षट्सन्दर्भ
Sandarbha Six — Prīti: Love as the Goal6.187जीव गोस्वामी
1172 / 1405
Linux
पन्ने पलटें
षट्सन्दर्भ · 6.187
॥
देवनागरी

तथा— तम् आत्मजैर् दृष्टिभिर् अन्तरात्मना दुरन्तभावाः परिरेभिरे पतिम् । निरुद्धम् अप्य् आस्रवद् अम्बु नेत्रयोर् विलज्जतीनां भृगुवर्य वैक्लवात् ॥ दुरन्तभावा उद्भटभावा, अत एव निरुद्धम् अप्य् आस्रवत् । अत्र आत्मजद्वारालिङ्गनेन कान्तभाव आभास्यते, तद्द्वारा तत्सम्भोगायोग्यत्वात् । समाधानं च प्रीतिसामान्यपरिपोषायैव तथाचरितं न तु कान्तभावपोषाय । तत्पोषस् तु दृष्ट्यादिद्वारैव । तस्मान् न दोष इति ।

लिप्यंतरण (IAST)

tathā— tam ātmajair dṛṣṭibhir antarātmanā duranta-bhāvāḥ parirebhire patim | niruddham apy āsravad ambu netrayor vilajjatīnāṁ bhṛgu-varya vaiklavāt || duranta-bhāvā udbhaṭa-bhāvā, ata eva niruddham apy āsravat | atra ātmaja-dvārāliṅganena kānta-bhāva ābhāsyate, tad-dvārā tat-sambhogāyogyatvāt | samādhānaṁ ca prīti-sāmānya-paripoṣāyaiva tathācaritaṁ na tu kānta-bhāva-poṣāya | tat-poṣas tu dṛṣṭy-ādi-dvāraiva | tasmān na doṣa iti |

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तथाtathāТак же:
तम्tam«его
आत्मजैर्ātmajairчерез сыновей,
दृष्टिभिर्dṛṣṭibhirвзглядами,
अन्तरात्मनाantarātmanāвнутренней душою
दुरन्तdurantaнеодолимое
भावाःbhāvāḥчувство имеющие
परिरेभिरेparirebhireобняли,
पतिम्patimсупруга;
निरुद्धम्niruddhamсдерживаемая
अप्य्apyхотя,
आस्रवद्āsravadистекала
अम्बुambuвлага
नेत्रयोर्netrayorиз очей
विलज्जतीनांvilajjatīnāṁстыдящихся,
भृगुbhṛguБхригу
वर्यvaryaлучший,
वैक्लवात्vaiklavātот волнения».
दुरन्तduranta«Неодолимое
भावाbhāvāчувство имеющие» —
उद्भटudbhaṭaсильное
भावाbhāvāчувство имеющие;
अतataоттого
एवevaименно
निरुद्धम्niruddhamсдерживаемая
अप्य्apyхотя,
आस्रवत्āsravatистекала.
अत्रatraЗдесь
आत्मजātmajaсына
द्वारालिङ्गनेनdvārāliṅganenaпосредством объятием
कान्तkāntaвозлюбленной
भावbhāvaчувство
आभास्यतेābhāsyateвидимостью делается,
तद्tadим
द्वाराdvārāпосредством
तत्tatего
सम्भोगायोग्यत्वात्sambhogāyogyatvātсоединения непригодностью.
समाधानंsamādhānaṁРазрешение
चcaже:
प्रीतिprītiлюбви
सामान्यsāmānyaобщей
परिपोषायैवparipoṣāyaivaпитанию же
तथाचरितंtathācaritaṁтак поступлено,
नnaне
तुtuже
कान्तkāntaвозлюбленной
भावbhāvaчувства
पोषायpoṣāyaпитанию.
तत्tatЕго
पोषस्poṣasпитание
तुtuже —
दृष्ट्य्dṛṣṭyвзглядом
आदिādiи прочим
द्वारैवdvāraivaпосредством же.
तस्मान्tasmānПотому
नnaне
दोषdoṣaизъян,
इतिitiтак.
अनुवाद

Так же: «Неодолимое чувство имея, они обняли супруга — через сыновей, взглядами, внутренней душою; и у стыдящихся, о лучший из Бхригу, влага из очей, хоть и сдерживаемая, истекала от волнения». «Неодолимое чувство» — сильное чувство; оттого влага и истекала, хоть её сдерживали. Здесь объятие через сына делает видимостью чувство возлюбленной, ибо через него соединение с ним непригодно. Разрешение: так поступлено ради питания общей любви, а не чувства возлюбленной; его питают взглядом и прочим. Потому это не изъян.

संस्करण

0c199d882c31 · प्रकाशित 21 सित॰ 2026, 4:24:47 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से