तद् एवं माधुर्यमय्या लीलाया उत्कर्षो दर्शितः । अस्यां माधुर्यमय्यां च युगपद् विचित्रलीलाविधानस्य तस्यापि रमणाधिक्यहेतुत्वेन पूर्वदर्शितविलासमय्य् एव श्रीशुकदेवादीनाम् अपि श्रीशिवब्रह्मादीनाम् अपि परममधुरत्वेन भासते । पूर्वत्र यथा इत्थं सतां ब्रह्मसुखानुभूत्या च तादृशत्वेन वर्णनात् । उत्तरत्र शक्रशर्वपरमेष्ठिपुरोगाः, कश्मलं ययुर् इत्यादिषु तत्रैव मोहश्रवणाच् च । अथ क्रीडामानुषरूपिणस् तस्यान्या लोकमर्यादामयी धर्मानुष्ठानलीला तु धर्मवीरादिभक्तानाम् एव मधुरत्वेन भासते न तादृशानाम् । यथाह— ब्रह्मन् धर्मस्य वक्ताहं कर्ता तदनुमोदिता । तच् छिक्षयन् लोकम् इमम् आस्थितः पुत्र मा खिदः ॥ तत्र हि श्रीनारदो नानाक्रीडान्तरदर्शनेन सुखं लब्धवान् धर्मानुष्ठानदर्शनेन तु खेदं तत्राह—ब्रह्मन्न् इति ।
tad evaṁ mādhurya-mayyā līlāyā utkarṣo darśitaḥ | asyāṁ mādhurya-mayyāṁ ca yugapad vicitra-līlā-vidhānasya tasyāpi ramaṇādhikya-hetutvena pūrva-darśita-vilāsa-mayy eva śrī-śukadevādīnām api śrī-śiva-brahmādīnām api parama-madhuratvena bhāsate | pūrvatra yathā itthaṁ satāṁ brahma-sukhānubhūtyā ca tādṛśatvena varṇanāt | uttaratra śakra-śarva-parameṣṭhi-purogāḥ, kaśmalaṁ yayur ity-ādiṣu tatraiva moha-śravaṇāc ca | atha krīḍā-mānuṣa-rūpiṇas tasyānyā loka-maryādā-mayī dharmānuṣṭhāna-līlā tu dharma-vīrādi-bhaktānām eva madhuratvena bhāsate na tādṛśānām | yathāha— brahman dharmasya vaktāhaṁ kartā tad-anumoditā | tac chikṣayan lokam imam āsthitaḥ putra mā khidaḥ || tatra hi śrī-nārado nānā-krīḍāntara-darśanena sukhaṁ labdhavān dharmānuṣṭhāna-darśanena tu khedaṁ tatrāha—brahmann iti |
Итак, показано превосходство игры, полной сладости. И в ней самой устроение разом пёстрых игр — тоже причина преизбытка наслаждения, и прежде показанная игра, полная забавы, видится высше сладкою и шри Шукадеве с прочими, и шри Шиве с Брахмою и прочими. В первом случае — ибо описано «так благих» и «переживанием счастья Брахмана» как таковое; во втором — ибо там же слышно об обольщении: «во главе с Шакрою, Шарвой и Парамештхином», «пришли в смятение» и далее.\n\nДалее, иная его игра — исполнение долга, полная устава мира, у того, кто забавою принял облик человека, — видится сладкою лишь преданным витязям долга и прочим, а не таковым, как названные. Как он говорит: «О брахман, я и говорю долг, и творю его, и соизволяю ему; уча ему этот мир, я и утвердился в нём. Сын мой, не печалься». Ведь там шри Нарада обрёл счастье, видя разные иные игры, а видя исполнение долга, огорчился, — и на это сказано «о брахман».
7d621703ac88 · प्रकाशित 21 सित॰ 2026, 4:24:47 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Одна и та же жизнь кажется сладкой по-разному и не всем в одном месте: мудрец печалится там, где витязь долга радуется. Сказано это без укора обоим.\n\nИ объяснение дано не ссылкой на высший смысл, а утешением: не печалься.