तथा— त्वं न्यस्तदण्डमुनिभिर् गदितानुभाव । आत्मात्मदश् च जगताम् इति मे वृतोऽसि ॥ इति । आत्मा परमात्मा । आत्मदो मोक्षेषु तत्तदात्माविर्भावप्रकाशकः । अत्र कान्तात्वेन योग्य उज्ज्वल आत्मादिशब्दव्यञ्जिततदयोग्यशान्तसङ्गमेनाभास्यते । अत्र समाधीयते च । अस्याः स्वीयात्वेन कान्तभावे दासीत्वाभिमानमयी भक्तिर् अपि युज्यत एव पतिव्रताशिरोमणित्वात् । यथोक्तं तदाद्या एवोद्दिश्य—दासीशता अपि विभोर् विदधुः स्म दास्यम् इति । श्रीरुक्मिण्यास् तु लक्ष्मीरूपत्वेनैश्वर्यस्वरूपज्ञानमिश्रतादृशभक्तिमिश्रकान्तभावत्वाद् अत्र तादृशभक्तिमात्रपोषाय तादृग् अप्य् उक्तं युक्तम् इति ।
tathā— tvaṁ nyasta-daṇḍa-munibhir gaditānubhāva | ātmātma-daś ca jagatām iti me vṛto'si || iti | ātmā paramātmā | ātmado mokṣeṣu tat-tad-ātmāvirbhāva-prakāśakaḥ | atra kāntātvena yogya ujjvala ātmādi-śabda-vyañjita-tad-ayogya-śānta-saṅgamenābhāsyate | atra samādhīyate ca | asyāḥ svīyātvena kānta-bhāve dāsītvābhimānamayī bhaktir api yujyata eva pativratā-śiromaṇitvāt | yathoktaṁ tad-ādyā evoddiśya—dāsī-śatā api vibhor vidadhuḥ sma dāsyam iti | śrī-rukmiṇyās tu lakṣmī-rūpatvenaiśvarya-svarūpa-jñāna-miśra-tādṛśa-bhakti-miśra-kānta-bhāvatvād atra tādṛśa-bhakti-mātra-poṣāya tādṛg apy uktaṁ yuktam iti |
Так же: «Ты, чью мощь воспевают мудрецы, сложившие посох, душа мира и дающий мирам душу, — потому и избран мною». «Атма» — Параматма; «дающий атму» — тот, кто в освобождениях проявляет то или иное явление себя. Здесь уджджвала, пригодная по её возлюбленности, делается видимостью от схода с непригодной ей шантою, выраженной словами «атма» и прочими.\n\nРазрешение: у неё, принадлежащей ему, в чувстве возлюбленной уместна и преданность, полная сознания себя служанкою, — ибо она венец верных жён. Как сказано о первых из них: «Хотя у них были сотни служанок, они сами творили служение владыке». А у шри Рукмини, поскольку она облик Лакшми, чувство возлюбленной смешано с такою преданностью, смешанной со знанием величия и собственного его облика; и здесь, ради питания одной лишь такой преданности, уместно и сказанное так.
7967b5e2c572 · प्रकाशित 21 सित॰ 2026, 4:24:47 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Царица, у которой сотни служанок, сама подаёт мужу — и это приведено как довод: служение не унижает того, кто любит.\n\nОттого богословские слова в её устах не портят любовной речи: у неё они и есть часть любви.