अत्रैव विवेचनीयम्—श्रीभगवन्नामादेः श्रवणं तावत् परमं श्रेयः । तत्रापि महदाविर्भावितप्रबन्धादेः । तत्र महत्कीर्त्यमानस्य । ततोऽपि श्रीभागवतस्य । तत्रापि च महत्कीर्त्यमानस्येति । अत्र मूर्त्याभिमतयात्मनः इतिवत् निजाभीष् टनामादिश्रवणं तु मुहुर् आवर्तयितव्यम् । तत्रापि सवासनमहानुभावमुखात् । सर्वस्य श्रीकृष्णनामादिश्रवणं तु परमभाग्याद् एव सम्पद्यते, तस्य पूर्णभगवत्त्वाद् इति । एवं कीर्तनादिष्व् अप्य् अनुसन्धेयम् । तत्र यत् स्वयं सम्प्रति कीर्त्यते, तद् अपि श्रीशुकदेवादिमहत्कीर्तितचरत्वेनानुसन्धाय कीर्तनीयम् इति । तद् एव श्रवणं दर्शितम् । अस्य च कीर्तनादितः पूर्वत्वं, तद् विना तत्तदज्ञानात् । विशेषतश् च यदि साक्षाद् एव महत्कृतस्य कीर्तनस्य श्रवणभाग्यं न सम्पद्यते, तदैव स्वयं पृथक्कीर्तनीयम् इति, तत्प्राधान्यात् । अत एवोक्तं तद्वाग्विसर्गो जनताघविप्लवः इत्यादौ । टीकाकृद्भिः—यद् यानि नामानि वक्तरि सति शृण्वन्ति, श्रोतरि सति गृणन्ति । अन्यदा तु स्वयम् एव गायन्ति ॥ इति । अथातः कीर्तनम् । तत्र पूर्ववन् नामादिक्रमो ज्ञेयः । नाम्नो यथा— सर्वेषाम् अप्य् अघवताम् इदम् एव सुनिष्कृतम् । नामव्याहरणं विष्णोर् यतस् तद्विषया मतिः ॥ टीका च—सुनिष्कृतं श्रेष्ठं प्रायश्चित्तम् इदम् एव । तत्र हेतुः—यतो नामव्याहरणात् तद्विषया नामोच्चारकपुरुषविषया मदीयोऽयं मया सर्वतो रक्षणीय इति विष्णोर् मतिर् भवति ॥ इत्य् एषा । अतः स्वाभाविकतदीयावेशहेतुत्वेन तदीयस्वरूपभूतत्वात् परमभागवतानां तदेकदेशश्रवणम् अपि प्रीतिकरम् । यथा पाद्मोत्तरखण्डे श्रीरामाष्टोत्तरशतनामस्तोत्रे श्रीशिववाक्यम्— रकारादीनि नामानि शृण्वतो देवि जायते । प्रीतिर् मे मनसो नित्यं रामनामविशङ्कया ॥ इति । तद् एवं सति, पापक्षयमात्रलक्षणं कियत्? इति भावः ॥ ॥
atraiva vivecanīyam—śrī-bhagavan-nāmādeḥ śravaṇaṁ tāvat paramaṁ śreyaḥ | tatrāpi mahad-āvirbhāvita-prabandhādeḥ | tatra mahat-kīrtyamānasya | tato'pi śrī-bhāgavatasya | tatrāpi ca mahat-kīrtyamānasyeti | atra mūrtyābhimatayātmanaḥ itivat nijābhīṣ ṭa-nāmādi-śravaṇaṁ tu muhur āvartayitavyam | tatrāpi sa-vāsana-mahānubhāva-mukhāt | sarvasya śrī-kṛṣṇa-nāmādi-śravaṇaṁ tu parama-bhāgyād eva sampadyate, tasya pūrṇa-bhagavattvād iti | evaṁ kīrtanādiṣv apy anusandheyam | tatra yat svayaṁ samprati kīrtyate, tad api śrī-śukadevādi-mahat-kīrtita-caratvenānusandhāya kīrtanīyam iti | tad eva śravaṇaṁ darśitam | asya ca kīrtanāditaḥ pūrvatvaṁ, tad vinā tat-tad-ajñānāt | viśeṣataś ca yadi sākṣād eva mahat-kṛtasya kīrtanasya śravaṇa-bhāgyaṁ na sampadyate, tadaiva svayaṁ pṛthakkīrtanīyam iti, tat-prādhānyāt | ata evoktaṁ tad-vāg-visargo janatāgha-viplavaḥ ity-ādau | ṭīkā-kṛdbhiḥ—yad yāni nāmāni vaktari sati śṛṇvanti, śrotari sati gṛṇanti | anyadā tu svayam eva gāyanti || iti | athātaḥ kīrtanam | tatra pūrvavan nāmādi-kramo jñeyaḥ | nāmno yathā— sarveṣām apy aghavatām idam eva suniṣkṛtam | nāma-vyāharaṇaṁ viṣṇor yatas tad-viṣayā matiḥ || ṭīkā ca—suniṣkṛtaṁ śreṣṭhaṁ prāyaścittam idam eva | tatra hetuḥ—yato nāma-vyāharaṇāt tad-viṣayā nāmoccāraka-puruṣa-viṣayā madīyo'yaṁ mayā sarvato rakṣaṇīya iti viṣṇor matir bhavati || ity eṣā | ataḥ svābhāvika-tadīyāveśa-hetutvena tadīya-svarūpa-bhūtatvāt parama-bhāgavatānāṁ tad-eka-deśa-śravaṇam api prītikaram | yathā pādmottara-khaṇḍe śrī-rāmāṣṭottara-śata-nāma-stotre śrī-śiva-vākyam— ra-kārādīni nāmāni śṛṇvato devi jāyate | prītir me manaso nityaṁ rāma-nāma-viśaṅkayā || iti | tad evaṁ sati, pāpa-kṣaya-mātra-lakṣaṇaṁ kiyat? iti bhāvaḥ || ||
Здесь же надо рассудить так: слушание имени шри Бхагавана и прочего есть прежде всего высшее благо; и в нём — слушание сочинения и прочего, явленного великими; в нём — воспеваемого великими; ещё выше — шри Бхагаваты; и в ней — той, что воспевается великими. А слушание своего желанного имени и прочего надо повторять снова и снова, по образцу «тем образом, который ему любезен»; и там же — из уст великого душою, имеющего ту же склонность. Слушание же имени шри Кришны и прочего у всякого случается только по высшей удаче, ибо Он — полный Бхагаван. Так же надо иметь в виду и о воспевании и прочем: то, что человек воспевает сам ныне, надо воспевать, имея в виду, что оно было воспето великими — шри Шукадевою и прочими.
То самое слушание и показано. Оно предшествует воспеванию и прочему, ибо без него того и того не знают. И особо: если удача слушать воспевание, совершаемое великими непосредственно, не выпадает, — тогда-то и надо воспевать самому, отдельно, ибо оно главное. Оттого и сказано «излияние его речи — потоп для греха людей» и далее, и составителями тики: «Какие имена они слушают, когда есть говорящий, и возглашают, когда есть слушающий; а в иное время поют сами».
Теперь затем воспевание. Порядок имени и прочего здесь надо знать как прежде. Имени — как: «У всех грешных наилучшее искупление — именно произнесение имени Вишну, ибо мысль тогда обращена к нему». И тика: «„Наилучшее искупление“ — лучшее покаяние именно это. Тому причина: ибо от произнесения имени у Вишну является мысль, обращённая к произносящему имя человеку: „он мой, я должен хранить его отовсюду“» — вот она. А поскольку имя, будучи Его собственною природою, есть природная причина вхождения в Него, высшим бхагаватам любезно и слушание одной его части. Как в последней части Падмы, в гимне ста восьми имён шри Рамы, речение шри Шивы: «У меня, о богиня, когда я слышу имена, начинающиеся на „ра“, всегда рождается любовь ума — по одному подозрению на имя „Рама“». А раз так, то что значит одно истощение греха? Таково настроение.
4bd8ce410c58 · 发布于 2026年9月21日 00:52:07 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Искупление названо наилучшим не за силу очищения: вместе с именем приходит Его мысль о произносящем, а это уже не очищение, а признание своим.