अयुतस्य जपेनैव महापातकनाशनम् ॥ इत्यादि । तथा ब्रह्मवैवर्ते नामोपलक्ष्य— हनन् ब्राह्मणम् अत्यन्तं कामतो वा सुरां पिबन् । कृष्ण कृष्णेत्य् अहोरात्रं सङ्कीर्त्य शुचिताम् इयात् ॥ इत्यादि । अत्रापराधालम्बनत्वेनैव वर्तमानानां पापवासनानां सहैवापराधेन नाश इति तात्पर्यम् । एतादृशप्रतिबन्धापेक्षयैवोक्तं विष्णुधर्मे— रागादिदूषितं चित्तं नास्पदं मधुसूदने । बध्नाति न रतिं हंसः कदाचित् कर्दमाम्बुनि ॥ न योग्या केशवं स्तोतुं वाग् दुष्टा चानृतादिना । तमसो नाशनायालं नेन्दोर् लेखा घनावृता ॥ इति । सिद्धानाम् आवृत्तिस् तु प्रतिपदम् एव सुखविशेषोदयार्था । असिद्धानाम् आवृत्तिनियमः फलपर्याप्तिपर्यन्तः, तदन्तरायेऽपराधावस्थितिवितर्कात् । यतः कौटिल्यम्, अश्रद्धा, भगवन्निष्ठाच्यावकवस्त्वन्तराभिनिवेशः, भक्तिशैथिल्यं, स्वभक्त्यादिकृतमानित्वम् इत्य् एवमादीनि महत्सङ्गादिलक्षाणभक्त्यापि निवर्तयितुं दुष्कराणि चेत्, तर्हि तस्यापराधस्यैव कार्याणि, तान्य् एव च प्राचीनस्य तस्य लिङ्गानि । अत एव कुटिलात्मनाम् उत्तमम् अपि नानोपचारादिकं नाङ्गीकरोति भगवान्, यथा दूत्यगतो दुर्योधनस्य । आधुनिकानां च श्रुतशास्त्राणाम् अपराधदोषेण श्रीभगवति श्रीगुरौ तद्भक्तादिषु चान्तरानादरादाव् अपि सति बहिस् तदर्चनाद्यारम्भः कौटिल्यम् । अत एवाकुटिलमूढानां भजनाभासादिनापि कृतार्थत्वम् उक्तम् । कुटिलानां तु भक्त्यनुवृत्तिर् अपि न भवतीति स्कान्दे श्रीपराशरवाक्ये दृश्यते— न ह्य् अपुण्यवतां लोके मूढानां कुटिलात्मनाम् । भक्तिर् भवति गोविन्दे कीर्तनं स्मरण ं तथा ॥ इति । एतदपेक्षयैवोक्तं विष्णुधर्मे— सत्यं शतेन विघ्नानां सहस्रेण तथा तपः । विघ्नायुतेन गोविन्दे नॄणां भक्तिर् निवार्यते ॥ इति । अत एवाह— तं सुखाराध्यम् ऋजुभिर् अनन्यशरणैर् नृभिः । कृतज्ञः को न सेवेत दुराराध्यम् असाधुभिः ॥ स्पष्टम् ॥
ayutasya japenaiva mahā-pātaka-nāśanam || ity-ādi | tathā brahma-vaivarte nāmopalakṣya— hanan brāhmaṇam atyantaṁ kāmato vā surāṁ piban | kṛṣṇa kṛṣṇety aho-rātraṁ saṅkīrtya śucitām iyāt || ity-ādi | atrāparādhālambanatvenaiva vartamānānāṁ pāpa-vāsanānāṁ sahaivāparādhena nāśa iti tātparyam | etādṛśa-pratibandhāpekṣayaivoktaṁ viṣṇu-dharme— rāgādi-dūṣitaṁ cittaṁ nāspadaṁ madhusūdane | badhnāti na ratiṁ haṁsaḥ kadācit kardamāmbuni || na yogyā keśavaṁ stotuṁ vāg duṣṭā cānṛtādinā | tamaso nāśanāyālaṁ nendor lekhā ghanāvṛtā || iti | siddhānām āvṛttis tu pratipadam eva sukha-viśeṣodayārthā | asiddhānām āvṛtti-niyamaḥ phala-paryāpti-paryantaḥ, tad-antarāye'parādhāvasthiti-vitarkāt | yataḥ kauṭilyam, aśraddhā, bhagavan-niṣṭhā-cyāvaka-vastv-antarābhiniveśaḥ, bhakti-śaithilyaṁ, sva-bhakty-ādi-kṛta-mānitvam ity evam-ādīni mahat-saṅgādi-lakṣāṇa-bhaktyāpi nivartayituṁ duṣkarāṇi cet, tarhi tasyāparādhasyaiva kāryāṇi, tāny eva ca prācīnasya tasya liṅgāni | ata eva kuṭilātmanām uttamam api nānopacārādikaṁ nāṅgīkaroti bhagavān, yathā dūtya-gato duryodhanasya | ādhunikānāṁ ca śruta-śāstrāṇām aparādha-doṣeṇa śrī-bhagavati śrī-gurau tad-bhaktādiṣu cāntarānādarādāv api sati bahis tad-arcanādy-ārambhaḥ kauṭilyam | ata evākuṭila-mūḍhānāṁ bhajanābhāsādināpi kṛtārthatvam uktam | kuṭilānāṁ tu bhakty-anuvṛttir api na bhavatīti skānde śrī-parāśara-vākye dṛśyate— na hy apuṇyavatāṁ loke mūḍhānāṁ kuṭilātmanām | bhaktir bhavati govinde kīrtanaṁ smaraṇa ṁ tathā || iti | etad-apekṣayaivoktaṁ viṣṇu-dharme— satyaṁ śatena vighnānāṁ sahasreṇa tathā tapaḥ | vighnāyutena govinde nṝṇāṁ bhaktir nivāryate || iti | ata evāha— taṁ sukhārādhyam ṛjubhir ananya-śaraṇair nṛbhiḥ | kṛtajñaḥ ko na seveta durārādhyam asādhubhiḥ || spaṣṭam ||
«Десятью тысячами шептаний — уничтожение великого греха» и далее. Так же и в Брахма-вайварте, где обозначено имя: «Убивший брахмана вконец или по желанию пивший хмельное, воспевая день и ночь „Кришна, Кришна“, достиг бы чистоты» и далее. Устремление здесь таково: впечатления греха, что держатся на самом оскорблении, уничтожаются вместе с оскорблением.
Имея в виду такое препятствие, и сказано в Вишну-дхарме: «Сознание, испорченное влечением и прочим, — не место для Мадхусуданы: лебедь никогда не привязывается к илистой воде. Не годна славить Кешаву речь, испорченная неправдою и прочим: не довольно для уничтожения тьмы полоски месяца, закрытой тучею».
У совершенных повторение бывает на каждом шагу — ради особого восхода счастья. У несовершенных правило повторения — до полноты плода, ибо при задержке предполагается, что оскорбление ещё держится. Ведь если лукавство, неверие, погружённость в иную вещь, лишающую твёрдости в Бхагаване, ослабление преданности, самомнение о своей преданности и прочем — если всё это трудно устранить даже преданностью, отличаемою общением с великими и прочим, — то они и суть следствия того оскорбления, и они же — признаки того, что оно было прежде. Оттого Бхагаван не принимает у лукавых душою и наилучшего разнообразного служения, — как у Дурьйодханы, когда пришёл послом. А у нынешних, слышавших шастры, лукавство состоит в том, что по изъяну оскорбления внутри есть небрежение к шри Бхагавану, к шри учителю, к его преданным и прочим, а вовне начинается его почитание и прочее.
Оттого и сказано, что даже подобием почитания и прочим достигают цели нелукавые простецы; а у лукавых не бывает и продолжения преданности, как видно в Сканде, в речении шри Парашары: «Не бывает в мире у лишённых заслуг, у глупцов, у лукавых душою преданности Говинде, ни воспевания, ни памятования». Имея это в виду, и сказано в Вишну-дхарме: «Правда отвращается сотнею препятствий, подвижничество — тысячею, а преданность Говинде у людей — десятью тысячами». Оттого он и говорит: «Кто, помнящий сделанное, не стал бы служить ему — легко умилостивляемому прямыми людьми, не имеющими иного прибежища, и трудно умилостивляемому неблагими?» Ясно.
9b0923370538 · publicado 21 sept 2026, 0:52:07 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Разница здесь не в усердии, а в прямоте: одно и то же служение у нелукавого простеца принимается, у лукавого — нет.