Ṣaṭ-sandarbha
Sandarbha Five — Bhakti: How He Is Reached5.105Jīva Gosvāmī
701 / 1405
Linux
Pasar páginas
Ṣaṭ-sandarbha · 5.105
॥
Devanāgarī

वस्तुतस् तु— श्रेयःसृतिं भक्तिम् उदस्य ते विभो क्लिश्यन्ति ये केवलबोधलब्धये । तेषाम् असौ क्लेशल एव शिष्यते नान्यद् यथा स्थूलतुषावघातिनाम् ॥ टीका च—भक्तिं विना च ज्ञानं नैव सिध्यतीत्य् आह—श्रेय इति । श्रेयसाम् अभ्युदयापवर्गलक्षणानां सृतिर् यस्याः सरस इव निर्झराणां तां, ते तव भक्तिम् उदस्य त्यक्त्वा श्रेयसां मार्गभूताम् इति वा । तेषां क्लेशलक्लेश एवावशिष्यते । अयं भावः—यथाल्पप्रमाणं धान्यं परित्यज्यान्तःकणहीनान् स्थूलधान्याभासांस् तुषान् एव येऽवघ्नन्ति, तेषां न किञ्चित् फलम् । एवं भक्तिं तुच्छीकृत्य ये केवलबोधाय प्रयतन्ते, तेषाम् अपि ॥ इत्य् एषा । अत्र विभो इतिवत् केवल शुद्ध इत्य् अपि सम्बोधनम् । असौ दृश्यमानः क्लेशलः सन्न्यासादीन्य् एवेति च ज्ञेयम् । श्रीगीतासु च—श्रीभगवान् उवाच—अमानित्वम् अदम्भित्वम् इत्यादिकं ज्ञानयोगमार्गम् उपक्रम्य, मध्ये तत्त्वज्ञानार्थदर्शनम् इति समाप्याह—एतज् ज्ञानम् इति प्रोक्तम् अज्ञानं यद् अतोऽन्यथा इति । ततो भक्तियोगं विना ज्ञानं न भवतीत्य् अर्थः । ततोऽन्तेऽप्य् उक्तं—मद्भक्त एतद् विज्ञाय मद्भावायोपपद्यते इति । अन्यत्र च— अश्रद्दधानाः पुरुषा धर्मस्यास्य परन्तप । अप्राप्य मां निवर्तन्ते मृत्युसंसारवर्त्मनि ॥ इति । अस्य सततं कीर्तयन्तो मां इत्यादिपूर्वोक्तलक्षणस्येत्य् अर्थः । अत एवास्फुटभक्तीनां मुद्गलादीनाम् अपि कृतचरी साधनभक्तिर् अनुसन्धेया ॥ ॥

Transliteración (IAST)

vastutas tu— śreyaḥ-sṛtiṁ bhaktim udasya te vibho kliśyanti ye kevala-bodha-labdhaye | teṣām asau kleśala eva śiṣyate nānyad yathā sthūla-tuṣāvaghātinām || ṭīkā ca—bhaktiṁ vinā ca jñānaṁ naiva sidhyatīty āha—śreya iti | śreyasām abhyudayāpavarga-lakṣaṇānāṁ sṛtir yasyāḥ sarasa iva nirjharāṇāṁ tāṁ, te tava bhaktim udasya tyaktvā śreyasāṁ mārga-bhūtām iti vā | teṣāṁ kleśalakleśa evāvaśiṣyate | ayaṁ bhāvaḥ—yathālpa-pramāṇaṁ dhānyaṁ parityajyāntaḥ-kaṇa-hīnān sthūla-dhānyābhāsāṁs tuṣān eva ye'vaghnanti, teṣāṁ na kiñcit phalam | evaṁ bhaktiṁ tucchīkṛtya ye kevala-bodhāya prayatante, teṣām api || ity eṣā | atra vibho itivat kevala śuddha ity api sambodhanam | asau dṛśyamānaḥ kleśalaḥ sannyāsādīny eveti ca jñeyam | śrī-gītāsu ca—śrī-bhagavān uvāca—amānitvam adambhitvam ity-ādikaṁ jñāna-yoga-mārgam upakramya, madhye tattva-jñānārtha-darśanam iti samāpyāha—etaj jñānam iti proktam ajñānaṁ yad ato'nyathā iti | tato bhakti-yogaṁ vinā jñānaṁ na bhavatīty arthaḥ | tato'nte'py uktaṁ—mad-bhakta etad vijñāya mad-bhāvāyopapadyate iti | anyatra ca— aśraddadhānāḥ puruṣā dharmasyāsya parantapa | aprāpya māṁ nivartante mṛtyu-saṁsāra-vartmani || iti | asya satataṁ kīrtayanto māṁ ity-ādi-pūrvokta-lakṣaṇasyety arthaḥ | ata evāsphuṭa-bhaktīnāṁ mudgalādīnām api kṛta-carī sādhana-bhaktir anusandheyā || ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
वस्तुतस्vastutasПо существу
तुtuже:
श्रेयःśreyaḥ«к благу
सृतिंsṛtiṁстезю —
भक्तिम्bhaktimпреданность —
उदस्यudasyaотвергнув
तेteтвою,
विभोvibhoо вездесущий,
क्लिश्यन्तिkliśyantiмучаются
येyeкоторые
केवलkevalaодного лишь
बोधbodhaпостижения
लब्धयेlabdhayeобретения ради, —
तेषाम्teṣāmу тех
असौasauтот
क्लेशलkleśalaтруд мучительный
एवevaименно
शिष्यतेśiṣyateостаётся,
नान्यद्nānyadне иное,
यथाyathāкак
स्थूलsthūlaгрубую
तुषावघातिनाम्tuṣāvaghātināmшелуху молотящих».
टीकाṭīkāТика
चcaже:
भक्तिंbhaktiṁ«преданности
विनाvināбез
चcaже
ज्ञानंjñānaṁзнание
नैवnaivaвовсе не
सिध्यतीत्य्sidhyatītyдостигается — так
आहāhaговорит:
श्रेयśreya«к благу» —
इतिitiтак.
श्रेयसाम्śreyasāmБлаг,
अभ्युदयापवर्गabhyudayāpavargaвозвышения и избавления
लक्षणानांlakṣaṇānāṁпризнак имеющих,
सृतिर्sṛtirтечение
यस्याःyasyāḥот которой,
सरसsarasaиз озера
इवivaкак
निर्झराणांnirjharāṇāṁпотоков, —
तांtāṁту,
तेteтвою,
तवtavaтвою
भक्तिम्bhaktimпреданность
उदस्यudasya«отвергнув» —
त्यक्त्वाtyaktvāоставив;
श्रेयसांśreyasāṁблаг
मार्गmārgaпутём
भूताम्bhūtāmставшую —
इतिitiтак —
वाvāили.
तेषांteṣāṁУ них
क्लेशलkleśala«клешала» —
क्लेशkleśaтруд
एवावशिष्यतेevāvaśiṣyateименно остаётся.
अयंayaṁТаково
भावःbhāvaḥразумение:
यथाल्पyathālpaкак малого
प्रमाणंpramāṇaṁколичества
धान्यंdhānyaṁзерно
परित्यज्यान्तःparityajyāntaḥоставив, внутри
कणkaṇaзерна
हीनान्hīnānлишённую,
स्थूलsthūlaгрубым
धान्याभासांस्dhānyābhāsāṁsзерном кажущуюся
तुषान्tuṣānшелуху
एवevaименно
येऽवघ्नन्तिye'vaghnantiкоторые молотят, —
तेषांteṣāṁу тех
नnaнет
किञ्चित्kiñcitкакого-либо
फलम्phalamплода.
एवंevaṁТак
भक्तिंbhaktiṁпреданность
तुच्छीकृत्यtucchīkṛtyaничтожною сочтя,
येyeкоторые
केवलkevalaодного лишь
बोधायbodhāyaпостижения ради
प्रयतन्तेprayatanteусердствуют, —
तेषाम्teṣāmу тех
अपिapiтакже».
इत्य्ityТак
एषाeṣāэта.
अत्रatraЗдесь
विभोvibho«о вездесущий»
इतिवत्itivatэтому подобно —
केवलkevala«о единственный,
शुद्धśuddhaо чистый» —
इत्य्ityтак
अपिapiтакже
सम्बोधनम्sambodhanamобращение.
असौasau«Тот»,
दृश्यमानःdṛśyamānaḥвидимый,
क्लेशलःkleśalaḥмучительный труд, —
सन्न्यासादीन्य्sannyāsādīnyсанньяса и прочее
एवेतिevetiименно — так
चcaже
ज्ञेयम्jñeyamдолжно знать.
श्रीśrīВ шри
गीतासुgītāsuГитах
चcaже
श्रीśrīшри
भगवान्bhagavānБхагаван
उवाचuvācaсказал:
अमानित्वम्amānitvam«несамомнение,
अदम्भित्वम्adambhitvamнелицемерие»
इत्य्ityтак
आदिकंādikaṁи прочий
ज्ञानjñānaзнания
योगyogaсопряжения
मार्गम्mārgamпуть
उपक्रम्यupakramyaначав,
मध्येmadhyeпосреди —
तत्त्वtattvaистины
ज्ञानार्थjñānārthaзнания цели
दर्शनम्darśanamусмотрение —
इतिitiтак,
समाप्याहsamāpyāhaзавершив, говорит:
एतज्etaj«это
ज्ञानम्jñānamзнанием
इतिitiтак
प्रोक्तम्proktamназвано;
अज्ञानंajñānaṁнезнание —
यद्yadчто
अतोऽन्यथाato'nyathāот этого иначе»
इतिitiтак.
ततोtatoОттого
भक्तिbhaktiпреданности
योगंyogaṁсопряжения
विनाvināбез
ज्ञानंjñānaṁзнание
नnaне
भवतीत्य्bhavatītyбывает — таков
अर्थःarthaḥсмысл.
ततोऽन्तेऽप्य्tato'nte'pyОттого и в конце
उक्तंuktaṁсказано:
मद्mad«мой
भक्तbhaktaпреданный,
एतद्etadэто
विज्ञायvijñāyaуведав,
मद्madмоему
भावायोपपद्यतेbhāvāyopapadyateбытию становится причастен»
इतिitiтак.
अन्यत्रanyatraВ другом месте
चcaже:
अश्रद्दधानाःaśraddadhānāḥ«неверующие
पुरुषाpuruṣāлюди
धर्मस्यास्यdharmasyāsyaв закон этот,
परन्तपparantapaо каратель врагов, —
अप्राप्यaprāpyaне достигнув
मांmāṁменя,
निवर्तन्तेnivartanteвозвращаются
मृत्युmṛtyuсмерти
संसारsaṁsāraи самсары
वर्त्मनिvartmaniна путь»
इतिitiтак.
अस्यasya«Этот» —
सततंsatataṁ«всегда
कीर्तयन्तोkīrtayantoславящие
मांmāṁменя»
इत्य्ityтак
आदिādiи далее
पूर्वोक्तpūrvoktaпрежде сказанный
लक्षणस्येत्य्lakṣaṇasyetyпризнак имеющий — таков
अर्थःarthaḥсмысл.
अतataОттого
एवास्फुटevāsphuṭaименно неявную
भक्तीनांbhaktīnāṁпреданность имеющих,
मुद्गलादीनाम्mudgalādīnāmМудгалы и прочих,
अपिapiтакже
कृतkṛtaсовершённую
चरीcarīпрежде
साधनsādhanaсредством
भक्तिर्bhaktirпреданность
अनुसन्धेयाanusandheyāдолжно иметь в виду.
Traducción

По существу же: «Кто, отвергнув преданность тебе, стезю к благу, о вездесущий, мучится ради обретения одного лишь постижения, — тем остаётся один мучительный труд, и ничего иного, как молотящим грубую шелуху».

И тика: «Он говорит, что без преданности знание и вовсе не достигается: „к благу“. Та, от которой блага — возвышение и избавление — текут, как потоки из озера; её, твою преданность, отвергнув, то есть оставив; или же: ставшую путём к благам. У них „клешала“ — остаётся один труд. Таково разумение: как те, кто, оставив малое количество зерна, молотят одну шелуху, лишённую зерна внутри и лишь кажущуюся грубым зерном, — у тех нет никакого плода; так и у тех, кто, сочтя преданность ничтожною, усердствует ради одного постижения». Здесь, как и «о вездесущий», обращением служит и «о единственный, о чистый». И надо знать, что видимый «мучительный труд» — это и есть санньяса и прочее.

И в шри Гитах шри Бхагаван, начав путь сопряжения со знанием словами «несамомнение, нелицемерие» и далее и завершив его посреди словами «усмотрение цели знания истины», говорит: «Это названо знанием; незнание — что иначе». То есть без сопряжения с преданностью знания не бывает. Оттого и в конце сказано: «Мой преданный, уведав это, становится причастен моему бытию». И в другом месте: «Неверующие в этот закон люди, о каратель врагов, не достигнув меня, возвращаются на путь смерти и самсары». «Этот» — то есть имеющий прежде сказанный признак: «всегда славящие меня» и далее. Оттого и у тех, чья преданность неявна, — у Мудгалы и прочих, — надо предполагать преданность-средство, совершённую прежде.

Versión

6c86ab7047cf · publicado 21 sept 2026, 0:52:07 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con