六论集
Sandarbha Six — Prīti: Love as the Goal6.84.4吉瓦·哥斯瓦米
1056 / 1405
Linux
翻页
六论集 · 6.84.4
॥
天城文

विक्रीडितं व्रजवधूभिर् इदं च विष्णोः श्रद्धान्वितो यः शृणुयाद् अथ वर्णयेद् वा । भक्तिं परां भगवति परिलभ्य कामं हृद्रोगम् आश्व् अपहिनोत्य् अचिरेण धीरः ॥ इत्य् अनेन । यद् विक्रीडितं खलु निजश्रवणद्वाराप्य् अन्येषां दूरदेशकालस्थितानाम् अपि शीघ्रम् एव यं कामम् अपनयत् परमं प्रेमाणं वितनोति । तत् पुनस् तत् काममयं न स्यात् । अपि तु परमप्रेमविशेषमयम् एव । न हि पङ्केन पङ्कं क्षाल्यते । न तु स्वयम् अस्नेहः स्नेहयति । अत एव तस्य भावस्य शुद्धप्रेममयत्वं निगदेनैवोक्त्वा शुद्धत्वे हेतुतया पुनस् तेन भगवत्प्रसादश् च दर्शितः । "भगवान् आहता वीक्ष्य शुद्धभावप्रसादितः" इति । तस्यात्मरामशिरोमणेस् तेन रमणं च दर्शितम्—"कृत्वा तावन्तम् आत्मानम्" इत्यादिभिः । वशीकृतत्वं च स्वयं दर्शितं—न पारयेऽहं निरवद्यसंयुजाम् इत्यादिना । तत्र निरवद्येति प्रीतेः शुद्धत्वम् । स्वसाधुकृत्यम् इति परमोत्तमोत्कृष्टत्वम् । न पारय इति स्ववशीकारत्वम् । अतः शुद्धप्रेमजातिषु तस्य परमत्वाद् एव श्रीमदुद्धवेनाप्य् एवम् उक्तम्—वाञ्छन्ति यद् भवभियो मुनयो वयं च इति । तस्मात् सर्वतः परमैव कान्तभावरूपा प्रीतिर् इति स्थितम् । तद् एवं ज्ञानभक्तिर् भक्तिर् वात्सल्यं मैत्री कान्तभाव इति तद्भावाभिमानयोर् भेदेन पञ्चविधा प्रीतिः । एताश् च ज्ञानभक्त्यादयः क्वचित् मिश्रतयापि वर्तन्ते । तत्र श्रीभीष्मादौ ज्ञानभक्त्याश्रयभक्ती । श्रीयुधिष्ठिरे सौहृद्यान्तर्भूते आश्रयभक्तिवात्सल्ये । श्रीभीमस्य सख्यम् अपि । श्रीकुन्त्याम् आश्रयभक्त्यन्तर्भूतं वात्सल्यम् । श्रीवसुदेवदेवक्योर् भक्तिसामान्यवात्सल्ये । तथा तथा दर्शनात् । श्रीमदुद्धवस्य दास्यान्तर्भूतं सख्यं—त्वं मे भृत्यः सुहृत् सखा इति श्रीभगवदुक्तेः । श्रीबलदेवस्य सख्यवात्सल्यभक्तयः । तत्र वात्सल्यसख्ये— क्वचित् क्रीडापरिश्रान्तं गोपोत्सङ्गोपबर्हणम् । स्वयं विश्रमयत्य् आर्यं पादसंवाहनादिभिः ॥ नृत्यतो गायतः क्वापि वल्गतो युध्यतो मिथः । गृहीतहस्तौ गोपालान् हसन्तौ प्रशशंसतुः ॥ इत्यादिषु । भक्तिश् च प्रायो मायास्तु मे भर्तुः इत्यादितदुक्तिषु । अत्र च तस्य व्रजे सख्यान्तर्भूते वात्सल्यभक्ती ज्ञेये, बाल्यम् आरभ्य सहविहारातिशयात् । यदुपुर्यां च भक्त्यन्तर्भूते वात्सल्यसख्ये, ऐश्वर्यप्रकाशमयलीलाविष्कारात् । व्रजे तस्याग्रजत्वं श्रीवसुदेवनन्दनयोर् भ्रातृत्वप्रसिद्धेः । श्रीमन्नन्देन पुत्रतया पालनाच् च । यथोक्तं— भ्रातर् मम सुतः कच्चिन् मात्रा सह भवद्व्रजे । तातं भवन्तं मन्वानो भवद्भ्याम् उपलालितः ॥ इति । वदन्ति तावका ह्य् एते कुमारास् तेऽग्रजोऽप्य् अयम् इति च ।

转写 (IAST)

vikrīḍitaṁ vraja-vadhūbhir idaṁ ca viṣṇoḥ śraddhānvito yaḥ śṛṇuyād atha varṇayed vā | bhaktiṁ parāṁ bhagavati parilabhya kāmaṁ hṛd-rogam āśv apahinoty acireṇa dhīraḥ || ity anena | yad vikrīḍitaṁ khalu nija-śravaṇa-dvārāpy anyeṣāṁ dūra-deśa-kāla-sthitānām api śīghram eva yaṁ kāmam apanayat paramaṁ premāṇaṁ vitanoti | tat punas tat kāma-mayaṁ na syāt | api tu parama-prema-viśeṣa-mayam eva | na hi paṅkena paṅkaṁ kṣālyate | na tu svayam asnehaḥ snehayati | ata eva tasya bhāvasya śuddha-prema-mayatvaṁ nigadenaivoktvā śuddhatve hetutayā punas tena bhagavat-prasādaś ca darśitaḥ | "bhagavān āhatā vīkṣya śuddha-bhāva-prasāditaḥ" iti | tasyātmarāma-śiromaṇes tena ramaṇaṁ ca darśitam—"kṛtvā tāvantam ātmānam" ity-ādibhiḥ | vaśīkṛtatvaṁ ca svayaṁ darśitaṁ—na pāraye'haṁ niravadya-saṁyujām ity-ādinā | tatra niravadyeti prīteḥ śuddhatvam | sva-sādhukṛtyam iti paramottamotkṛṣṭatvam | na pāraya iti svavaśīkāratvam | ataḥ śuddha-prema-jātiṣu tasya paramatvād eva śrīmad-uddhavenāpy evam uktam—vāñchanti yad bhava-bhiyo munayo vayaṁ ca iti | tasmāt sarvataḥ paramaiva kānta-bhāva-rūpā prītir iti sthitam | tad evaṁ jñāna-bhaktir bhaktir vātsalyaṁ maitrī kānta-bhāva iti tad-bhāvābhimānayor bhedena pañca-vidhā prītiḥ | etāś ca jñāna-bhakty-ādayaḥ kvacit miśratayāpi vartante | tatra śrī-bhīṣmādau jñāna-bhakty-āśraya-bhaktī | śrī-yudhiṣṭhire sauhṛdyāntarbhūte āśraya-bhakti-vātsalye | śrī-bhīmasya sakhyam api | śrī-kuntyām āśraya-bhakty-antarbhūtaṁ vātsalyam | śrī-vasudeva-devakyor bhakti-sāmānya-vātsalye | tathā tathā darśanāt | śrīmad-uddhavasya dāsyāntarbhūtaṁ sakhyaṁ—tvaṁ me bhṛtyaḥ suhṛt sakhā iti śrī-bhagavad-ukteḥ | śrī-baladevasya sakhya-vātsalya-bhaktayaḥ | tatra vātsalya-sakhye— kvacit krīḍā-pariśrāntaṁ gopotsaṅgopabarhaṇam | svayaṁ viśramayaty āryaṁ pāda-saṁvāhanādibhiḥ || nṛtyato gāyataḥ kvāpi valgato yudhyato mithaḥ | gṛhīta-hastau gopālān hasantau praśaśaṁsatuḥ || ity-ādiṣu | bhaktiś ca prāyo māyāstu me bhartuḥ ity-ādi-tad-uktiṣu | atra ca tasya vraje sakhyāntarbhūte vātsalya-bhaktī jñeye, bālyam ārabhya saha-vihārātiśayāt | yadu-puryāṁ ca bhakty-antarbhūte vātsalya-sakhye, aiśvarya-prakāśa-maya-līlāviṣkārāt | vraje tasyāgrajatvaṁ śrī-vasudeva-nandanayor bhrātṛtva-prasiddheḥ | śrīman-nandena putratayā pālanāc ca | yathoktaṁ— bhrātar mama sutaḥ kaccin mātrā saha bhavad-vraje | tātaṁ bhavantaṁ manvāno bhavadbhyām upalālitaḥ || iti | vadanti tāvakā hy ete kumārās te'grajo'py ayam iti ca |

逐字释义
梵语IAST释义
विक्रीडितंvikrīḍitaṁ«Забаву
व्रजvrajaВраджа
वधूभिर्vadhūbhirс жёнами
इदंidaṁэту
चcaже
विष्णोःviṣṇoḥВишну
श्रद्धान्वितोśraddhānvitoверою наделённый
यःyaḥкто
शृणुयाद्śṛṇuyādслушал бы
अथathaили
वर्णयेद्varṇayedописывал бы
वाvāже, —
भक्तिंbhaktiṁбхакти
परांparāṁвысшую
भगवतिbhagavatiк Бхагавану
परिलभ्यparilabhyaобретя,
कामंkāmaṁжелание,
हृद्hṛdсердца
रोगम्rogamнедуг,
आश्व्āśvскоро
अपहिनोत्य्apahinotyотбрасывает
अचिरेणacireṇaбезотлагательно
धीरःdhīraḥстойкий»
इत्य्ityтак
अनेनanenaэтим.
यद्yadКакая
विक्रीडितंvikrīḍitaṁзабава
खलुkhaluведь
निजnijaсвоим
श्रवणśravaṇaслушанием
द्वाराप्य्dvārāpyдверью также
अन्येषांanyeṣāṁу иных,
दूरdūraв далёких
देशdeśaместах
कालkālaи временах
स्थितानाम्sthitānāmстоящих,
अपिapiтакже
शीघ्रम्śīghramскоро
एवevaименно
यंyaṁкакое
कामम्kāmamжелание
अपनयत्apanayatуносит,
परमंparamaṁвысшую
प्रेमाणंpremāṇaṁпрему
वितनोतिvitanotiпростирает, —
तत्tatона
पुनस्punasже
तत्tatтем
कामkāmaжеланием
मयंmayaṁполна
नnaне
स्यात्syātбыла бы.
अपिapiНо
तुtuже
परमparamaвысшей
प्रेमpremaпремы
विशेषviśeṣaособостью
मयम्mayamполна
एवevaименно.
नnaНе
हिhiведь
पङ्केनpaṅkenaгрязью
पङ्कंpaṅkaṁгрязь
क्षाल्यतेkṣālyateотмывается.
नnaНе
तुtuже
स्वयम्svayamсам
अस्नेहःasnehaḥбез нежности
स्नेहयतिsnehayatiделает нежным.
अतataОттого
एवevaже,
तस्यtasyaтого
भावस्यbhāvasyaчувства
शुद्धśuddhaчистою
प्रेमpremaпремою
मयत्वंmayatvaṁполноту
निगदेनैवोक्त्वाnigadenaivoktvāпрямым речением же сказав,
शुद्धत्वेśuddhatveв чистоте
हेतुतयाhetutayāпричиною
पुनस्punasснова
तेनtenaим
भगवत्bhagavatБхагавана
प्रसादश्prasādaśмилость
चcaже
दर्शितःdarśitaḥпоказана:
भगवान्bhagavān«Бхагаван,
आहताāhatāпобитых
वीक्ष्यvīkṣyaузрев,
शुद्धśuddhaчистым
भावbhāvaчувством
प्रसादितःprasāditaḥумилостивленный»
इतिitiтак.
तस्यात्मरामtasyātmarāmaЕго, в себе услаждающихся
शिरोमणेस्śiromaṇesвенца,
तेनtenaим
रमणंramaṇaṁуслаждение
चcaже
दर्शितम्darśitamпоказано:
कृत्वाkṛtvā«сотворив
तावन्तम्tāvantamстолькие
आत्मानम्ātmānamсебя»
इत्य्ityтак
आदिभिःādibhiḥи прочим.
वशीकृतत्वंvaśīkṛtatvaṁПокорённость
चcaже
स्वयंsvayaṁсам
दर्शितंdarśitaṁпоказал:
नna«не
पारयेऽहंpāraye'haṁмогу я
निरवद्यniravadyaбеспорочно
संयुजाम्saṁyujāmсоединившимся»
इत्य्ityтак
आदिनाādināи далее.
तत्रtatraТам
निरवद्येतिniravadyeti«беспорочно» — так —
प्रीतेःprīteḥлюбви
शुद्धत्वम्śuddhatvamчистота.
स्वsva«Своё
साधुकृत्यम्sādhukṛtyamсвятое дело» —
इतिitiтак —
परमोत्तमोत्कृष्टत्वम्paramottamotkṛṣṭatvamвысшей превосходности превосходство.
नna«Не
पारयpārayaмогу» —
इतिitiтак —
स्ववशीकारत्वम्svavaśīkāratvamсебя покорённость.
अतःataḥОттого,
शुद्धśuddhaчистой
प्रेमpremaпремы
जातिषुjātiṣuсреди родов
तस्यtasyaеё
परमत्वाद्paramatvādвысшестью
एवevaименно,
श्रीमद्śrīmadшримат
उद्धवेनाप्य्uddhavenāpyУддхавою также
एवम्evamтак
उक्तम्uktamсказано:
वाञ्छन्तिvāñchanti«желают
यद्yadчто
भवbhavaрождения
भियोbhiyoбоящиеся
मुनयोmunayoмолчальники
वयंvayaṁи мы
चcaже»
इतिitiтак.
तस्मात्tasmātПотому
सर्वतःsarvataḥвсего
परमैवparamaivaвысшая же
कान्तkāntaвозлюбленного
भावbhāvaчувства
रूपाrūpāоблик имеющая
प्रीतिर्prītirлюбовь —
इतिitiтак
स्थितम्sthitamустановлено.
तद्tadТак,
एवंevaṁитак,
ज्ञानjñānaзнания
भक्तिर्bhaktirбхакти,
भक्तिर्bhaktirбхакти,
वात्सल्यंvātsalyaṁватсалья,
मैत्रीmaitrīмайтри,
कान्तkāntaвозлюбленного
भावbhāvaчувство —
इतिitiтак,
तद्tadтого
भावाभिमानयोर्bhāvābhimānayorчувства и самосознания
भेदेनbhedenaразличием,
पञ्चpañcaпяти
विधाvidhāвидов
प्रीतिःprītiḥлюбовь.
एताश्etāśЭти
चcaже
ज्ञानjñānaзнания
भक्त्य्bhaktyбхакти
आदयःādayaḥи прочие
क्वचित्kvacitгде-то
मिश्रतयापिmiśratayāpiсмешанностью также
वर्तन्तेvartanteпребывают.
तत्रtatraТам
श्रीśrīу шри
भीष्मादौbhīṣmādauБхишмы и прочих —
ज्ञानjñānaзнания
भक्त्य्bhaktyбхакти
आश्रयāśrayaи прибежища
भक्तीbhaktīбхакти.
श्रीśrīУ шри
युधिष्ठिरेyudhiṣṭhireЮдхиштхиры —
सौहृद्यान्तर्भूतेsauhṛdyāntarbhūteв саухриду вошедшие
आश्रयāśrayaприбежища
भक्तिbhaktiбхакти
वात्सल्येvātsalyeи ватсалья.
श्रीśrīУ шри
भीमस्यbhīmasyaБхимы
सख्यम्sakhyamсакхья
अपिapiтакже.
श्रीśrīУ шри
कुन्त्याम्kuntyāmКунти —
आश्रयāśrayaв прибежища
भक्त्य्bhaktyбхакти
अन्तर्भूतंantarbhūtaṁвошедшая
वात्सल्यम्vātsalyamватсалья.
श्रीśrīУ шри
वसुदेवvasudevaВасудевы
देवक्योर्devakyorи Деваки —
भक्तिbhaktiбхакти
सामान्यsāmānyaобщая
वात्सल्येvātsalyeи ватсалья.
तथाtathāТак
तथाtathāи так
दर्शनात्darśanātусмотрением.
श्रीमद्śrīmadУ шримат
उद्धवस्यuddhavasyaУддхавы —
दास्यान्तर्भूतंdāsyāntarbhūtaṁв служение вошедшая
सख्यंsakhyaṁсакхья:
त्वंtvaṁ«ты
मेmeмой
भृत्यःbhṛtyaḥслуга,
सुहृत्suhṛtблагодетель,
सखाsakhāтоварищ»
इतिitiтак —
श्रीśrīшри
भगवद्bhagavadБхагавана
उक्तेःukteḥсказанным.
श्रीśrīУ шри
बलदेवस्यbaladevasyaБаладевы —
सख्यsakhyaсакхья,
वात्सल्यvātsalyaватсалья,
भक्तयःbhaktayaḥбхакти.
तत्रtatraТам
वात्सल्यvātsalyaватсалья
सख्येsakhyeи сакхья:
क्वचित्kvacit«иногда
क्रीडाkrīḍāигрою
परिश्रान्तंpariśrāntaṁутомлённого,
गोपोत्सङ्गोपबर्हणम्gopotsaṅgopabarhaṇamпастуха на коленях изголовье имеющего,
स्वयंsvayaṁсам
विश्रमयत्य्viśramayatyуспокаивает
आर्यंāryaṁстаршего
पादpādaстоп
संवाहनादिभिःsaṁvāhanādibhiḥрастиранием и прочим.
नृत्यतोnṛtyatoПляшущих,
गायतःgāyataḥпоющих
क्वापिkvāpiиногда,
वल्गतोvalgatoскачущих,
युध्यतोyudhyatoборющихся
मिथःmithaḥдруг с другом
गृहीतgṛhītaвзявшись
हस्तौhastauза руки
गोपालान्gopālānпастушков,
हसन्तौhasantauсмеясь,
प्रशशंसतुःpraśaśaṁsatuḥхвалили двое»
इत्य्ityтак
आदिषुādiṣuи в прочих.
भक्तिश्bhaktiśБхакти
चcaже —
प्रायोprāyo«вероятно,
मायास्तुmāyāstuмайя это
मेmeмоего
भर्तुःbhartuḥвладыки»
इत्य्ityтак
आदिādiи далее —
तद्tadего
उक्तिषुuktiṣuв речениях.
अत्रatraЗдесь
चcaже
तस्यtasyaу него
व्रजेvrajeво Врадже
सख्यान्तर्भूतेsakhyāntarbhūteв сакхью вошедшие
वात्सल्यvātsalyaватсалья
भक्तीbhaktīи бхакти
ज्ञेयेjñeyeда будут познаны,
बाल्यम्bālyamдетства
आरभ्यārabhyaначиная от,
सहsahaсовместного
विहारातिशयात्vihārātiśayātгуляния превосходством.
यदुyaduВ Яду
पुर्यांpuryāṁграде
चcaже —
भक्त्य्bhaktyв бхакти
अन्तर्भूतेantarbhūteвошедшие
वात्सल्यvātsalyaватсалья
सख्येsakhyeи сакхья,
ऐश्वर्यaiśvaryaвладычества
प्रकाशprakāśaявлением
मयmayaполных
लीलाविष्कारात्līlāviṣkārātигр открытием.
व्रजेvrajeВо Врадже
तस्याग्रजत्वंtasyāgrajatvaṁего старшинство —
श्रीśrīшри
वसुदेवvasudevaВасудевы
नन्दनयोर्nandanayorи Нанды
भ्रातृत्वbhrātṛtvaбратства
प्रसिद्धेःprasiddheḥизвестностью,
श्रीमन्śrīmanшриман
नन्देनnandenaНандою
पुत्रतयाputratayāсыном
पालनाच्pālanācхранением
चcaже.
यथोक्तंyathoktaṁКак сказано:
भ्रातर्bhrātar«брат,
ममmamaмой
सुतःsutaḥсын
कच्चिन्kaccinли
मात्राmātrāс матерью
सहsahaвместе
भवद्bhavadв твоём
व्रजेvrajeВрадже,
तातंtātaṁотцом
भवन्तंbhavantaṁтебя
मन्वानोmanvānoполагающий,
भवद्भ्याम्bhavadbhyāmвами двоими
उपलालितःupalālitaḥлелеемый?»
इतिitiтак.
वदन्तिvadanti«Говорят,
तावकाtāvakāтвои
ह्य्hyведь
एतेeteэти
कुमारास्kumārāsотроки,
तेऽग्रजोऽप्य्te'grajo'pyтвой старший брат также
अयम्ayamэтот»
इतिitiтак
चcaже.
译文

«А кто с верою слушал бы или описывал эту забаву Вишну с жёнами Враджа, тот, обретя высшую преданность Бхагавану, стойкий, скоро и безотлагательно отбрасывает желание — недуг сердца». Та забава, что одним лишь слушанием о ней уносит желание и простирает высшую прему даже у других, пребывающих в далёких местах и временах, — сама она полна не того желания, а именно особой высшей премы. Ведь грязью грязь не отмывают, и сам лишённый нежности не делает нежным.\n\nОттого, сказав прямым речением, что то чувство полно чистой премы, он затем показал им же, как причиною этой чистоты, и милость Бхагавана: «Бхагаван, узрев их побитыми, был умилостивлен чистым чувством». И показано, что им услаждается он, венец услаждающихся в себе: «сотворив столькие себя» и далее. И покорённость свою он показал сам: «Не могу я отплатить вам, беспорочно соединившимся» и далее. Там «беспорочно» — чистота любви; «своё святое дело» — превосходство высшей превосходности; «не могу» — его покорённость. Оттого, именно по её высшести среди родов чистой премы, и шримат Уддхава сказал так: «чего желают боящиеся рождения молчальники и мы». Потому и установлено, что любовь в облике чувства возлюбленного выше всего.\n\nИтак, по различию чувства и самосознания любовь пятивидна: знающая преданность, преданность, ватсалья, майтри и чувство возлюбленного. И эти знающая преданность и прочие где-то пребывают и в смешении. Так у шри Бхишмы и прочих — знающая преданность и преданность прибежища; у шри Юдхиштхиры — преданность прибежища и ватсалья, вошедшие в саухриду; у шри Бхимы также и сакхья; у шри Кунти — ватсалья, вошедшая в преданность прибежища; у шри Васудевы и Деваки — преданность вообще и ватсалья; так и так это усматривается. У шримат Уддхавы — сакхья, вошедшая в служение, по речению шри Бхагавана «ты мой слуга, благодетель, товарищ».\n\nУ шри Баладевы — сакхья, ватсалья и преданность. Ватсалья и сакхья — в «Иногда он сам успокаивает старшего, утомлённого игрою, положившего изголовьем колени пастуха, растиранием стоп и прочим» и «Взявшись за руки, смеясь, они вдвоём хвалили пастушков — пляшущих, поющих, скачущих, борющихся друг с другом» и прочих. А преданность — в его речениях «Верно, это майя моего владыки» и далее. И здесь надо разуметь, что во Врадже у него ватсалья и преданность вошли в сакхью — по превосходству совместного гуляния с самого детства; а в граде Яду ватсалья и сакхья вошли в преданность — по открытию игр, полных явления владычества. Во Врадже он старший брат — по известности братства шри Васудевы и Нанды и потому, что шриман Нанда хранил его как сына. Как сказано: «Брат, здоров ли мой сын с матерью в твоём Врадже, почитающий тебя отцом и лелеемый вами двоими?» И «Говорят, эти отроки твои, и этот — твой старший брат».

版本

065b94ec8c14 · 发布于 2026年9月21日 16:24:47 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂