षट्सन्दर्भ
Sandarbha Six — Prīti: Love as the Goal6.198जीव गोस्वामी
1183 / 1405
Linux
पन्ने पलटें
षट्सन्दर्भ · 6.198
॥
देवनागरी

तस्मात्— सुरोऽसुरो वाप्य् अथ वानरो नरः सर्वात्मना यः सुकृतज्ञम् उत्तमम् भजेत रामं मनुजाकृतिं हरिं य उत्तरान् अनयत् कोसलान् दिवम् इति ॥ पूर्वं स्वरूपज्ञानमयभक्त्या मनुजाकृताव् एव परमस्वरूपत्वं दर्शितवान् । सम्प्रति माधुर्यज्ञानमयभक्त्यापि विशिष्य तम् एवाराधयति–मनुजाकृतिं हरिम् इति । तत्रापि श्रीकपिलादिकं व्यावर्तयति–रामम् इति । उत्तमम् असमोर्ध्वगुणं सुकृतज्ञं स्वल्पयापि भक्त्या सन्तुष्यन्तम् इति ।

लिप्यंतरण (IAST)

tasmāt— suro'suro vāpy atha vānaro naraḥ sarvātmanā yaḥ sukṛtajñam uttamam bhajeta rāmaṁ manujākṛtiṁ hariṁ ya uttarān anayat kosalān divam iti || pūrvaṁ svarūpa-jñāna-maya-bhaktyā manujākṛtāv eva parama-svarūpatvaṁ darśitavān | samprati mādhurya-jñāna-maya-bhaktyāpi viśiṣya tam evārādhayati–manujākṛtiṁ harim iti | tatrāpi śrī-kapilādikaṁ vyāvartayati–rāmam iti | uttamam asamordhva-guṇaṁ sukṛtajñaṁ svalpayāpi bhaktyā santuṣyantam iti |

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तस्मात्tasmātПотому:
सुरोऽसुरोsuro'suro«бог, асур
वाप्य्vāpyили же,
अथathaили
वानरोvānaroобезьяна,
नरःnaraḥчеловек —
सर्वात्मनाsarvātmanāвсем существом
यःyaḥкто
सुकृतज्ञम्sukṛtajñamблагодеяние помнящего,
उत्तमम्uttamamвысшего,
भजेतbhajetaда чтит —
रामंrāmaṁРаму,
मनुजाकृतिंmanujākṛtiṁчеловеческий облик имеющего,
हरिंhariṁХари,
यyaкоторый
उत्तरान्uttarānсеверных
अनयत्anayatпривёл
कोसलान्kosalānкосалов
दिवम्divamна небо»
इतिitiтак.
पूर्वंpūrvaṁПрежде
स्वरूपsvarūpaсобственного облика
ज्ञानjñānaзнанием
मयmayaполною
भक्त्याbhaktyāпреданностью
मनुजाकृताव्manujākṛtāvв человеческом облике
एवevaименно
परमparamaвысшую
स्वरूपत्वंsvarūpatvaṁсобственную обликовость
दर्शितवान्darśitavānпоказал.
सम्प्रतिsampratiНыне
माधुर्यmādhuryaсладости
ज्ञानjñānaзнанием
मयmayaполною
भक्त्यापिbhaktyāpiпреданностью также,
विशिष्यviśiṣyaвыделив,
तम्tamего
एवाराधयतिevārādhayatiже почитает:
मनुजाकृतिंmanujākṛtiṁ«человеческий облик имеющего,
हरिम्harimХари»
इतिitiтак.
तत्रापिtatrāpiТам также
श्रीśrīшри
कपिलादिकंkapilādikaṁКапилу и прочих
व्यावर्तयतिvyāvartayatiотводит:
रामम्rāmam«Раму»
इतिitiтак.
उत्तमम्uttamam«Высшего» —
असमोर्ध्वasamordhvaне имеющие равных и высших
गुणंguṇaṁкачества имеющего;
सुकृतज्ञंsukṛtajñaṁ«благодеяние помнящего» —
स्वल्पयापिsvalpayāpiмалою даже
भक्त्याbhaktyāпреданностью
सन्तुष्यन्तम्santuṣyantamдовольствующегося,
इतिitiтак.
अनुवाद

Потому: «Бог ли, асур, обезьяна или человек — пусть всем существом чтит высшего, помнящего благодеяние, — Раму, Хари в человеческом облике, который привёл северных косалов на небо». Прежде он показал преданностью, полной знания собственного облика, что именно в человеческом облике — высшая его природа. Ныне же, выделив, он почитает его и преданностью, полной знания сладости: «Хари в человеческом облике». И там же отводит шри Капилу и прочих словом «Раму». «Высший» — чьи качества не имеют ни равных, ни высших; «помнящий благодеяние» — довольствующийся и малою преданностью.

संस्करण

b78b8ab94da2 · प्रकाशित 21 सित॰ 2026, 4:24:47 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से