अत एव मदीयलीलाशून्यां वैदिकीम् अपि वाचं नाभ्यसेद् इत्य् आह द्वाभ्याम्— गां दुग्धदोहाम् असतीं च भार्यां देहं पराधीनम् असत्प्रजां च । वित्तं त्वत्तीर्थीकृतम् अङ्ग वाचं हीनां मया रक्षति दुःखदुःखी ॥ मया श्रीभगवता हीनां मम लीलादिशून्याम् ॥ मया हीनां वाचम् इत्य् उक्तं विवृणोति— यस्यां न मे पावनम् अङ्ग कर्म स्थित्युद्भवप्राणनिरोधम् अस्य । लीलावतारेप्सितजन्म वा स्याद् बन्ध्यां गिरं तां विभृयान् न धीरः ॥ यस्यां मे जगतः शोधकं चरितं न स्यात्, किं तत्? अस्य विश्वस्य स्थित्यादिरूपं तद्धेतुर् इत्य् अर्थः। ततोऽप्य् उत्कृष्टतमत्वेन विमृष्याह—लीलावतारेषु ईप्सितं जगतः प्रेमास्पदं श्रीकृष्णरामादिजन्म वा न स्यात्, तां निष्फलां गिरं वेदलक्षणाम् अपि धीरो धीमान् न धारयेत् । तद् उक्तं श्रीनारदेन—इदं हि पुंसस् तपमः श्रुतस्य वा इत्यादि । अत एव गीतं कलियुगपावनावतारेण श्रीभगवता— श्रुतम् अप्य् औपनिषदं दूरे हरिकथामृतम् । यन् न सन्ति द्रवच्चित्तकम्पाश्रुपुलकादयः ॥ इति ।
ata eva madīya-līlā-śūnyāṁ vaidikīm api vācaṁ nābhyased ity āha dvābhyām— gāṁ dugdha-dohām asatīṁ ca bhāryāṁ dehaṁ parādhīnam asat-prajāṁ ca | vittaṁ tvat-tīrthīkṛtam aṅga vācaṁ hīnāṁ mayā rakṣati duḥkha-duḥkhī || mayā śrī-bhagavatā hīnāṁ mama līlādi-śūnyām || mayā hīnāṁ vācam ity uktaṁ vivṛṇoti— yasyāṁ na me pāvanam aṅga karma sthity-udbhava-prāṇa-nirodham asya | līlāvatārepsita-janma vā syād bandhyāṁ giraṁ tāṁ vibhṛyān na dhīraḥ || yasyāṁ me jagataḥ śodhakaṁ caritaṁ na syāt, kiṁ tat? asya viśvasya sthity-ādi-rūpaṁ tad-dhetur ity arthaḥ| tato'py utkṛṣṭatamatvena vimṛṣyāha—līlāvatāreṣu īpsitaṁ jagataḥ premāspadaṁ śrī-kṛṣṇa-rāmādi-janma vā na syāt, tāṁ niṣphalāṁ giraṁ veda-lakṣaṇām api dhīro dhīmān na dhārayet | tad uktaṁ śrī-nāradena—idaṁ hi puṁsas tapamaḥ śrutasya vā ity-ādi | ata eva gītaṁ kali-yuga-pāvanāvatāreṇa śrī-bhagavatā— śrutam apy aupaniṣadaṁ dūre hari-kathāmṛtam | yan na santi dravac-citta-kampāśru-pulakādayaḥ || iti |
И оттого — что даже ведической речи, лишённой моих игр, изучать не следует, — он говорит двумя стихами: «Корову, у которой молоко уже выдоено, неверную жену, тело, зависящее от другого, негодное потомство, богатство, посвящённое тебе, о милый, и речь, лишённую меня, — стережёт страдающий от страдания». «Меня» — шри Бхагавана — лишённую, пустую от моих игр и прочего.
Сказанное «речь, лишённую меня», он раскрывает: «В которой нет моего очищающего деяния, о милый, — поддержания этого мира, его возникновения, дыхания и пресечения, — или желанного рождения в играх-нисхождениях: ту бесплодную речь стойкий да не несёт». То есть в которой не было бы моего деяния, очищающего мир; а какого? — имеющего облик поддержания этой вселенной и прочего, причины всего этого. Рассудив же, что есть и превосходнее того, он говорит: или не было бы рождения шри Кришны, Рамы и прочих — желанного в играх-нисхождениях, прибежища любви всего мира; такую бесплодную речь, будь она даже отличаема как Веда, разумный и стойкий да не несёт.
О том сказано шри Нарадою: «Это ведь у человека подвижничества или слушания…» и далее. И оттого пропето шри Бхагаваном, нисшедшим как очиститель века Кали: «Пусть и слушано упанишадное — нектар сказаний о Хари далеко, если нет тающего сердца, дрожи, слёз, мурашек и прочего».
5edc6a5c7289 · publicado 21 sept 2026, 0:52:07 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Мерою учёности здесь названо тело: дрожь, слёзы, вставшие волосы. Речь, в которой нет Его деяний, не становится ближе оттого, что она ведическая.