अथ कैवल्यकामा सात्त्विक्य् एव । सा यथा— कर्मनिर्हारम् उद्दिश्य परस्मिन् वा तदर्पणम् । यजेद् यष्टव्यम् इति वा पृथग्भावः स सात्त्विकः ॥ कर्मनिर्हारं मोक्षम् उद्दिश्यपरस्मिन् परमेश्वरे यो वा कर्मार्पणं कुरुते, यो वा यष्टव्यं सर्वेषां नित्यविधिप्राप्तत्वेनावश्यम् एव तत्पूजनं कर्तव्यम् इति बुद्ध्या, न तु भक्तितत्त्वज्ञानेन, यो यजेत् परमेश्वरं पूजयति, अत एव पूर्ववत् पृथग्भावो भक्तेः पृथङ् मोक्षम् एव पुरुषार्थत्वेन भावयन्, स सात्त्विक उच्यते । उत्तरस्या अपि तात्पर्यं कर्मनिर्हार एव भवेद् इति । उक्तं च—सात्त्विकः कारकोऽसङ्गी इति, कैवल्यं सात्त्विकं ज्ञानम् इति, सात्त्विकं सुखम् आत्मोत्थम् इति च तत्साधनसाध्ययोः सगुणत्वम् । अत्रत्योदाहरणं यजेद् इत्य् उत्तरार्धम् एव ॥
atha kaivalya-kāmā sāttviky eva | sā yathā— karma-nirhāram uddiśya parasmin vā tad-arpaṇam | yajed yaṣṭavyam iti vā pṛthag-bhāvaḥ sa sāttvikaḥ || karma-nirhāraṁ mokṣam uddiśyaparasmin parameśvare yo vā karmārpaṇaṁ kurute, yo vā yaṣṭavyaṁ sarveṣāṁ nitya-vidhi-prāptatvenāvaśyam eva tat-pūjanaṁ kartavyam iti buddhyā, na tu bhakti-tattva-jñānena, yo yajet parameśvaraṁ pūjayati, ata eva pūrvavat pṛthag-bhāvo bhakteḥ pṛthaṅ mokṣam eva puruṣārthatvena bhāvayan, sa sāttvika ucyate | uttarasyā api tātparyaṁ karma-nirhāra eva bhaved iti | uktaṁ ca—sāttvikaḥ kārako'saṅgī iti, kaivalyaṁ sāttvikaṁ jñānam iti, sāttvikaṁ sukham ātmottham iti ca tat-sādhana-sādhyayoḥ saguṇatvam | atratyodāharaṇaṁ yajed ity uttarārdham eva ||
Затем желающая кайвальи — она именно саттвическая. Она такова: «Кто, имея в виду устранение деяния, подносит его Высшему, или чтит жертвою, думая „должно чтить“, — устремляясь отдельно, тот саттвический». «Устранение деяния» — имея в виду освобождение; «в Высшем» — в Высшем Владыке: кто подносит деяние, или кто чтит, то есть почитает Высшего Владыку, с разумением «должно чтить», раз это у всех получено постоянным уставом и почитание Его непременно должно твориться, — а не со знанием истины преданности; оттого он, как и прежде, «устремляется отдельно»: полагает человеческою целью освобождение отдельно от преданности. Такой и зовётся саттвическим. И у второго намерение то же — устранение деяния. Сказано и: «саттвический деятель — непривязанный»; «кайвалья — саттвическое знание»; «саттвическое счастье — восставшее из себя», — то есть и средство его, и достигаемое пребывают в гунах. Пример здесь — вторая половина: «чтил бы жертвою».
11edf577e373 · प्रकाशित 21 सित॰ 2026, 12:52:07 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Саттва не приближает к Нему сама собою: здесь почитают Его правильно и всё же врозь — цель поставлена рядом с Ним, а не в Нём.