तद् एवं यस्माद् भगवतो निन्दादिकृतं वैषम्यं नास्ति, तस्माद् येन केनाप्य् उपायेन सकृद् यदङ्गप्रतिमान्तराहिता इत्यादिवत् तदाभासम् अपि ध्यायतस् तदावेशात् तत्र वैरेणापि ध्यायतस् तदावेशेनैव निन्दादिकृतपापस्यापि नाशात् तत्सायुज्यादिकं युक्तम् इत्य् आशयेनाह तस्माद् इत्यादिभिः । तथा हि— तस्माद् वैरानुबन्धेन निर्वैरेण भयेन वा । स्नेहात् कामेन वा युञ्ज्यात् कथञ्चिन् नेक्षते पृथक् ॥ युञ्ज्याद् इति स्नेहकामादीनां विधातुम् अशक्यत्वात् सम्भावनायाम् एव लिङ् । वैरानुबन्धादीनाम् एकतरेणापि युञ्ज्याद् ध्यायेच् चेत्, तदा भगवतः पृथग् नेक्षते तदाविष्टो भवतीत्य् अर्थः । वैरानुबन्धो वैरभावाविच्छेदः । निर्वैरो वैराभावमात्रम् औदासीन्यम् उच्यते । तेन कामादिराहित्यम् अप्य् आयाति, वैरादिभावराहित्यम् इत्य् अर्थः । तेन वा वैरादिभावराहित्येन युञ्ज्यात्, विहितत्वमात्रबुद्ध्या ध्यायेत, ध्यानोपलक्षितं भक्तियोगं कुर्याद् इत्य् अर्थः । स्नेहः कामातिरिक्तः परस्परम् अकृत्रिमः प्रेमविशेषः । स तु साधके तदभिरुचिर् एव ॥
tad evaṁ yasmād bhagavato nindādi-kṛtaṁ vaiṣamyaṁ nāsti, tasmād yena kenāpy upāyena sakṛd yad-aṅga-pratimānta-rāhitā ity-ādivat tad-ābhāsam api dhyāyatas tad-āveśāt tatra vaireṇāpi dhyāyatas tad-āveśenaiva nindādi-kṛta-pāpasyāpi nāśāt tat-sāyujyādikaṁ yuktam ity āśayenāha tasmād ity-ādibhiḥ | tathā hi— tasmād vairānubandhena nirvaireṇa bhayena vā | snehāt kāmena vā yuñjyāt kathañcin nekṣate pṛthak || yuñjyād iti sneha-kāmādīnāṁ vidhātum aśakyatvāt sambhāvanāyām eva liṅ | vairānu-bandhādīnām ekatareṇāpi yuñjyād dhyāyec cet, tadā bhagavataḥ pṛthag nekṣate tad-āviṣṭo bhavatīty arthaḥ | vairānubandho vaira-bhāvāvicchedaḥ | nirvairo vairābhāva-mātram audāsīnyam ucyate | tena kāmādi-rāhityam apy āyāti, vairādi-bhāva-rāhityam ity arthaḥ | tena vā vairādi-bhāva-rāhityena yuñjyāt, vihitatva-mātra-buddhyā dhyāyeta, dhyānopalakṣitaṁ bhakti-yogaṁ kuryād ity arthaḥ | snehaḥ kāmātiriktaḥ parasparam akṛtrimaḥ prema-viśeṣaḥ | sa tu sādhake tad-abhirucir eva ||
Итак, поскольку у Бхагавана нет неравенства, творимого поношением и прочим, — потому уместно, что даже у того, кто каким бы то ни было способом однажды созерцает хотя бы Его отблеск (подобно «лишённая внутри изваяния Его тела» и далее), вхождением туда, — и у того, кто созерцает туда с враждою, тем же вхождением гибнет и грех, сотворённый поношением и прочим, и возможно слияние с Ним и прочее. С этим намерением он говорит «потому» и далее. А именно: «Потому пусть сопряжёт себя — непрерывностью вражды, безвраждебностью, страхом, из приязни или желанием; кто как-нибудь, тот не зрит отдельно». «Пусть сопряжёт» — форма желательного наклонения стоит здесь в значении предположения, ибо приязнь, желание и прочее предписать невозможно. То есть: если он сопряжёт, то есть станет созерцать, хотя бы одним из непрерывности вражды и прочего, — тогда он не зрит себя отдельно от Бхагавана, то есть становится Им наполнен; таков смысл. «Непрерывность вражды» — неразрывность враждебного настроения. «Безвраждебность» — просто отсутствие вражды, безучастность; отсюда выходит и отсутствие желания и прочего, то есть отсутствие настроений вражды и прочего. Или: «сопряжёт» им же, то есть отсутствием настроений вражды и прочего: станет созерцать по одному лишь разумению предписанности, то есть творить сопряжение преданности, подразумеваемое созерцанием; таков смысл. «Приязнь» — особая любовь, превосходящая желание, взаимная и неискусственная; а у подвижника она есть именно расположение к Нему.
a5d6f8f5509b · प्रकाशित 21 सित॰ 2026, 12:52:07 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Перечислены и вражда, и страх, и приязнь — но общее у них одно: неотступность. Потому глагол и стоит как предположение: такое не предписывают.