यथाyathāКак:
चोलcolaЧола
देशdeśaстраны
राजस्यrājasyaцаря
कस्यचिद्kasyacidнекоего,
विष्णुviṣṇuВишну-
दासdāsaдаса
नाम्नाnāmnāпо имени
विप्रेणvipreṇaс випрою,
शुद्धम्śuddhamчистое
अर्चनम्arcanamпочитание
एवevaименно
कुर्वताkurvatāсовершавшим,
सहsahaвместе, —
कस्यkasyaу кого
पूर्वंpūrvaṁпрежде
भगवत्bhagavatБхагавана
प्राप्तिःprāptiḥобретение
स्याद्syādбыло бы —
इतिitiтак —
स्पर्धयाspardhayāиз соревнования
बहून्bahūnмногие
यज्ञान्yajñānжертвы,
भगवद्bhagavadБхагавану
अर्पितान्arpitānпосвящённые
अपिapiдаже,
सुष्ठुsuṣṭhuхорошо
विदधतोvidadhatoсовершавшего,
नnaне
भगवत्bhagavatБхагавана
प्राप्तिर्prāptirобретение
अभूत्abhūtбыло;
किन्तुkintuно,
विप्रस्यviprasyaвипры
भगवत्bhagavatБхагавана
प्राप्तौprāptauобретение
दृष्टायांdṛṣṭāyāṁувидев,
तान्tānте
परित्यज्यparityajyaоставив:
यत्yat«что
स्पर्धयाspardhayāиз соревнования
मयाmayāмною
चैतद्caitadи это —
यज्ञyajñaжертва,
दानादिकंdānādikaṁдарение и прочее —
कृतम्kṛtamсделано;
सsaтот
विष्णुviṣṇuВишну
रूपrūpaоблик
धृग्dhṛgносящий
विप्रोviproвипра
यातिyātiидёт
वैकुण्ठvaikuṇṭhaВайкунтхи
मन्दिरम्mandiramв обитель.
तस्माद्tasmādПотому
दानैश्dānaiśдарениями
चcaи
यज्ञैश्yajñaiśжертвами
चcaи
नैवnaivaвовсе не
विष्णुःviṣṇuḥВишну
प्रसीदतिprasīdatiблаговолит:
भक्तिर्bhaktirпреданность
एवevaименно
परंparaṁвысшим
तस्यtasyaего
निदानंnidānaṁоснованием
तोषणेtoṣaṇeв удовлетворении
मतम्matamмыслится»
इतिitiтак —
मुद्गलंmudgalaṁк Мудгале
प्रत्य्pratyобращённое
उक्ताuktāсказано.
विष्णौviṣṇau«К Вишну
भक्तिंbhaktiṁпреданность
स्थिरांsthirāṁтвёрдую
देहिdehiдай
मनोmanoума,
वाक्vākречи,
कायkāyaтела
कर्मणाkarmaṇāдеянием» —
त्रिर्trirтрижды
उच्चैर्uccairгромко
व्याजहारासौvyājahārāsauвозгласил он,
होमhomaжертвенного
कुण्डाग्रतःkuṇḍāgrataḥочага перед
स्थितःsthitaḥстоящий.
इत्य्ityТак
उक्त्वाuktvāсказав,
शुद्धśuddhaчистой
भक्तिbhaktiпреданности
शरणताम्śaraṇatāmприбежище
एवevaименно
मुहुर्muhurснова и снова
दैन्येनाङ्गीकृत्यdainyenāṅgīkṛtyaсмирением приняв,
होमhomaв жертвенный
कुण्डेkuṇḍeочаг
देहंdehaṁтело
त्यजतःtyajataḥоставившего —
पश्चाद्paścādпосле
एवevaименно
तत्tatтого
प्राप्तिर्prāptirобретение —
इतिitiтак.
योगानादरेणाहyogānādareṇāhaЙогою пренебрегая, говорит:
युञ्जानानाम्yuñjānānām«сопрягающихся,
अभक्तानांabhaktānāṁнепреданных,
प्राणायामादिभिर्prāṇāyāmādibhirпранаямой и прочим,
मनःmanaḥум,
अक्षीणakṣīṇaне истощённые
वासनंvāsanaṁвпечатления имеющий,
राजन्rājanо царь,
दृश्यतेdṛśyateвидится
क्वचिद्kvacidиногда
उत्थितम्utthitamподнявшимся».
उत्थितंutthitaṁ«Поднявшийся» —
विषयाभिमुखम्viṣayābhimukhamк предметам обращённый.
译文

А небрежение даже деянием, посвящённым шри Бхагавану, показано в «Потому одним умом» и далее. И в шри Гите-упанишадах то предписано лишь при неспособности к преданности: «Вложи ум в меня, помести в меня разум; и впредь пребудешь во мне — нет сомнения. Если же не можешь твёрдо сосредоточить на мне сознание, тогда пожелай достичь меня сопряжением упражнения, о Дхананджая. Если и к упражнению неспособен, — будь тем, для кого деяние ради меня превыше всего: совершая деяния ради меня, обретёшь совершенство. А если и этого сделать не можешь, — тогда, приняв прибежище моего сопряжения, владея собою, соверши оставление плода всех деяний».

Здесь надо иметь в виду сказание о величии карттики в Падме. А именно: у некоего царя страны Чола с випрою по имени Вишну-даса, совершавшим одно лишь чистое почитание, вышло соревнование — кто из них прежде обретёт Бхагавана; и хотя царь исправно совершил многие жертвы, даже посвящённые Бхагавану, обретения Бхагавана у него не было. Увидев же, что випра его обрёл, он оставил их и сказал Мудгале: «Всё это — жертву, дарение и прочее — я совершил из соревнования; а тот випра, носящий облик Вишну, идёт в обитель Вайкунтхи. Потому ни дарениями, ни жертвами Вишну вовсе не благоволит: высшим основанием его удовлетворения мыслится именно преданность». И, стоя перед жертвенным очагом, он трижды громко возгласил: «Дай мне твёрдую преданность Вишну деянием ума, речи и тела»; так сказав и снова и снова со смирением приняв прибежищем именно чистую преданность, он оставил тело в жертвенном очаге — и лишь после того обрёл его.

А пренебрегая йогою, он говорит: «У сопрягающихся, но непреданных ум, у которого впечатления не истощены, о царь, иногда виден поднявшимся» — то есть обращённым к предметам.

版本

ff8c822ac560 · 发布于 2026年9月21日 00:52:07 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂