षट्सन्दर्भ
Sandarbha Five — Bhakti: How He Is Reached5.33जीव गोस्वामी
637 / 1405
Linux
पन्ने पलटें
षट्सन्दर्भ · 5.33
॥
देवनागरी

अनन्तरं श्रीशौनकेनापि व्यतिरेकोक्त्या तस्यैवाभिधेयत्वं दृढीकृतम् । यथाह— आयुर् हरति वै पुंसाम् उद्यन्न् अस्तं च यन्न् असौ । तस्यर्ते यत्क्षणो नीत उत्तमश्लोकवार्तया ॥ असौ सूर्यः । उद्यन् उद्गच्छन् अस्तं च यन् गच्छन् । हरति वृथागामित्वाद् आच्छिनत्तीव । यद् येन क्षणोऽपि येन नीतौत्तमः श्लोकवार्तया, तस्यायुः ऋते वर्जयित्वा, तावतैव सर्वसाफल्याद् इति भावः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

anantaraṁ śrī-śaunakenāpi vyatirekoktyā tasyaivābhidheyatvaṁ dṛḍhīkṛtam | yathāha— āyur harati vai puṁsām udyann astaṁ ca yann asau | tasyarte yat-kṣaṇo nīta uttama-śloka-vārtayā || asau sūryaḥ | udyan udgacchan astaṁ ca yan gacchan | harati vṛthā-gāmitvād ācchinattīva | yad yena kṣaṇo'pi yena nītauttamaḥ śloka-vārtayā, tasyāyuḥ ṛte varjayitvā, tāvataiva sarva-sāphalyād iti bhāvaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अनन्तरंanantaraṁПосле
श्रीśrīшри
शौनकेनापिśaunakenāpiШаунакою также
व्यतिरेकोक्त्याvyatirekoktyāот противного речением
तस्यैवाभिधेयत्वंtasyaivābhidheyatvaṁего именно обозначаемым бытие
दृढीकृतम्dṛḍhīkṛtamукреплено.
यथाहyathāhaКак говорит:
आयुर्āyur«жизнь
हरतिharatiуносит
वैvaiпоистине
पुंसाम्puṁsāmу людей,
उद्यन्न्udyannвосходя,
अस्तंastaṁк закату
चcaи
यन्न्yannидя,
असौasauтот, —
तस्यर्तेtasyarteтого кроме,
यत्yatчей
क्षणोkṣaṇoмиг
नीतnītaпроведён
उत्तमuttamaвысшей
श्लोकślokaславы
वार्तयाvārtayāбеседою».
असौasau«Асау» —
सूर्यःsūryaḥсолнце.
उद्यन्udyan«Удьян» —
उद्गच्छन्udgacchanвосходя;
अस्तंastaṁ«астам
चcaи
यन्yanян» —
गच्छन्gacchanидя.
हरतिharati«Уносит» —
वृथाvṛthāтщетно
गामित्वाद्gāmitvādуходящим бытием
आच्छिनत्तीवācchinattīvaотсекает как бы.
यद्yad«Яд» —
येनyenaкем;
क्षणोऽपिkṣaṇo'piмиг также
येनyenaкем
नीतnītaпроведён
उत्तमःuttamaḥ«высшей
श्लोकślokaславы
वार्तयाvārtayāбеседою», —
तस्यायुःtasyāyuḥтого жизнь;
ऋतेṛte«рите» —
वर्जयित्वाvarjayitvāисключив;
तावतैवtāvataivaстолькою именно
सर्वsarvaвсего
साफल्याद्sāphalyādплодотворностью —
इतिitiтаков
भावःbhāvaḥсмысл.
अनुवाद

Далее и шри Шаунака речением от противного укрепил, что обозначаемое — именно она. Как он говорит: «Восходя и заходя, оно уносит жизнь у людей, — кроме того, чей миг проведён в беседе о высшей славе». «Оно» — солнце. «Восходя» — поднимаясь; «и заходя» — уходя. «Уносит» — как бы отсекает, ибо уходит впустую. «Чей» — тот, кем хотя бы один миг проведён в беседе о высшей славе: его жизнь; «кроме» — исключая. Смысл тот, что и одного такого мига довольно, чтобы всё стало плодотворным.

संस्करण

b5b5d8c21a25 · प्रकाशित 21 सित॰ 2026, 12:52:07 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से