षट्सन्दर्भ
Sandarbha Six — Prīti: Love as the Goal6.45जीव गोस्वामी
1013 / 1405
Linux
पन्ने पलटें
षट्सन्दर्भ · 6.45
॥
देवनागरी

अत एवाह— न वै मुकुन्दस्य पदारविन्दयो रजोजुषस् तात भवादृशा जनाः । वाञ्छन्ति तद्दास्यम् ऋतेऽर्थम् आत्मनो यदृच्छया लब्धमनःसमृद्धयः ॥ यदृच्छया अनायासेनैव लब्धा मनःसमृद्धिर् येषां ते । स्वतो भक्तिमाहात्म्यबलेन सर्वपुरुषार्थप्रतीक्षितकृपादृष्टिलेशा अपीत्य् अर्थः । एतदनुसारेण, नैच्छन् मुक्तिपतेर् मुक्तिं तेन तापम् उपेयिवान् इत्य् अत्र श्रीध्रुवम् उद्दिश्य पूर्वोक्तेऽपि पद्ये मुक्तिशब्देन दास्यम् एव वाच्यम् । तद् उक्तं—विष्णोर् अनुचरत्वं हि मोक्षम् आहुर् मनीषिणः इति ।

लिप्यंतरण (IAST)

ata evāha— na vai mukundasya padāravindayo rajo-juṣas tāta bhavādṛśā janāḥ | vāñchanti tad-dāsyam ṛte'rtham ātmano yadṛcchayā labdha-manaḥ-samṛddhayaḥ || yadṛcchayā anāyāsenaiva labdhā manaḥ-samṛddhir yeṣāṁ te | svato bhakti-māhātmya-balena sarva-puruṣārtha-pratīkṣita-kṛpā-dṛṣṭi-leśā apīty arthaḥ | etad-anusāreṇa, naicchan mukti-pater muktiṁ tena tāpam upeyivān ity atra śrī-dhruvam uddiśya pūrvokte'pi padye mukti-śabdena dāsyam eva vācyam | tad uktaṁ—viṣṇor anucaratvaṁ hi mokṣam āhur manīṣiṇaḥ iti |

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अतataОттого
एवाहevāhaже говорит:
नna«не
वैvaiведь
मुकुन्दस्यmukundasyaМукунды
पदारविन्दयोpadāravindayoстоп-лотосов
रजोrajoпыль
जुषस्juṣasвкушающие,
तातtātaмилый,
भवादृशाbhavādṛśāтебе подобные
जनाःjanāḥлюди
वाञ्छन्तिvāñchantiжелают
तद्tadего
दास्यम्dāsyamслужения
ऋतेऽर्थम्ṛte'rthamкроме, блага
आत्मनोātmanoсебе, —
यदृच्छयाyadṛcchayāсамо собою
लब्धlabdhaобретённое
मनःmanaḥума
समृद्धयःsamṛddhayaḥбогатство имеющие».
यदृच्छयाyadṛcchayā«Само собою» —
अनायासेनैवanāyāsenaivaбез усилия же
लब्धाlabdhāобретено
मनःmanaḥума
समृद्धिर्samṛddhirбогатство
येषांyeṣāṁу которых,
तेteте.
स्वतोsvatoСами по себе,
भक्तिbhaktiбхакти
माहात्म्यmāhātmyaвеличия
बलेनbalenaсилою,
सर्वsarvaвсеми
पुरुषार्थpuruṣārthaцелями человека
प्रतीक्षितpratīkṣitaожидаемого
कृपाkṛpāмилостивого
दृष्टिdṛṣṭiвзгляда
लेशाleśāкрупицу имеющие
अपीत्य्apītyтакже — таков
अर्थःarthaḥсмысл.
एतद्etadЭтому
अनुसारेणanusāreṇaследованием
नैच्छन्naicchan«не пожелал
मुक्तिmuktiосвобождения
पतेर्paterвладыки
मुक्तिंmuktiṁосвобождения,
तेनtenaоттого
तापम्tāpamжар
उपेयिवान्upeyivānпринявший»
इत्य्ityтак
अत्रatraздесь,
श्रीśrīшри
ध्रुवम्dhruvamДхруву
उद्दिश्यuddiśyaимея в виду,
पूर्वोक्तेऽपिpūrvokte'piв прежде сказанном также
पद्येpadyeстихе
मुक्तिmukti«освобождение»
शब्देनśabdenaсловом
दास्यम्dāsyamслужение
एवevaименно
वाच्यम्vācyamсказуемо.
तद्tadТо
उक्तंuktaṁсказано:
विष्णोर्viṣṇor«Вишну
अनुचरत्वंanucaratvaṁпоследованием
हिhiведь
मोक्षम्mokṣamосвобождение
आहुर्āhurзовут
मनीषिणःmanīṣiṇaḥразумные»
इतिitiтак.
अनुवाद

Оттого и говорит: «Люди, подобные тебе, вкушающие пыль стоп-лотосов Мукунды, не желают себе блага помимо служения ему, — те, у кого богатство ума обретено само собою». «Само собою» — у кого богатство ума обретено без всякого усилия, то есть кто уже сам по себе, силою величия преданности, имеет хотя бы крупицу того милостивого взгляда, которого ждут все цели человека. Сообразно этому и в приведённом прежде стихе о шри Дхруве — «не пожелал освобождения от владыки освобождения и оттого принял жар» — словом «освобождение» сказуемо именно служение. О том и сказано: «Последование за Вишну разумные зовут освобождением».

संस्करण

55a3fe284635 · प्रकाशित 21 सित॰ 2026, 4:24:47 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से