नित्यनूतनं च यद्यप्य् असौ पार्श्वगतः इत्यादौ दृष्टम् । अथाभिव्यक्तभावत्वम् । तत्र पूर्वरागे— शरदुदाशये साधुजातसत् सरसिजोदरे श्रीमुषा दृशा । सुरतनाथ तेऽशुल्कदासिका वरद निघ्नतो नेह किं वधः ॥ हे दृशा एव सुरतयाचक! तत्रापि हे कात्यायन्यर्चनान्ते वरप्रद! तत्रापि भावविशेषदर्शितया दृशा कृत्वैव अशुल्कदासिकातुल्यत्वं प्राप्ताः, तयैव पुनर् निघ्नतस् तव न किं वधः स्त्रीहत्यापि न भवति? दृशस् तादृशत्वे महामोहनचौरत्वं दर्शयति—शरदुदाशय इत्यादि । तत्र मोहनत्वं द्विविधं—स्वरूपकृतं दुष्करक्रियाकृतं च । तद् उभयम् अपि तत्तद्विशेषणैर् व्यक्तम् ।
nitya-nūtanaṁ ca yadyapy asau pārśva-gataḥ ity-ādau dṛṣṭam | athābhivyakta-bhāvatvam | tatra pūrva-rāge— śarad-udāśaye sādhu-jāta-sat- sarasijodare śrī-muṣā dṛśā | surata-nātha te'śulka-dāsikā varada nighnato neha kiṁ vadhaḥ || he dṛśā eva surata-yācaka! tatrāpi he kātyāyany-arcanānte vara-prada! tatrāpi bhāva-viśeṣa-darśitayā dṛśā kṛtvaiva aśulka-dāsikā-tulyatvaṁ prāptāḥ, tayaiva punar nighnatas tava na kiṁ vadhaḥ strī-hatyāpi na bhavati? dṛśas tādṛśatve mahā-mohana-cauratvaṁ darśayati—śarad-udāśaya ity-ādi | tatra mohanatvaṁ dvividhaṁ—svarūpa-kṛtaṁ duṣkara-kriyā-kṛtaṁ ca | tad ubhayam api tat-tad-viśeṣaṇair vyaktam |
Вечная новизна видна в «хотя он и рядом» и далее. Далее — проявленность чувства. В первой страсти: «Взглядом, крадущим красоту у сердцевины благого, хорошо выросшего лотоса в осеннем водоёме, — о владыка любви, убивая нас, твоих служанок без платы, о дарующий дар, разве это не убийство?» То есть: о ты, что самим взглядом просишь любви! И притом: о ты, что в конце почитания Катьяяни дал дар! И притом: тем же взглядом, явившим особое чувство, ты сделал так, что мы стали равны служанкам без платы, — и им же убивая нас снова, разве не совершаешь убийства, и разве это не убийство женщины? Что взгляд таков, показывает он как великий обольститель-вор: «в осеннем водоёме» и далее. Обольстительность здесь двояка: сделанная собственным обликом и сделанная труднодостижимым действием; и то и другое явлено теми определениями.
8490e32ab01b · प्रकाशित 21 सित॰ 2026, 4:24:47 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Упрёк построен по-судебному: назван истец, названо деяние, приведена статья — убийство женщины. И обвиняемый уличается его же взглядом.\n\nА самое сильное в жалобе — «служанки без платы»: они и не требуют платы.