अथो विभूतिं मम माययाचिताम् ऐश्वर्यम् अष्टाङ्गम् अनुप्रवृत्तम् । श्रियं भागवतीं वास्पृहयन्ति भद्रां परस्य मे तेऽश्नुवते तु लोके ॥ न कर्हिचिन् मत्पराः शान्तरूपे नङ्क्ष्यन्ति नो मेऽनिमिषो लेढि हेतिः । येषाम् अहं प्रिय आत्मा सुतश् च सखा गुरुः सुहृदो दैवम् इष्टम् ॥ इति । अण्वीं दुर्ज्ञेयां पार्षदलक्षणाम् इत्य् अर्थः । तद् एवं तत्क्रतुन्यायेन च शुद्धभक्तानाम् अन्या गतिर् नास्त्य् एव । श्रुतिश् च—यथा क्रतुर् अस्मिन् लोके पुरुषो भवति, तथेतः प्रेत्य भवति इति, क्रतुर् अत्र सङ्कल्प इति भाष्यकाराः । श्रुत्यन्तरं च—स यथाकामो भवति, तत् क्रतुर् भवति । यत्क्रतुर् भवति, तत् कर्म कुरुते । यत् कर्म कुरुते, तद् अभिसम्पद्यते इति । अन्यच् च, यद् यथा यथोपासते तद् एव भवन्ति इति । श्रीभगवत्प्रतिज्ञा च—ये यथा मां प्रपद्यन्ते तांस् तथैव भजाम्य् अहम् इति । तथैव ब्रह्मवैवर्ते—यदि मां प्राप्तुम् इच्छन्ति प्राप्नुवन्त्य् एव नान्यथा इति । तत्र श्रीव्रजदेवीनां सा गतिः श्रीकृष्णसन्दर्भे सङ्गमितैवास्ति । मयि भक्तिर् हि भूतानाम् अमृतत्वाय कल्पते दिष्ट्या यद् आसीन् मत्स्नेहो भवतीनां मदापनः ॥ इत्यादिबलेन वचनान्तराणाम् अर्थान्तरस्थापनेन च । तथैव ताः प्रति स्वयम् अभ्युपगच्छति— सङ्कल्पो विदितः साध्व्यो भवतीनां मदर्चनम् । मयानुमोदितः सोऽसौ सत्यो भवितुम् अर्हति ॥ न मय्य् आवेशितधियां कामः कामाय कल्पते । भर्जिताः क्वथिता धाना प्रायो बीजाय नेष्यते ॥ मदर्चनं पतिभावमयमदाराधनात्मको भवतीनां सङ्कल्पो विदितोऽनुमोदितश् च सन् सत्यः सर्वदा तादृशमदर्चनाव्यभिचारी भवितुम् अर्हति युज्यत एव । स च परमप्रेमवतीनां नान्यवत् फलान्तरापेक्षः, किन्तु स्वयम् एवास्वाद्यः । यतः—न मय्य् आवेशितधियाम् इति । मय्य् आवेशितधियाम् एकान्तभक्तमात्राणां कामो मदर्चनात्मकः सङ्कल्पः कामाय फलान्तराभिलाषाय न कल्पते, किन्तु स्वयम् एवास्वाद्यो भवतीत्य् अर्थः । तत्रार्थान्तरन्यासः—भर्जिता इति । प्राय इति वितर्के । धाना भृष्टयवाः, ताः स्वरूपत एव भर्जिताः, पुनः स्वादविशेषार्थं घृतेन वा भर्जिता गुडादिभिः क्वथिताश् च सत्यो बीजाय बीजत्वाय नेशते न कल्पन्ते । यववत् ताभिर् अन्ययवफलनं नेष्यते, किन्तु ता एवास्वाद्यन्त इत्य् अर्थः । तस्मात् तादृशमदर्चनम् एव भवतीनां परमफलम् इति भावः । यच् च विषयमहिम्ना शान्तिर् एवासां भविष्यतीति शान्तानाम् उत्प्रेक्षितम् । तच् च ताभिः स्वयम् एवानुभूयान्यविषयत्वेनैव, इतररागविस्मारणम् इत्य् अनेन । श्रीकृष्णविषयत्वे तु तद् अशान्तिर् एव दर्शिता, सुरतवर्धनम् इत्य् अनेन ।
atho vibhūtiṁ mama māyayācitām aiśvaryam aṣṭāṅgam anupravṛttam | śriyaṁ bhāgavatīṁ vāspṛhayanti bhadrāṁ parasya me te'śnuvate tu loke || na karhicin mat-parāḥ śānta-rūpe naṅkṣyanti no me'nimiṣo leḍhi hetiḥ | yeṣām ahaṁ priya ātmā sutaś ca sakhā guruḥ suhṛdo daivam iṣṭam || iti | aṇvīṁ durjñeyāṁ pārṣada-lakṣaṇām ity arthaḥ | tad evaṁ tat-kratu-nyāyena ca śuddha-bhaktānām anyā gatir nāsty eva | śrutiś ca—yathā kratur asmin loke puruṣo bhavati, tathetaḥ pretya bhavati iti, kratur atra saṅkalpa iti bhāṣya-kārāḥ | śruty-antaraṁ ca—sa yathā-kāmo bhavati, tat kratur bhavati | yat-kratur bhavati, tat karma kurute | yat karma kurute, tad abhisampadyate iti | anyac ca, yad yathā yathopāsate tad eva bhavanti iti | śrī-bhagavat-pratijñā ca—ye yathā māṁ prapadyante tāṁs tathaiva bhajāmy aham iti | tathaiva brahma-vaivarte—yadi māṁ prāptum icchanti prāpnuvanty eva nānyathā iti | tatra śrī-vraja-devīnāṁ sā gatiḥ śrī-kṛṣṇa-sandarbhe saṅgamitaivāsti | mayi bhaktir hi bhūtānām amṛtatvāya kalpate diṣṭyā yad āsīn mat-sneho bhavatīnāṁ mad-āpanaḥ || ity-ādi-balena vacanāntarāṇām arthāntara-sthāpanena ca | tathaiva tāḥ prati svayam abhyupagacchati— saṅkalpo viditaḥ sādhvyo bhavatīnāṁ mad-arcanam | mayānumoditaḥ so'sau satyo bhavitum arhati || na mayy āveśita-dhiyāṁ kāmaḥ kāmāya kalpate | bharjitāḥ kvathitā dhānā prāyo bījāya neṣyate || mad-arcanaṁ pati-bhāva-maya-mad-ārādhanātmako bhavatīnāṁ saṅkalpo vidito'numoditaś ca san satyaḥ sarvadā tādṛśa-mad-arcanāvyabhicārī bhavitum arhati yujyata eva | sa ca parama-premavatīnāṁ nānyavat phalāntarāpekṣaḥ, kintu svayam evāsvādyaḥ | yataḥ—na mayy āveśita-dhiyām iti | mayy āveśita-dhiyām ekānta-bhakta-mātrāṇāṁ kāmo mad-arcanātmakaḥ saṅkalpaḥ kāmāya phalāntarābhilāṣāya na kalpate, kintu svayam evāsvādyo bhavatīty arthaḥ | tatrārthāntara-nyāsaḥ—bharjitā iti | prāya iti vitarke | dhānā bhṛṣṭa-yavāḥ, tāḥ svarūpata eva bharjitāḥ, punaḥ svāda-viśeṣārthaṁ ghṛtena vā bharjitā guḍādibhiḥ kvathitāś ca satyo bījāya bījatvāya neśate na kalpante | yavavat tābhir anya-yava-phalanaṁ neṣyate, kintu tā evāsvādyanta ity arthaḥ | tasmāt tādṛśa-mad-arcanam eva bhavatīnāṁ parama-phalam iti bhāvaḥ | yac ca viṣaya-mahimnā śāntir evāsāṁ bhaviṣyatīti śāntānām utprekṣitam | tac ca tābhiḥ svayam evānubhūyānya-viṣayatvenaiva, itara-rāga-vismāraṇam ity anena | śrī-kṛṣṇa-viṣayatve tu tad aśāntir eva darśitā, surata-vardhanam ity anena |
«И вот: моё богатство, собранное майею, восьмичленное владычество, за ним следующее, и благую бхагаватскую Шри — их они не желают, а всё же вкушают в мире, будучи моими, высшего. Никогда не погибнут преданные мне в умиротворённом облике, и немигающее моё оружие их не лижет, — те, у кого я и дорогой, и душа, и сын, и друг, и гуру, и благодетель, и желанное божество». «Тончайшему» — труднопознаваемому, признак которого спутничество; таков смысл.\n\nИтак, и по правилу о намерении у чистых преданных нет иного пути. И шрути: «Каково у человека намерение в этом мире, таким он, уйдя отсюда, и становится»; «намерение» здесь — замысел, говорят творцы бхашьи. И другое шрути: «Каково у него желание, таково намерение; каково намерение, то деяние он и творит; какое деяние творит, того и достигает». И ещё: «Как кто почитает, тем и становятся». И обет шри Бхагавана: «Как ко мне предаются, так я им и воздаю». Так же и в Брахма-вайварте: «Если желают обрести меня — обретают, и не иначе».\n\nПуть шри богинь Враджа там согласован в шри Кришна-сандарбхе — силою «Ведь преданность мне ведёт существ к бессмертию; по счастью, была у вас ко мне нежность, обретающая меня» и далее, и установлением иного смысла у прочих речений. Так же он и сам соглашается с ними: «Ведом мне ваш замысел, о благие, — поклонение мне; он мною одобрен и должен стать истинным. У тех, чей разум вложен в меня, желание не ведёт к желанию: поджаренные и сваренные зёрна обычно не годятся на семя».\n\n«Поклонение мне» — ваш замысел, суть которого почитание меня, полное настроения мужа: будучи ведом и одобрен, он должен, и вправе, стать истинным, то есть всегда неизменным такому поклонению мне. И у обладающих высшею премою он, в отличие от прочих, не требует иного плода, а вкушаем сам. Ибо: «у тех, чей разум вложен в меня». То есть: у одних лишь безраздельно преданных желание — замысел, суть которого поклонение мне, — не ведёт к желанию, к жажде иного плода, а вкушаемо само; таков смысл. И приложение иного смысла: «поджаренные». «Обычно» — в значении предположения. «Зёрна» — поджаренный ячмень: он уже по самому облику поджарен, а потом, ради особого вкуса, ещё поджарен на масле и сварен с патокою и прочим, — и на семя, на семенность, уже не годится. От них не ждут плодоношения иного ячменя, как от ячменя, а вкушают их самих; таков смысл. Потому смысл тот, что такое поклонение мне и есть у вас высший плод.\n\nА то, что умиротворённые предположили, будто величием предмета у них наступит покой, — они сами пережили это, но лишь когда предмет был иным: «забвение страсти к иному». Когда же предметом стал шри Кришна, показан именно непокой — словом «возрастание любви».
935c2250509e · 发布于 2026年9月21日 16:24:47 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Разбор зерна точен: поджаренное зерно не «испорчено» — оно доведено до того состояния, ради которого зерно и растят. Замысел гопи не приносит плода именно потому, что сам стал плодом.\n\nИ последнее наблюдение резкое: предмет, дающий покой, оказывается не Он. Он даёт обратное — и это поставлено не в упрёк, а в отличие.