六论集
Sandarbha Five — Bhakti: How He Is Reached5.187吉瓦·哥斯瓦米
797 / 1405
Linux
翻页
六论集 · 5.187
॥
天城文

अत्र चैवं विवेचनीयम् । तत्तन्मार्गे सिद्धा महान्तो द्विविधा दर्शिताः । अत्र च ज्ञानसिद्धाः—देहं च नश्वरम् अवस्थितम् उत्थितं वा सिद्धो न पश्यति यतोऽध्यगमत् स्वरूपम् इत्यादौ वर्णिताः । अत्र भक्तिसिद्धास् त्रिविधाः—प्राप्तभगवत्पार्षददेहाः, निर्धूतकषायाः, मूर्च्छितकषायाश् च । यथा श्रीनारदादयः, श्रीशुकदेवादयः, प्राग्जन्मगतनारदादयश् च— प्रयुज्यमाने मयि तां शुद्धां भागवतीं तनुम् । प्रारब्धकर्मनिर्वाणो न्यपतत् पाञ्चभौतिकः ॥ इत्यादौ । स्वसुखनिभृतचेतास् तद्व्युदस्तान्यभावोऽप्य् अजितरुचिरलीलाकृष्टसारः इत्यादौ । हन्तास्मिन् जन्मनि भवान् मा मां द्रष्टुम् इहार्हति । अविपक्वकषायाणां दुर्दर्शोऽहं कुयोगिनाम् ॥ इत्यादौ च प्रसिद्धेः । श्रीनारदस्य पूर्वजन्मनि स्थितकषायस्य प्रेम वर्णितं स्वयम् एव— प्रेमातिभरनिर्भिन्नपुलकाङ्गोऽतिनिर्वृतः । आनन्दसम्प्लवे लीनो नापश्यम् उभयं मुने ॥ इत्यादौ । श्रीभरत एवात्रोदाहरणीयः । तस्य च भूतपिपालयिषारूपः प्रारब्धालम्बनः सात्त्विककषायो निगूढ आसीत्, प्रेमा च वर्णित इति । तद् एवं समानप्रेम्णि त्रिविधे पूर्वपूर्वाधिक्यं ज्ञेयम् । क्वचित् स्थितेऽपि , तदा प्रेमाधिक्येनैवाधिक्यं ज्ञेयम् । तच् च भजनीयस्य भगवतोऽंशांशित्वभेदेन भजतश् च दास्यसख्यादिभेदेन स्वरूपाधिक्यं, प्रेमाङ्कुरप्रेमादिभेदेन परिमाणाधिक्यं च प्रीतिसन्दर्भे विवृत्य दर्शयिष्यामः । साक्षात्कारमात्रस्यापि यद्यपि पुरुषप्रयोजनत्वं, तथापि तस्मिन्न् अपि साक्षात्कारे यावान् यावान् श्रीभगवतः प्रियत्वधर्मानुभवः, तावांस् तावान् उत्कर्षः । निरुपाधिप्रीत्यास्पदतास्वभावस्य प्रियत्वधर्मानुभवं विना तु साक्षात्कारोऽप्य् असाक्षात्कार एव, माधुर्यं विना दुष्टजिह्वया खण्डस्येव । अत एवोक्तं श्रीऋषभदेवेन—प्रीतिर् न यावन् मयि वासुदेवे, न मुच्यते देहयोगेन तावत् इति । ततः प्रेमतारतम्येनैव भक्तमहत्त्वतारतम्यं मुख्यम् । अत एव मयीशे कृतसौहृदार्थाः इत्य् एव तल्लक्षणत्वेनोक्तम् । यत्र तु प्रेमाधिक्यं साक्षात्कारः, कषायादिराहित्यादिकम् अप्य् अस्ति, स परमो मुख्यः । तत्रैकैकाङ्गवैकल्ये न्यूनन्यून इति ज्ञेयम् । तद् एवं, ये वा मयीशे इत्यादिना ये उक्ताः, ते तु प्राप्तपार्षददेहा न भवन्ति, तथा विषयवैराग्येऽपि गूढंसंस्कारवन्तोऽपि सम्भवन्ति । ततस् तद्विवेचनाय प्रकरणान्तरम् उत्थाप्यते । यथा राजोवाच— अथ भागवतं ब्रूत यद्धर्मो यादृशो नृणाम् । यथाचरति यद् ब्रूते यैर् लिङ्गैर् भगवत्प्रियः ॥ अथ अनन्तरं भागवतं ब्रूत। तज्ज्ञानार्थं स च नॄणां मध्ये यद्धर्मो यत्स्वभावस् तं स्वभावं ब्रूत । यथा च स आचरति अनुतिष्ठति, तदनुष्ठानं ब्रूत । यद् ब्रूते तद्वचनं च ब्रूतेति मानसकायिकवाचिकलिङ्गपृच्छा । ननु पूर्वं शृण्वन् सुभद्राणि रथाङ्गपाणेः इत्यादिना ग्रन्थेन तत्तल्लिङ्गं श्रीकविनैवोक्तम्? सत्यम् । तथापि पुनस् तदनुवादेन तेषु लिङ्गेषु यैर् लिङ्गैर्स भगवत्प्रियोयादृश उत्तममध्यमतादिभेदविविक्तो भवति, तानि लिङ्गानि विविच्य ब्रूतेत्य् अर्थः ॥

转写 (IAST)

atra caivaṁ vivecanīyam | tat-tan-mārge siddhā mahānto dvividhā darśitāḥ | atra ca jñāna-siddhāḥ—dehaṁ ca naśvaram avasthitam utthitaṁ vā siddho na paśyati yato'dhyagamat svarūpam ity-ādau varṇitāḥ | atra bhakti-siddhās trividhāḥ—prāpta-bhagavat-pārṣada-dehāḥ, nirdhūta-kaṣāyāḥ, mūrcchita-kaṣāyāś ca | yathā śrī-nāradādayaḥ, śrī-śukadevādayaḥ, prāg-janma-gata-nāradādayaś ca— prayujyamāne mayi tāṁ śuddhāṁ bhāgavatīṁ tanum | prārabdha-karma-nirvāṇo nyapatat pāñca-bhautikaḥ || ity-ādau | sva-sukha-nibhṛta-cetās tad-vyudastānya-bhāvo'py ajita-rucira-līlākṛṣṭa-sāraḥ ity-ādau | hantāsmin janmani bhavān mā māṁ draṣṭum ihārhati | avipakva-kaṣāyāṇāṁ durdarśo'haṁ kuyoginām || ity-ādau ca prasiddheḥ | śrī-nāradasya pūrva-janmani sthita-kaṣāyasya prema varṇitaṁ svayam eva— premātibhara-nirbhinna-pulakāṅgo'tinirvṛtaḥ | ānanda-samplave līno nāpaśyam ubhayaṁ mune || ity-ādau | śrī-bharata evātrodāharaṇīyaḥ | tasya ca bhūta-pipālayiṣā-rūpaḥ prārabdhālambanaḥ sāttvika-kaṣāyo nigūḍha āsīt, premā ca varṇita iti | tad evaṁ samāna-premṇi trividhe pūrva-pūrvādhikyaṁ jñeyam | kvacit sthite'pi , tadā premādhikyenaivādhikyaṁ jñeyam | tac ca bhajanīyasya bhagavato'ṁśāṁśitva-bhedena bhajataś ca dāsya-sakhyādi-bhedena svarūpādhikyaṁ, premāṅkura-premādi-bhedena parimāṇādhikyaṁ ca prīti-sandarbhe vivṛtya darśayiṣyāmaḥ | sākṣātkāra-mātrasyāpi yadyapi puruṣa-prayojanatvaṁ, tathāpi tasminn api sākṣātkāre yāvān yāvān śrī-bhagavataḥ priyatva-dharmānubhavaḥ, tāvāṁs tāvān utkarṣaḥ | nirupādhi-prīty-āspadatā-svabhāvasya priyatva-dharmānubhavaṁ vinā tu sākṣātkāro'py asākṣātkāra eva, mādhuryaṁ vinā duṣṭa-jihvayā khaṇḍasyeva | ata evoktaṁ śrī-ṛṣabha-devena—prītir na yāvan mayi vāsudeve, na mucyate deha-yogena tāvat iti | tataḥ prema-tāratamyenaiva bhakta-mahattva-tāratamyaṁ mukhyam | ata eva mayīśe kṛta-sauhṛdārthāḥ ity eva tal-lakṣaṇatvenoktam | yatra tu premādhikyaṁ sākṣātkāraḥ, kaṣāyādi-rāhityādikam apy asti, sa paramo mukhyaḥ | tatraikaikāṅga-vaikalye nyūna-nyūna iti jñeyam | tad evaṁ, ye vā mayīśe ity-ādinā ye uktāḥ, te tu prāpta-pārṣada-dehā na bhavanti, tathā viṣaya-vairāgye'pi gūḍhaṁsaṁskāravanto'pi sambhavanti | tatas tad-vivecanāya prakaraṇāntaram utthāpyate | yathā rājovāca— atha bhāgavataṁ brūta yad-dharmo yādṛśo nṛṇām | yathācarati yad brūte yair liṅgair bhagavat-priyaḥ || atha anantaraṁ bhāgavataṁ brūta| taj-jñānārthaṁ sa ca nṝṇāṁ madhye yad-dharmo yat-svabhāvas taṁ svabhāvaṁ brūta | yathā ca sa ācarati anutiṣṭhati, tad-anuṣṭhānaṁ brūta | yad brūte tad-vacanaṁ ca brūteti mānasa-kāyika-vācika-liṅga-pṛcchā | nanu pūrvaṁ śṛṇvan subhadrāṇi rathāṅga-pāṇeḥ ity-ādinā granthena tat-tal-liṅgaṁ śrī-kavinaivoktam? satyam | tathāpi punas tad-anuvādena teṣu liṅgeṣu yair liṅgairsa bhagavat-priyoyādṛśa uttama-madhyamatādi-bheda-vivikto bhavati, tāni liṅgāni vivicya brūtety arthaḥ ||

逐字释义
梵语IAST释义
अत्रatraЗдесь
चैवंcaivaṁже так
विवेचनीयम्vivecanīyamдолжно рассудить.
तत्tatНа том
तन्tanи том
मार्गेmārgeпути
सिद्धाsiddhāсовершенные
महान्तोmahāntoвеликие
द्विविधाdvividhāдвояко
दर्शिताःdarśitāḥпоказаны.
अत्रatraЗдесь
चcaже
ज्ञानjñānaзнанием
सिद्धाःsiddhāḥсовершенные —
देहंdehaṁ«тело
चcaи
नश्वरम्naśvaramгибнущее,
अवस्थितम्avasthitamстоящее
उत्थितंutthitaṁили вставшее,
वाvāли,
सिद्धोsiddhoсовершенный
नnaне
पश्यतिpaśyatiвидит,
यतोऽध्यगमत्yato'dhyagamatибо постиг
स्वरूपम्svarūpamсвоеобразие»
इत्य्ityтак
आदौādauи далее
वर्णिताःvarṇitāḥописаны.
अत्रatraЗдесь
भक्तिbhaktiпреданностью
सिद्धास्siddhāsсовершенные
त्रिविधाःtrividhāḥтроякие:
प्राप्तprāptaобретшие
भगवत्bhagavatБхагавана
पार्षदpārṣadaспутника
देहाःdehāḥтело,
निर्धूतnirdhūtaстряхнувшие
कषायाःkaṣāyāḥскверну,
मूर्च्छितmūrcchitaусыпившие
कषायाश्kaṣāyāśскверну
चcaже.
यथाyathāКак
श्रीśrīшри
नारदादयःnāradādayaḥНарада и прочие,
श्रीśrīшри
शुकदेवादयःśukadevādayaḥШукадева и прочие,
प्राग्prāgпрежнего
जन्मjanmaрождения
गतgataв бытии
नारदादयश्nāradādayaśНарада и прочие
चcaже, —
प्रयुज्यमानेprayujyamāne«применяемом при
मयिmayiко мне
तांtāṁтом
शुद्धांśuddhāṁчистом
भागवतींbhāgavatīṁбхагаватском
तनुम्tanumтеле, —
प्रारब्धprārabdhaначавшего плодоносить
कर्मkarmaдеяния
निर्वाणोnirvāṇoугасание имеющее,
न्यपतत्nyapatatпало
पाञ्चpāñcaиз пяти
भौतिकःbhautikaḥстихий»
इत्य्ityтак
आदौādauи далее;
स्वsva«своим
सुखsukhaсчастьем
निभृतnibhṛtaполное
चेतास्cetāsсознание имеющий,
तद्tadим
व्युदस्तान्यvyudastānyaотринувший иное
भावोऽप्य्bhāvo'pyнастроение хотя, —
अजितajitaнепобедимого
रुचिरruciraпрекрасной
लीलाकृष्टlīlākṛṣṭaигрою привлечённую
सारःsāraḥсуть имеющий»
इत्य्ityтак
आदौādauи далее;
हन्तास्मिन्hantāsmin«увы, в этом
जन्मनिjanmaniрождении
भवान्bhavānты
माmāне
मांmāṁменя
द्रष्टुम्draṣṭumвидеть
इहार्हतिihārhatiздесь можешь:
अविपक्वavipakvaне перегоревшую
कषायाणांkaṣāyāṇāṁскверну имеющих,
दुर्दर्शोऽहंdurdarśo'haṁтруднозрим я
कुयोगिनाम्kuyogināmдурных йогинов»
इत्य्ityтак
आदौādauи далее
चcaже
प्रसिद्धेःprasiddheḥизвестностью.
श्रीśrīШри
नारदस्यnāradasyaНарады,
पूर्वpūrvaв прежнем
जन्मनिjanmaniрождении
स्थितsthitaстоявшую
कषायस्यkaṣāyasyaскверну имевшего,
प्रेमpremaлюбовь
वर्णितंvarṇitaṁописана
स्वयम्svayamим самим
एवevaименно:
प्रेमातिभरpremātibhara«любви преизбытком
निर्भिन्नnirbhinnaпронзённое,
पुलकाङ्गोऽतिनिर्वृतःpulakāṅgo'tinirvṛtaḥмурашками тело имеющий, весьма блаженный,
आनन्दānandaблаженства
सम्प्लवेsamplaveв потоке
लीनोlīnoрастворившийся,
नापश्यम्nāpaśyamне видел я
उभयंubhayaṁобоих,
मुनेmuneо молчальник»
इत्य्ityтак
आदौādauи далее.
श्रीśrīШри
भरतbharataБхарата
एवात्रोदाहरणीयःevātrodāharaṇīyaḥименно здесь должен быть приведён.
तस्यtasyaУ него
चcaже
भूतbhūtaк существу
पिपालयिषाpipālayiṣāохранить желания
रूपःrūpaḥоблик имеющая,
प्रारब्धालम्बनःprārabdhālambanaḥна начавшем плодоносить опирающаяся
सात्त्विकsāttvikaсаттвическая
कषायोkaṣāyoскверна
निगूढnigūḍhaсокрытою
आसीत्āsītбыла,
प्रेमाpremāлюбовь
चcaже
वर्णितvarṇitaописана —
इतिitiтак.
तद्tadТо
एवंevaṁтак:
समानsamānaпри равной
प्रेम्णिpremṇiлюбви
त्रिविधेtrividheв трояком
पूर्वpūrvaпрежнего
पूर्वाधिक्यंpūrvādhikyaṁи прежнего превосходство
ज्ञेयम्jñeyamдолжно знать.
क्वचित्kvacitКое-где
स्थितेऽपिsthite'piпри стоящей также,
तदाtadāтогда
प्रेमाधिक्येनैवाधिक्यंpremādhikyenaivādhikyaṁлюбви превосходством именно превосходство
ज्ञेयम्jñeyamдолжно знать.
तच्tacИ то
चcaже —
भजनीयस्यbhajanīyasyaпочитаемого
भगवतोऽंशांशित्वbhagavato'ṁśāṁśitvaБхагавана частью и целым бытия
भेदेनbhedenaразличием,
भजतश्bhajataśчтущего
चcaже
दास्यdāsyaрабства,
सख्यादिsakhyādiдружества и прочего
भेदेनbhedenaразличием —
स्वरूपाधिक्यंsvarūpādhikyaṁсвоеобразия превосходство,
प्रेमाङ्कुरpremāṅkuraлюбви ростка,
प्रेमादिpremādiлюбви и прочего
भेदेनbhedenaразличием —
परिमाणाधिक्यंparimāṇādhikyaṁмеры превосходство
चcaже —
प्रीतिprītiв Прити-
सन्दर्भेsandarbheсандарбхе
विवृत्यvivṛtyaраскрыв,
दर्शयिष्यामःdarśayiṣyāmaḥпокажем.
साक्षात्कारsākṣātkāraЛицезрения
मात्रस्यापिmātrasyāpiодного также
यद्यपिyadyapiхотя
पुरुषpuruṣaчеловека
प्रयोजनत्वंprayojanatvaṁцелью бытие, —
तथापिtathāpiвсё же
तस्मिन्न्tasminnв том
अपिapiтакже
साक्षात्कारेsākṣātkāreлицезрении
यावान्yāvānсколько
यावान्yāvānи сколько
श्रीśrīшри
भगवतःbhagavataḥБхагавана
प्रियत्वpriyatvaлюбезности
धर्मानुभवःdharmānubhavaḥсвойства испытания, —
तावांस्tāvāṁsстолько
तावान्tāvānи столько
उत्कर्षःutkarṣaḥпревосходства.
निरुपाधिnirupādhiБезусловной
प्रीत्य्prītyлюбви
आस्पदताāspadatāприбежищем бытие
स्वभावस्यsvabhāvasyaприродою имеющего
प्रियत्वpriyatvaлюбезности
धर्मानुभवंdharmānubhavaṁсвойства испытания
विनाvināбез
तुtuже
साक्षात्कारोऽप्य्sākṣātkāro'pyлицезрение также —
असाक्षात्कारasākṣātkāraнелицезрение
एवevaименно,
माधुर्यंmādhuryaṁсладости
विनाvināбез
दुष्टduṣṭaиспорченным
जिह्वयाjihvayāязыком
खण्डस्येवkhaṇḍasyevaсахара как.
अतataОттого
एवोक्तंevoktaṁименно сказано
श्रीśrīшри
ऋषभṛṣabhaРишабха-
देवेनdevenaдевою:
प्रीतिर्prītir«любви
नnaне
यावन्yāvanдоколе
मयिmayiко мне,
वासुदेवेvāsudeveВасудеве, —
नnaне
मुच्यतेmucyateосвобождается
देहdehaс телом
योगेनyogenaот связи
तावत्tāvatдотоле»
इतिitiтак.
ततःtataḥОттого
प्रेमpremaлюбви
तारतम्येनैवtāratamyenaivaстепенью именно
भक्तbhaktaпреданного
महत्त्वmahattvaвеличия
तारतम्यंtāratamyaṁстепень
मुख्यम्mukhyamглавная.
अतataОттого
एवevaименно
मयीशेmayīśe«во мне, Владыке,
कृतkṛtaсотворённую
सौहृदार्थाःsauhṛdārthāḥдружбу целью имеющие»
इत्य्ityтак
एवevaименно
तल्talих
लक्षणत्वेनोक्तम्lakṣaṇatvenoktamопределением сказано.
यत्रyatraГде
तुtuже
प्रेमाधिक्यंpremādhikyaṁлюбви преизбыток,
साक्षात्कारःsākṣātkāraḥлицезрение,
कषायादिkaṣāyādiскверны и прочего
राहित्यादिकम्rāhityādikamотсутствие и прочее
अप्य्apyтакже
अस्तिastiесть, —
सsaтот
परमोparamoвысший,
मुख्यःmukhyaḥглавный.
तत्रैकैकाङ्गtatraikaikāṅgaТам по одному члену
वैकल्येvaikalyeпри недостатке
न्यूनnyūnaниже
न्यूनnyūnaи ниже —
इतिitiтак
ज्ञेयम्jñeyamдолжно знать.
तद्tadТо
एवंevaṁтак:
येye«которые
वाvāили
मयीशेmayīśeво мне, Владыке»
इत्य्ityтак
आदिनाādināи прочим
येyeкоторые
उक्ताःuktāḥназваны, —
तेteте
तुtuже
प्राप्तprāptaобретшими
पार्षदpārṣadaспутника
देहाdehāтело
नnaне
भवन्तिbhavantiбывают;
तथाtathāтак же
विषयviṣayaк предметам
वैराग्येऽपिvairāgye'piпри бесстрастии также
गूढंgūḍhaṁсокрытое
संस्कारवन्तोऽपिsaṁskāravanto'piвпечатление имеющими также
सम्भवन्तिsambhavantiбывают.
ततस्tatasОттого
तद्tadих
विवेचनायvivecanāyaразличения ради
प्रकरणान्तरम्prakaraṇāntaramиной раздел
उत्थाप्यतेutthāpyateподнимается.
यथाyathāКак:
राजोवाचrājovācaцарь сказал:
अथatha«затем
भागवतंbhāgavataṁо бхагавате
ब्रूतbrūtaскажите:
यद्yadкаков
धर्मोdharmoнрав,
यादृशोyādṛśoкаков он
नृणाम्nṛṇāmсреди людей,
यथाचरतिyathācaratiкак поступает,
यद्yadчто
ब्रूतेbrūteговорит,
यैर्yairпо каким
लिङ्गैर्liṅgairпризнакам
भगवत्bhagavatБхагавану
प्रियःpriyaḥдорог».
अथatha«Затем» —
अनन्तरंanantaraṁнепосредственно после.
भागवतंbhāgavataṁ«О бхагавате
ब्रूतbrūtaскажите» —
तज्tajего
ज्ञानार्थंjñānārthaṁпознания ради;
सsaи он
चcaже
नॄणांnṝṇāṁлюдей
मध्येmadhyeсреди
यद्yadкаков
धर्मोdharmoнрав,
यत्yatкакова
स्वभावस्svabhāvasприрода, —
तंtaṁту
स्वभावंsvabhāvaṁприроду
ब्रूतbrūtaскажите.
यथाyathā«Как»
चcaже
सsaон
आचरतिācaratiпоступает,
अनुतिष्ठतिanutiṣṭhatiсовершает, —
तद्tadто
अनुष्ठानंanuṣṭhānaṁисполнение
ब्रूतbrūtaскажите.
यद्yadЧто
ब्रूतेbrūteговорит —
तद्tadто
वचनंvacanaṁречение
चcaже
ब्रूतेतिbrūtetiскажите — так:
मानसmānasaума,
कायिकkāyikaтела,
वाचिकvācikaречи
लिङ्गliṅgaпризнаков
पृच्छाpṛcchāвопрошание.
ननुnanuНо
पूर्वंpūrvaṁпрежде
शृण्वन्śṛṇvan«слушающий
सुभद्राणिsubhadrāṇiблагие
रथाङ्गrathāṅgaколесо
पाणेःpāṇeḥв руке имеющего»
इत्य्ityтак
आदिनाādināи прочим
ग्रन्थेनgranthenaтекстом
तत्tatте
तल्talи те
लिङ्गंliṅgaṁпризнаки
श्रीśrīшри
कविनैवोक्तम्kavinaivoktamКави именно сказаны?
सत्यम्satyamИстинно.
तथापिtathāpiВсё же,
पुनस्punasснова
तद्tadто
अनुवादेनanuvādenaпересказав,
तेषुteṣuв тех
लिङ्गेषुliṅgeṣuпризнаках
यैर्yairпо каким
लिङ्गैर्liṅgairпризнакам
सsaон,
भगवत्bhagavatБхагавану
प्रियोpriyoдорогой,
यादृशyādṛśaкаков —
उत्तमuttamaвысшего,
मध्यमतादिmadhyamatādiсреднего и прочего
भेदbhedaразличием
विविक्तोviviktoразличённый —
भवतिbhavatiбывает, —
तानिtāniте
लिङ्गानिliṅgāniпризнаки
विविच्यvivicyaразличив,
ब्रूतेत्य्brūtetyскажите — таков
अर्थःarthaḥсмысл.
译文

Здесь надо рассудить так. Совершенные на том и на другом пути великие показаны двояко. Совершенные знанием описаны в «Совершенный не видит тела — гибнущего, стоящего или вставшего, — ибо постиг своеобразие» и далее. А совершенные преданностью троякие: обретшие тело спутника Бхагавана, стряхнувшие скверну и усыпившие скверну, — как шри Нарада и прочие, шри Шукадева и прочие, и Нарада с прочими в прежнем рождении. Это известно из «Когда ко мне применялось то чистое бхагаватское тело, пало тело из пяти стихий, и начавшее плодоносить деяние угасло» и далее; из «Хотя сознание его полно своим счастьем и он отринул им иное настроение, — суть его привлечена прекрасною игрою непобедимого» и далее; и из «Увы, в этом рождении ты не можешь видеть меня: я труднозрим для дурных йогинов, чья скверна не перегорела» и далее. А любовь шри Нарады, у которого в прежнем рождении скверна ещё стояла, описана им самим: «Пронзённый преизбытком любви, с телом в мурашках, весьма блаженный, растворившийся в потоке блаженства, я не видел ни того, ни другого, о молчальник» и далее. И сюда же надо привести шри Бхарату: у него была сокрыта саттвическая скверна в виде желания сберечь существо, опирающаяся на начавшее плодоносить деяние, — и любовь его описана.

Итак, при равной любви в этом троякóм надо знать превосходство прежнего над прежним; а где она ещё стоит, превосходство надо мерить именно преизбытком любви. А превосходство по своеобразию — по различию почитаемого Бхагавана как части или целого и по различию чтущего в рабстве, дружестве и прочем; и превосходство по мере — по различию ростка любви, любви и прочего: это мы раскроем в Прити-сандарбхе.

И хотя само лицезрение есть цель человека, всё же и в лицезрении превосходства ровно столько, сколько испытано свойство любезности шри Бхагавана. Ибо без испытания свойства любезности того, чья природа — быть прибежищем безусловной любви, и лицезрение есть нелицезрение, — как сахар испорченным языком, без сладости. Оттого и сказано шри Ришабха-девою: «Доколе нет любви ко мне, Васудеве, дотоле не освобождается он от связи с телом». Потому главная степень величия преданного — именно по степени любви; оттого и их определением сказано: «те, чья цель — дружба, обретённая во мне, Владыке». А где есть и преизбыток любви, и лицезрение, и отсутствие скверны и прочего, — тот высший, главный; при недостатке же каждого члена — всё ниже и ниже.

Итак, те, кто назван в «или же те, кто во мне, Владыке» и далее, не обретают тела спутника; и бывают такими, что при бесстрастии к предметам у них всё же сокрыто остаётся впечатление. Потому ради их различения поднимается иной раздел. Как: царь сказал: «Скажите затем о бхагавате: каков его нрав среди людей, как он поступает, что говорит, по каким признакам он дорог Бхагавану». «Затем» — непосредственно после. «Скажите о бхагавате» — ради познания его; и скажите ту природу, каков его нрав, какова его природа среди людей. «Как» он поступает, совершает — скажите то исполнение. Что говорит — скажите и то речение; так спрошено о признаках ума, тела и речи. Но ведь прежде те и эти признаки уже названы шри Кави текстом «Слушающий благие сказания о держащем колесо в руке» и далее? Истинно. И всё же смысл таков: пересказав это снова, различите в тех признаках те признаки, по которым он, дорогой Бхагавану, оказывается таким или иным — различаемым как высший, средний и прочие.

版本

d6181c1447d9 · 发布于 2026年9月21日 00:52:07 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂