अथ बहवस् तद्गतिं गताः इत्य् अत्र निदर्शनम् आह— गोप्यः कामाद् भयात् कंसो द्वेषाच् चैद्यादयो नृपाः । सम्बन्धाद् वृष्णयः स्नेहाद् यूयं भक्त्या वयं विभो ॥ गोप्य इति साधकचरीणां गोपीविशेषाणां पूर्वावस्थाम् एवावलम्ब्योच्यते । वयम् इति यथा श्रीनारदस्य हि प्रयुज्यमाने मयि तां शुद्धां भागवतीं तनुम् इत्याद्युक्तरीत्या पार्षददेहत्वे सिद्धे तेन स्वयं वयम् इति पूर्वावस्थाम् अवलम्ब्योच्यते । तत्रैव वैधी भक्तिः । अधुना लब्धरागस्य तस्य न मय्य् एकान्तभक्तानां गुणदोषोद्भवा गुणाः , गुणदोषदृशिर् दोषो गुणस् तूभयवर्जितः इति न्यायेन विध्यनधीना रागात्मिकैव विराजत इति । अत एव तद्गतिं गताः इति तेषां फलप्राप्तेर् अप्य् अतीतत्वनिर्देशः । अत्र ता गोप्य इवाधुनिक्यश् च तद्गुणादिश्रवणेनैव तद्भावा भवेयुः । यथोक्तम्— श्रुतमात्रोऽपि यः स्त्रीणां प्रसह्याकर्षते मनः । उरुगायोरुगीतो वा पश्यन्तीनां कुतः पुनः ॥ इति । अथवा पार्षदचरस्यापि चैद्यस्यागन्तुकोपद्रवाभासनाशदर्शनेनैव साधकत्वनिर्देशः । सम्बन्धाद् यः स्नेहो रागस् तस्माद् वृष्णयो यूयं च इत्य् एकम्, तस्माद् वैरानुबन्धेन इत्यादौ, कामात् इत्यादौ चोक्तस्यैवार्थस्योदाहरणवाक्येऽस्मिन् तदैकार्थ्यावश्यकत्वात् । पञ्चानाम् इति वक्ष्यमाणानुरोधात् । उभयत्रापि सम्बन्धस्नेहयोर् द्वयोर् अपि विद्यमानत्वाच् च सम्बन्धग्रहणं रागस्यैव विशेषत्वज्ञापनार्थम् । गोपीवद् अत्रापि साधकचरा वृष्णिविशेषाः पाण्डवसम्बन्धिविशेषाश् च पूर्वावस्थाम् अवलम्ब्य साधकत्वेन निर्दिष्टाः । अतः सम्बन्धजस्नेहेऽपि तदभिरुचिमात्रं ज्ञेयम् । भक्त्या विहितया । अस्या एव प्रतिलब्धत्वेन भावमार्गं निर्देष्टुम् उपक्रान्तत्वात् ॥
atha bahavas tad-gatiṁ gatāḥ ity atra nidarśanam āha— gopyaḥ kāmād bhayāt kaṁso dveṣāc caidyādayo nṛpāḥ | sambandhād vṛṣṇayaḥ snehād yūyaṁ bhaktyā vayaṁ vibho || gopya iti sādhaka-carīṇāṁ gopī-viśeṣāṇāṁ pūrvāvasthām evāvalambyocyate | vayam iti yathā śrī-nāradasya hi prayujyamāne mayi tāṁ śuddhāṁ bhāgavatīṁ tanum ity-ādy-ukta-rītyā pārṣada-dehatve siddhe tena svayaṁ vayam iti pūrvāvasthām avalambyocyate | tatraiva vaidhī bhaktiḥ | adhunā labdha-rāgasya tasya na mayy ekānta-bhaktānāṁ guṇa-doṣodbhavā guṇāḥ , guṇa-doṣa-dṛśir doṣo guṇas tūbhaya-varjitaḥ iti nyāyena vidhy-anadhīnā rāgātmikaiva virājata iti | ata eva tad-gatiṁ gatāḥ iti teṣāṁ phala-prāpter apy atītatva-nirdeśaḥ | atra tā gopya ivādhunikyaś ca tad-guṇādi-śravaṇenaiva tad-bhāvā bhaveyuḥ | yathoktam— śruta-mātro'pi yaḥ strīṇāṁ prasahyākarṣate manaḥ | urugāyoru-gīto vā paśyantīnāṁ kutaḥ punaḥ || iti | athavā pārṣada-carasyāpi caidyasyāgantukopadravābhāsa-nāśa-darśanenaiva sādhakatva-nirdeśaḥ | sambandhād yaḥ sneho rāgas tasmād vṛṣṇayo yūyaṁ ca ity ekam, tasmād vairānubandhena ity-ādau, kāmāt ity-ādau coktasyaivārthasyodāharaṇa-vākye'smin tad-aikārthyāvaśyakatvāt | pañcānām iti vakṣyamāṇānurodhāt | ubhayatrāpi sambandha-snehayor dvayor api vidyamānatvāc ca sambandha-grahaṇaṁ rāgasyaiva viśeṣatva-jñāpanārtham | gopīvad atrāpi sādhaka-carā vṛṣṇi-viśeṣāḥ pāṇḍava-sambandhi-viśeṣāś ca pūrvāvasthām avalambya sādhakatvena nirdiṣṭāḥ | ataḥ sambandhaja-snehe'pi tad-abhiruci-mātraṁ jñeyam | bhaktyā vihitayā | asyā eva pratilabdhatvena bhāva-mārgaṁ nirdeṣṭum upakrāntatvāt ||
Затем он приводит пример к «многие достигли Его цели»: «Гопи — от желания, Камса — от страха, Чайдья и прочие цари — от ненависти, Вришни — от родства, вы — от приязни, а мы — преданностью, о вездесущий». «Гопи» сказано, взяв прежнее состояние тех особых гопи, что были подвижницами. И «мы» сказано им самим, взяв прежнее состояние, — как у шри Нарады, у которого по чину, сказанному в «когда ко мне применялось то чистое бхагаватское тело» и далее, тело спутника уже достигнуто. Там-то и была уставная преданность; а ныне, когда он обрёл рагу, у него сияет именно рагатмика, не подвластная уставу, — по «У безраздельно преданных мне нет качеств, рождённых достоинством и пороком» и по правилу «Видение достоинства и порока — порок; достоинство же — свободное от обоих». Оттого и «достигли Его цели» указывает, что и обретение плода у них уже прошло.\n\nИ здесь те гопи, как и нынешние, обрели бы то настроение от одного слушания о Его качествах и прочем. Как сказано: «Тот, кто, даже лишь услышанный, с силою влечёт ум жён, — многовоспетый, широко воспетый, — что уж говорить о видящих его?» Или же указание на подвижничество — в том, что у Чайдьи, бывшего спутником, видна гибель лишь отблеска пришлого бедствия. «От родства» — та приязнь, рага, от которой Вришни и вы: это одно, ибо в этом примерном речении им обязательно быть единосмысленными со сказанным в «Потому — непрерывностью вражды» и далее и в «от желания» и далее; и по следованию за тем, что будет сказано — «пяти». А поскольку в обоих случаях есть и родство и приязнь, взятие «родства» указывает именно на особенность раги. Как и гопи, здесь особые Вришни, бывшие подвижниками, и особые связанные с Пандавами указаны как подвижники, по их прежнему состоянию. Оттого и в приязни, рождённой родством, надо знать одно лишь расположение к Нему. «Преданностью» — предписанною: ибо именно с неё, как с уже полученной, начато указание на путь настроения.
964182aad075 · publicado 21 sept 2026, 0:52:07 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Перечень нарочно смешивает врагов, родню и подвижников: общее у них не заслуга и не чувство, а то, что ум оказался занят Им.