तद् एवं सत्सङ्ग एव तत्साम्मुख्ये द्वारम् इत्य् उक्तम् । ते च सन्तस् तत्सम्मुखा एवात्र गृह्यन्ते, न तु वैदिकाचारमात्रपराः, अनुपयोगित्वात् । तत्र यादृशः सत्सङ्गस् तादृशम् एव साम्मुख्यं भवतीति वक्तुं तेषु सत्सु ये महान्तस् तेषां द्वैविध्यम् आह सार्धेन— महान्तस् ते समचित्ताः प्रशान्ता विमन्यवः सुहृदः साधवो ये । ये वा मयीशे कृतसौहृदार्था जनेषु देहम्भरवार्तिकेषु ॥ गृहेषु जायात्मजरातिमत्सु न प्रीतियुक्ता यावदर्थाश् च लोके ॥ ये समचित्ता निर्विशेषब्रह्मनिष्ठाः, तेमहान्तः । तेषां शीलम् आह—प्रशान्ता इत्यादि । महद्विशेषम् आह—ये वा इति । वाशब्दः पक्षान्तरे । उत्तरपक्षत्वाद् अस्यैव श्रैष्ठ्यम् । मयि कृतं सिद्धं यत् सौहृदं प्रेम, तद् एव अर्थःपरमपुरुषार्थो येषां तथाभूता ये तेमहान्त इति पूर्वेणान्वयः । यतो मयिसौहृदार्थास् तत एव देहम्भरवार्त्तिकेषु विषयवार्तानिष्ठेषु जनेषु तथा गेहेषुजायात्मजबन्धुवर्गयुक्तेषु न प्रीतियुक्ताः, किन्तु यावदर्थः यावान् अर्थः श्रीभगवद्भजनानुरूपं प्रयोजनं, तावान् एवार्थो धनं येषां, तथाभूता इत्य् अर्थः । उभयोर् महत्त्वं च महाज्ञानित्वान् महाभागवतत्वाच् च, न तु द्वयोः साम्याभिप्रायेण, मुक्तानाम् अपि सिद्धानां नारायणपरायणः इत्याद्युक्तेः । अत्र ज्ञानमार्गे ब्रह्मानुभविनो महान्तो भक्तिमार्गे लब्धभगवत्प्रेमाणो महान्त इति लक्षणसामान्यम् इति ज्ञेयम् ॥ ॥
tad evaṁ sat-saṅga eva tat-sāmmukhye dvāram ity uktam | te ca santas tat-sammukhā evātra gṛhyante, na tu vaidikācāra-mātra-parāḥ, anupayogitvāt | tatra yādṛśaḥ sat-saṅgas tādṛśam eva sāmmukhyaṁ bhavatīti vaktuṁ teṣu satsu ye mahāntas teṣāṁ dvaividhyam āha sārdhena— mahāntas te sama-cittāḥ praśāntā vimanyavaḥ suhṛdaḥ sādhavo ye | ye vā mayīśe kṛta-sauhṛdārthā janeṣu dehambhara-vārtikeṣu || gṛheṣu jāyātmaja-rātimatsu na prīti-yuktā yāvad-arthāś ca loke || ye sama-cittā nirviśeṣa-brahma-niṣṭhāḥ, temahāntaḥ | teṣāṁ śīlam āha—praśāntā ity-ādi | mahad-viśeṣam āha—ye vā iti | vā-śabdaḥ pakṣāntare | uttara-pakṣatvād asyaiva śraiṣṭhyam | mayi kṛtaṁ siddhaṁ yat sauhṛdaṁ prema, tad eva arthaḥparama-puruṣārtho yeṣāṁ tathā-bhūtā ye temahānta iti pūrveṇānvayaḥ | yato mayisauhṛdārthās tata eva dehambhara-vārttikeṣu viṣaya-vārtā-niṣṭheṣu janeṣu tathā geheṣujāyātmaja-bandhu-varga-yukteṣu na prīti-yuktāḥ, kintu yāvad-arthaḥ yāvān arthaḥ śrī-bhagavad-bhajanānurūpaṁ prayojanaṁ, tāvān evārtho dhanaṁ yeṣāṁ, tathābhūtā ity arthaḥ | ubhayor mahattvaṁ ca mahā-jñānitvān mahā-bhāgavatatvāc ca, na tu dvayoḥ sāmyābhiprāyeṇa, muktānām api siddhānāṁ nārāyaṇa-parāyaṇaḥ ity-ādy-ukteḥ | atra jñāna-mārge brahmānubhavino mahānto bhakti-mārge labdha-bhagavat-premāṇo mahānta iti lakṣaṇa-sāmānyam iti jñeyam || ||
Итак, сказано, что дверь к обращённости к нему — именно общение с благими. И благими здесь берутся именно обращённые к нему, а не держащиеся одного лишь ведического обычая: те непригодны. И чтобы сказать, что какова там встреча с благими, такова и обращённость, он полуторным стихом называет двоякость тех из благих, кто велик: «Велики те, кто равен сознанием, умиротворён, без гнева, добр, благ; или же те, чья цель — дружба, обретённая во мне, Владыке: они не привязаны любовью ни к людям, занятым промыслами набивания тела, ни к домам с жёнами, детьми и богатством, и в мире имеют столько, сколько нужно».
Те, кто равен сознанием, то есть утверждён в безразличном Брахмане, — великие; их нрав он называет словами «умиротворённые» и далее. А особенность великих он называет: «или же те». Слово «или» — об иной стороне; и, будучи стороною последующей, она превосходнее. «Дружба, обретённая во мне» — та любовь, которая и есть их цель, высшая цель человека; кто таков — те великие; такова связь с прежним. И именно потому, что цель их — дружба во мне, они не привязаны любовью ни к людям, занятым промыслами набивания тела, то есть утверждённым в вестях о предметах, ни к домам с жёнами, детьми и роднёю; но «сколько нужно» — у них столько достояния, богатства, сколько нужно для цели, сообразной почитанию шри Бхагавана.
Величие же обоих — от великого знания и от великого бхагаватства, а не с разумением их равенства: ведь сказано «И среди освобождённых, среди совершенных предавшийся Нараяне» и далее. И надо знать, что здесь общность определения такова: на пути знания великие — испытавшие Брахман, на пути преданности великие — обретшие любовь Бхагавана.
88cd1d79ee78 · publicado 21 sept 2026, 0:52:07 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Слово «или» делит великих надвое и тут же расставляет их по порядку: названное вторым — выше.