एवम् एव श्रीकृष्णसन्दर्भे पाद्मोत्तरखण्डाद्यनुसारेण दर्शितम् अस्ति । तत्र हि श्रीकृष्णस्य द्वारकातो वृन्दावने पुनर् आगमनम् । तदा प्रापञ्चिकलोकप्रकटतया मासद्वयं ताभिः क्रीडा । तदनन्तरं च तदप्रकटतया ताभ्यो नित्यसंयोगदानम् इति । एकादशेऽपि स्वयम् एवोद्धवं प्रति तद् एव स्पष्टम् उक्तम् । तत्र रामेण सार्धं मथुरां प्रणीत इत्यादिद्वये वियोगतीव्राधयस् ता मत्तोऽन्यं सुखाय न ददृशुर् इति । तास् ताः क्षपा मया हीनाः कल्पसमा बभूवुः इति चातीतप्रयोगेण तदानीं विरहस्य नास्तित्वं बोधितम् । तदनन्तरं स्वप्राप्तिसुखोल्लासश् च वर्णितः । ता नाविदन् मय्य् अनुषङ्गबद्धधियः इत्यादिद्वयेन । अनु महाविरहस्य पश्चाद् यः सङ्गस् तेन बद्धधियः सत्यः परमानन्दावेशेन तदानीं किम् अपि नाविदन् । हर्षमोहं प्रापुर् इत्य् अर्थः । तत्र तज्ज्ञानस्य कृष्णैकतानतायां दृष्टान्तः यथेति । अस्यार्थान्तरम् अपि श्रीकृष्णसन्दर्भे कृतम् अस्ति मत्कामा रमणं जारम् इत्यादौ तदनन्तरपद्ये तं च यादृशं प्रापुस् तथा विशिनष्टि । विवृतं च तत्रैव सङ्क्षेपतश् च । मां श्रीकृष्णाख्यं परमं ब्रह्म प्रापुः । तं च मन्नित्यप्रेयसीलक्षणं स्वस्वरूपम् अजानन्त्यो जाररूपं पूर्वं प्रापुः । तथापि मयि कामः रमणत्वेनाभिलाषो यासां तादृश्यः सत्यो रमणरूपं तु पश्चाद् इति । ततः परकीयाभासत्वं च तासां कालकतिपयमयत्वेनैव व्याख्यातम् । एवम् एवाभिप्रेतम् अस्मद् उपजीव्यश्रीमच्चरणानाम् उज्ज्वलनीलमणौ तत्रोपक्रमे— नेष्टा यद् अङ्गिनि रसे कविभिर् परोढा तद् गोकुलाम्बुजदृशां कुलम् अन्तरेन । आशांसया रसविधेर् अवतारितानां कंसारिणा रसिकमण्डलशेखरेण ॥ इत्य् अत्रावतारसमय एव तथा व्यवहारनिगमनात् । उपसंहारे च ललितमाधवस्य दग्धं हन्त दधानया वपुः इत्यादाव् औपपत्यभ्रमहानान्तरलीलायां सर्वफलस्य समृद्धिमदाख्यस्य सम्भोगस्य दर्शितत्वात् । तद् एवम् अस्य विप्रलम्भचतुष्टयपुष्टस्य सम्भोगचतुष्टयस्य सन्दर्शनादित्रयात्मकस्यावान्तरभेदा अन्येऽपि ज्ञेयाः । यथा लीलाचौर्यं सङ्गानं रासः जलक्रीडा वृन्दावनविहार इत्यादयः । तत्र लीलाचौर्यं यथा, तासां वासांस्य् उपादाय नीपम् आरुह्य सत्वरः इत्यादि । स्पष्टम् ।
evam eva śrī-kṛṣṇa-sandarbhe pādmottara-khaṇḍādy-anusāreṇa darśitam asti | tatra hi śrī-kṛṣṇasya dvārakāto vṛndāvane punar āgamanam | tadā prāpañcika-loka-prakaṭatayā māsa-dvayaṁ tābhiḥ krīḍā | tad-anantaraṁ ca tad-aprakaṭatayā tābhyo nitya-saṁyoga-dānam iti | ekādaśe'pi svayam evoddhavaṁ prati tad eva spaṣṭam uktam | tatra rāmeṇa sārdhaṁ mathurāṁ praṇīta ity-ādi-dvaye viyoga-tīvrādhayas tā matto'nyaṁ sukhāya na dadṛśur iti | tās tāḥ kṣapā mayā hīnāḥ kalpa-samā babhūvuḥ iti cātīta-prayogeṇa tadānīṁ virahasya nāstitvaṁ bodhitam | tad-anantaraṁ sva-prāpti-sukhollāsaś ca varṇitaḥ | tā nāvidan mayy anuṣaṅga-baddha-dhiyaḥ ity-ādi-dvayena | anu mahā-virahasya paścād yaḥ saṅgas tena baddha-dhiyaḥ satyaḥ paramānandāveśena tadānīṁ kim api nāvidan | harṣa-mohaṁ prāpur ity arthaḥ | tatra taj-jñānasya kṛṣṇaikatānatāyāṁ dṛṣṭāntaḥ yatheti | asyārthāntaram api śrī-kṛṣṇa-sandarbhe kṛtam asti mat-kāmā ramaṇaṁ jāram ity-ādau tad-anantara-padye taṁ ca yādṛśaṁ prāpus tathā viśinaṣṭi | vivṛtaṁ ca tatraiva saṅkṣepataś ca | māṁ śrī-kṛṣṇākhyaṁ paramaṁ brahma prāpuḥ | taṁ ca man-nitya-preyasī-lakṣaṇaṁ sva-svarūpam ajānantyo jāra-rūpaṁ pūrvaṁ prāpuḥ | tathāpi mayi kāmaḥ ramaṇatvenābhilāṣo yāsāṁ tādṛśyaḥ satyo ramaṇa-rūpaṁ tu paścād iti | tataḥ parakīyābhāsatvaṁ ca tāsāṁ kāla-katipayamayatvenaiva vyākhyātam | evam evābhipretam asmad upajīvya-śrīmac-caraṇānām ujjvala-nīlamaṇau tatropakrame— neṣṭā yad aṅgini rase kavibhir paroḍhā tad gokulāmbujadṛśāṁ kulam antarena | āśāṁsayā rasavidher avatāritānāṁ kaṁsāriṇā rasikamaṇḍalaśekhareṇa || ity atrāvatāra-samaya eva tathā vyavahāra-nigamanāt | upasaṁhāre ca lalita-mādhavasya dagdhaṁ hanta dadhānayā vapuḥ ity-ādāv aupapatya-bhrama-hānāntara-līlāyāṁ sarva-phalasya samṛddhimad-ākhyasya sambhogasya darśitatvāt | tad evam asya vipralambha-catuṣṭaya-puṣṭasya sambhoga-catuṣṭayasya sandarśanādi-trayātmakasyāvāntara-bhedā anye'pi jñeyāḥ | yathā līlā-cauryaṁ saṅgānaṁ rāsaḥ jala-krīḍā vṛndāvana-vihāra ity-ādayaḥ | tatra līlā-cauryaṁ yathā, tāsāṁ vāsāṁsy upādāya nīpam āruhya satvaraḥ ity-ādi | spaṣṭam |
Так же показано и в Шри Кришна-сандарбхе, вслед за Уттара-кхандою «Падмы» и прочим. Там — вновь приход Шри Кришны из Двараки во Вриндаван; тогда, при явленности мирскому миру, два месяца игра с ними; а вслед за тем, при неявленности миру, — дарование им вечного соединения. И в Одиннадцатой он сам ясно сказал то же Уддхаве. Там, в двоице «уведённый вместе с Рамою в Матхуру» и далее: «они, жестоко страждущие от разлуки, не видели для счастья никого, кроме меня». И «те самые ночи, лишённые меня, стали равны кальпе» — прошедшим временем показано, что тогда разлуки уже не было. А вслед за тем описано и ликование счастья от обретения его: «они не ведали, с мыслью, связанной соединением со мною» и далее, двумя стихами. «Ану» — то соединение, что после великой разлуки; связанные им мыслью, они от охваченности высшим блаженством тогда не ведали ничего: обрели помрачение радости; таков смысл. А пример единонаправленности того их знания на Кришну — «как».\n\nИной смысл этого сделан и в Шри Кришна-сандарбхе: в стихе, следующем за «меня желающие, усладителя, любовника» и далее, определяется, каким именно они его обрели. Там же это раскрыто; вкратце же: меня, высшего Брахмана, именуемого Шри Кришною, они обрели. И его, не зная собственной природы — того, что они суть признак моих вечных возлюбленных, — прежде обрели в облике любовника. И всё же, имея ко мне желание, влечение как к усладителю, — в облике усладителя они обрели его позже. Потому и отблеск паракии у них истолкован как принадлежащий лишь некоторому времени.\n\nТак же подразумевается и у шримат-стоп, которыми мы живём, в «Уджджвала-ниламани», в её начале: «То, что поэты не одобряют замужнюю в главенствующей расе, — это помимо сонма лотосооких Гокулы, низведённых врагом Камсы, венцом круга ценителей, с чаянием устроения расы», — ибо здесь такое отношение заключено уже самим временем нисхождения. И в заключении «Лалита-мадхавы», в «сожжено, увы, тело, носящее» и далее, — ибо в игре, следующей за оставлением заблуждения о положении тайно любимой, показана самбхога, именуемая «изобильною», плод всего.\n\nИтак, у этой четверицы самбхоги, питаемой четверицею випраламбхи и имеющей сутью троицу — созерцание и прочее, — надлежит знать и иные, промежуточные виды: похищение в игре, совместное пение, раса, водная игра, прогулка по Вриндавану и прочие. Из них похищение в игре таково: «взяв их одежды и поспешно взойдя на нипу» и далее. Ясно.
92eddafad8ee · 发布于 2026年9月21日 16:24:47 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Курукшетрой дело не кончается: возвращение во Вриндаван и вечное соединение установлены по другим свидетельствам, а прошедшее время глагола в словах самого Кришны взято как доказательство — «ночи стали равны кальпе», значит, они уже позади.\n\nПоложение тайно любимой отнесено ко времени, а не к существу: оно принадлежит поре нисхождения и держится тем, что они не знают собственной природы. Знание её ничего не отнимает — тот же возлюбленный обретается позже как свой.