तद् एवम् आलम्बनादिस्थाय्यन्तर्भावसंवलनं चमत्कारावहतया उज्ज्वलाख्यो रसः स्यात् । तस्य च भेदद्वयं—विप्रलम्भः, सम्भोगश् चेति । तत्र विप्रलम्भो विप्रकर्षेण लम्भः प्राप्तिर् यस्य स तथा । यथोक्तम्— यूनोर् अयुक्तयोर् भावो युक्तयोर् वा तयोर् मिथः । अभीष्टालिङ्गनादीनाम् अनवाप्तौ प्रकृष्यते । स विप्रलम्भो विज्ञेयः सम्भोगोन्नतिकारकः ॥ इति । तद् उन्नतिकारकत्वम् अन्यत्र चोक्तम्— न विना विप्रलम्भेन सम्भोगः पुष्टिम् अश्नुते । काषायिते हि वस्त्रादौ भूयान् रागोऽभिवर्धते ॥ यद् उक्तं स्वयं कृष्णेन—नाहं तु सख्यो भजतोऽपि जन्तून् इत्यादि । अन्यत्र च— यत् त्व् अहं भवतीनां वै दूरे वर्ते प्रियो दृशाम् । मनसः सन्निकर्षार्थं मदनुध्यानकाम्यया ॥ यथा दूरचरे प्रेष्ठे मन आविश्य वर्तते । स्त्रीणां च न तथा चेतः सन्निकृष्टेऽक्षिगोचरे ॥ इति । तस्य विप्रलम्भस्य चत्वारो भेदाः—पूर्वरागो, मानः, प्रेमवैचित्त्यं, प्रवासश् चेति । अथ सम्भोगश् च यूनोः सङ्गतयोः सम्बद्धतया भोगो यत्र स भाव उच्यते । यथोक्तम्— दर्शनालिङ्गनादीनां आनुकूल्यान् निषेवया । यूनोर् उल्लासम् आरोहन् भावः सम्भोग उच्यते ॥ इति । स च पूर्वरागानन्तरज इत्यादिसंज्ञया चतुर्विधः । तत्र पूर्वरागः— रतिर् या सङ्गमात् पूर्वं दर्शनश्रवणादिजा । तयोर् उन्मीलति प्राज्ञैः पूर्वरागः स उच्यते ॥ स च पट्टमहिषीषु श्रीरुक्मिण्या यथा— सोपश्रुत्य मुकुन्दस्य रूपवीर्यगुणश्रियः । गृहागतैर् गीयमानास् तं मेने सदृशं पतिम् ॥ इत्यादि । स्पष्टम् ॥
tad evam ālambanādi-sthāyy-antar-bhāva-saṁvalanaṁ camatkārāvahatayā ujjvalākhyo rasaḥ syāt | tasya ca bheda-dvayaṁ—vipralambhaḥ, sambhogaś ceti | tatra vipralambho viprakarṣeṇa lambhaḥ prāptir yasya sa tathā | yathoktam— yūnor ayuktayor bhāvo yuktayor vā tayor mithaḥ | abhīṣṭāliṅganādīnām anavāptau prakṛṣyate | sa vipralambho vijñeyaḥ sambhogonnati-kārakaḥ || iti | tad unnati-kārakatvam anyatra coktam— na vinā vipralambhena sambhogaḥ puṣṭim aśnute | kāṣāyite hi vastrādau bhūyān rāgo'bhivardhate || yad uktaṁ svayaṁ kṛṣṇena—nāhaṁ tu sakhyo bhajato'pi jantūn ity-ādi | anyatra ca— yat tv ahaṁ bhavatīnāṁ vai dūre varte priyo dṛśām | manasaḥ sannikarṣārthaṁ mad-anudhyāna-kāmyayā || yathā dūra-care preṣṭhe mana āviśya vartate | strīṇāṁ ca na tathā cetaḥ sannikṛṣṭe'kṣi-gocare || iti | tasya vipralambhasya catvāro bhedāḥ—pūrva-rāgo, mānaḥ, prema-vaicittyaṁ, pravāsaś ceti | atha sambhogaś ca yūnoḥ saṅgatayoḥ sambaddhatayā bhogo yatra sa bhāva ucyate | yathoktam— darśanāliṅganādīnāṁ ānukūlyān niṣevayā | yūnor ullāsam ārohan bhāvaḥ sambhoga ucyate || iti | sa ca pūrva-rāgānantara-ja ity-ādi-saṁjñayā caturvidhaḥ | tatra pūrva-rāgaḥ— ratir yā saṅgamāt pūrvaṁ darśana-śravaṇādi-jā | tayor unmīlati prājñaiḥ pūrva-rāgaḥ sa ucyate || sa ca paṭṭa-mahiṣīṣu śrī-rukmiṇyā yathā— sopaśrutya mukundasya rūpa-vīrya-guṇa-śriyaḥ | gṛhāgatair gīyamānās taṁ mene sadṛśaṁ patim || ity-ādi | spaṣṭam ||
Итак, сплетение опоры и прочего с постоянным внутренним чувством, поскольку приносит изумление, и есть раса, именуемая уджджвалою. Различий у неё два: випраламбха и самбхога. Випраламбха — та, чьё обретение происходит через отдаление. Как сказано: «Чувство двоих юных, не соединённых или и соединённых, взаимное, возрастает при недостижении желанных объятий и прочего; её надлежит знать как випраламбху, творящую возрастание самбхоги».\n\nА что она творит возрастание, сказано и в другом месте: «без випраламбхи самбхога не достигает полноты — ведь в окрашенной ткани и прочем цвет разгорается обильнее». То же сказано и самим Кришною: «не я, о подруги, существам, даже почитающим меня» и далее. И в другом месте: «а что я, дорогой вашим очам, пребываю вдали от вас, — то ради сближения ума, из желания, чтобы вы размышляли обо мне. Ибо ум женщин, когда дражайший вдали, входит в него и пребывает в нём, а когда он близок и доступен очам, сознание так не поступает». У этой випраламбхи четыре вида: пурва-рага, мана, према-вайчиттья и праваса.\n\nТеперь самбхога: чувство, в котором вкушение происходит от связанности двоих юных, сошедшихся вместе. Как сказано: «чувство, восходящее у двоих юных к ликованию от благосклонного вкушения видения, объятий и прочего, зовётся самбхогою». И она четверояка — по названиям «рождённая вслед за пурва-рагою» и прочим. Из видов випраламбхи пурва-рага такова: «влечение, которое прежде встречи рождается у них двоих от видения, слушания и прочего и раскрывается, — мудрые зовут пурва-рагою». У коронованных цариц, у Шри Рукмини, она такова: «услышав об облике, доблести, качествах и красоте Мукунды, воспеваемых приходившими в дом, она сочла его подобающим мужем» и далее. Ясно.
06aeffc7366d · 发布于 2026年9月21日 16:24:47 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Разлука названа не бедою, а условием: ткань берёт цвет тем крепче, чем дольше её держат в краске. И довод подкреплён словами самого Кришны — уходит Он не по небрежению, а чтобы ум, лишённый глаз, работал сильнее.\n\nОтсюда и порядок изложения: сперва четыре разлуки, и лишь потом встреча, которая ими же и питается.