अथ पुनर् अपि तादृशप्रेमवतीषु तास्व् अपि प्राकृतकामाधिकारो नास्तीति दर्शनेन तस्यापि कामुकवैलक्षण्येन तद् एव स्थापयति— उद्दामभावपिशुनामलवल्गुहास व्रीडावलोकनिहतो मदनोऽपि यासाम् सम्मुह्य चापम् अजहात् प्रमदोत्तमास् ता यस्येन्द्रियं विमथितुं कुहकैर् न शेकुः ॥ मदनः प्राकृतः कामः । उद्भटभावसूचकनिर्मलमनोहराभ्यां हासव्रीडावलोकाभ्यां निहतस् तन्महिमदर्शनेन स्वयम् एवोक्तार्थीकृतस्वास्त्रादिबलोऽभूत् । अत एव संमुह्य चापम् अजहात्— भ्रूपल्लवं धनुर् अपाङ्गतरङ्गितानि बाणा गुणाः श्रवणपालिर् इति स्मरेण । तस्याम् अनङ्गजयजङ्गमदेवतायाम् अस्त्राणि निर्जितजगन्ति किम् अर्पिताणि ॥ इत्यादिवत् । तत्र निजास्त्रप्रयोगं न कुरुत एवेत्य् अर्थः । तथाभूता अपि प्रमदोत्तमाः प्रमदेन प्रकृष्टप्रेमानन्दविशेषेण परमोत्कृष्टास् ताः स्ववृन्द एव याः स्वतोऽप्य् उत्कृष्टप्रेमवत्यः, तासां साम्येच्छया कुहकैस् तादृशप्रेमाभावेन कपटांशप्रयुक्तैः सद्भिः कपटादिभिर् यस्येन्द्रियं विमथितुं तद्वद् विशेषेण मथितुं न शेकुः, किन्तु स्वप्रेमानुरूपम् एव शेकुर् इति । तस्मात् प्रेममात्रोत्थायिविकारत्वात् तस्य कामुकवैलक्षण्यम् इति भावः ॥
atha punar api tādṛśa-premavatīṣu tāsv api prākṛta-kāmādhikāro nāstīti darśanena tasyāpi kāmuka-vailakṣaṇyena tad eva sthāpayati— uddāma-bhāva-piśunāmala-valgu-hāsa- vrīḍāvaloka-nihato madano'pi yāsām sammuhya cāpam ajahāt pramadottamās tā yasyendriyaṁ vimathituṁ kuhakair na śekuḥ || madanaḥ prākṛtaḥ kāmaḥ | udbhaṭa-bhāva-sūcaka-nirmala-manoharābhyāṁ hāsa-vrīḍāvalokābhyāṁ nihatas tan-mahima-darśanena svayam evoktārthīkṛta-svāstrādi-balo'bhūt | ata eva saṁmuhya cāpam ajahāt— bhrū-pallavaṁ dhanur apāṅga-taraṅgitāni bāṇā guṇāḥ śravaṇa-pālir iti smareṇa | tasyām anaṅga-jaya-jaṅgama-devatāyām astrāṇi nirjita-jaganti kim arpitāṇi || ity-ādivat | tatra nijāstra-prayogaṁ na kuruta evety arthaḥ | tathā-bhūtā api pramadottamāḥ pramadena prakṛṣṭa-premānanda-viśeṣeṇa paramotkṛṣṭās tāḥ sva-vṛnda eva yāḥ svato'py utkṛṣṭa-premavatyaḥ, tāsāṁ sāmyecchayā kuhakais tādṛśa-premābhāvena kapaṭāṁśa-prayuktaiḥ sadbhiḥ kapaṭādibhir yasyendriyaṁ vimathituṁ tadvad viśeṣeṇa mathituṁ na śekuḥ, kintu sva-premānurūpam eva śekur iti | tasmāt prema-mātrotthāyi-vikāratvāt tasya kāmuka-vailakṣaṇyam iti bhāvaḥ ||
Далее он вновь утверждает то же — показывая, что и в тех, кто имеет такую прему, нет права природного вожделения, и что он отличен от похотливца: «Сражён их улыбкою и стыдливым взглядом — чистыми, сладостными, выдающими безудержное чувство — даже Мадана, и, обеспамятев, оставил лук; и те высшие из жён не смогли уловками взволновать его чувство».\n\n«Мадана» — природное вожделение. Сражённый улыбкою и стыдливым взглядом — незапятнанными, пленительными, указующими на сильное чувство, — он, увидев их величие, сам обратил в пустое слово силу своего оружия. Оттого «обеспамятев, оставил лук» — как в «Бровь-побег — лук, волны взоров искоса — стрелы, кромка уха — тетива: не Смара ли вручил ей, ходячему божеству победы над Бестелесным, своё оружие, покорившее миры?» и далее. То есть он вовсе не применяет там своего оружия.\n\n«Высшие из жён» — высше превосходные восторгом, особостью превосходной премы и блаженства, те, кто и в собственном сонме сами по себе имеют превосходную прему. И они, желая равенства с ним, «уловками» — то есть притворством и прочим, применённым долею притворства, там, где такой премы нет, — не смогли взволновать его чувство так, как взволнованы были сами; смогли лишь соответственно собственной преме. Потому мысль такова: перемена в нём восстаёт от одной лишь премы, и этим он отличен от похотливца.
9e172be5c79a · प्रकाशित 21 सित॰ 2026, 4:24:47 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Бог любви приходит со своим оружием и уходит без него: то, чему он служит, здесь уже есть в большей мере, чем он может дать.\n\nИ проверка устроена честно: его пытались взять притворством — тем самым, чем берут обычного мужчину. Не вышло; отозвалась только та мера, какая в них была на самом деле.