Шат-сандарбха
Сандарбха пятая. Бхакти: чем Его достигают5.143Джива Госвами
748 / 1405
Linux
Листать
Шат-сандарбха · 5.143
॥
Деванагари

अत एव तथाभूतत्वेनात्मारामस्य पूर्णकामस्यापि तस्य क्षुद्रगुणवस्त्व् अपि परितोषाय कल्पत इति दृष्टान्तेनाह— तत्रोपनीतबलयो रवेर् दीपम् इवादृताः । आत्मारामं पूर्णकामं निजलाभेन नित्यदा ॥ प्रीत्युत्फुल्लमुखाः प्रोचुर् हर्षगद्गदया गिरा । पितरं सर्वसुहृदम् अवितारम् इवार्भकाः ॥ तत्र श्रीद्वारकायाम्। रवेर् उपहाररूपं दीपम् आदृतवन्तो जना इवेत्य् अर्थः । एवं स्तुत्यादिकम् अपि तत्प्रीणनताम् अर्हतीत्य् आह—प्रीत्या इति । पितरम् अर्भका इव इति दृष्टान्तः । तस्य प्रीतावसाधारणगुणविशेषम् अप्य् आह—सर्वसुहृदम् इति । सर्वसुहृत्त्वे लिङ्गम्—अवितारम् इति । तथा आत्मारामपूर्णकामत्वेऽपि तादृशस्य स्वसम्बन्धाभिमानिप्रीतिमत्पुत्रादिषु प्रीतिविशेषोदयो यथा दृश्यते, तथा तेषु तं प्रीतिमन्तम् इत्य् अर्थः । एवं कल्पतरुदृष्टान्तेऽपि भगवतो भक्तविषयिका कृपा यथार्थम् एवोपपद्यते । ये खलु सहजतत्प्रीतिम् एवात्मनि प्रार्थयमाना भजन्ते, तेभ्यस् तद्दानयाथार्थ्यस्यावश्यकत्वात् । तस्माद् अस्त्य् एवानन्दरूपस्यापि भक्ताव् आनन्दोल्लास इति । ॥

Транслитерация (IAST)

ata eva tathābhūtatvenātmārāmasya pūrṇa-kāmasyāpi tasya kṣudra-guṇa-vastv api paritoṣāya kalpata iti dṛṣṭāntenāha— tatropanīta-balayo raver dīpam ivādṛtāḥ | ātmārāmaṁ pūrṇa-kāmaṁ nija-lābhena nityadā || prīty-utphulla-mukhāḥ procur harṣa-gadgadayā girā | pitaraṁ sarva-suhṛdam avitāram ivārbhakāḥ || tatra śrī-dvārakāyām| raver upahāra-rūpaṁ dīpam ādṛtavanto janā ivety arthaḥ | evaṁ stuty-ādikam api tat-prīṇanatām arhatīty āha—prītyā iti | pitaram arbhakā iva iti dṛṣṭāntaḥ | tasya prītāvasādhāraṇa-guṇa-viśeṣam apy āha—sarva-suhṛdam iti | sarva-suhṛttve liṅgam—avitāram iti | tathā ātmārāma-pūrṇa-kāmatve'pi tādṛśasya sva-sambandhābhimāni-prīti-mat-putrādiṣu prīti-viśeṣodayo yathā dṛśyate, tathā teṣu taṁ prītimantam ity arthaḥ | evaṁ kalpataru-dṛṣṭānte'pi bhagavato bhakta-viṣayikā kṛpā yathārtham evopapadyate | ye khalu sahaja-tat-prītim evātmani prārthayamānā bhajante, tebhyas tad-dāna-yāthārthyasyāvaśyakatvāt | tasmād asty evānanda-rūpasyāpi bhaktāv ānandollāsa iti | ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अतataОттого
एवevaименно,
तथाभूतत्वेनात्मारामस्यtathābhūtatvenātmārāmasyaтаковым бытием в себе радость черпающего,
पूर्णpūrṇaполные
कामस्यापिkāmasyāpiжелания имеющего также,
तस्यtasyaего
क्षुद्रkṣudraничтожного
गुणguṇaкачества
वस्त्व्vastvвещь
अपिapiдаже
परितोषायparitoṣāyaк удовлетворению
कल्पतkalpataслужит —
इतिitiтак
दृष्टान्तेनाहdṛṣṭāntenāhaпримером говорит:
तत्रोपनीतtatropanīta«там поднесённые
बलयोbalayoдары,
रवेर्raverсолнцу
दीपम्dīpamсветильник
इवादृताःivādṛtāḥкак, почтённые, —
आत्मारामंātmārāmaṁв себе радость черпающего,
पूर्णpūrṇaполные
कामंkāmaṁжелания имеющего
निजnijaсвоим
लाभेनlābhenaобретением
नित्यदाnityadāвсегда, —
प्रीत्य्prītyлюбовью
उत्फुल्लutphullaрасцветшие
मुखाःmukhāḥлица имеющие,
प्रोचुर्procurизрекли
हर्षharṣaрадостью
गद्गदयाgadgadayāпрерывающимся
गिराgirāголосом, —
पितरंpitaraṁотца,
सर्वsarvaвсем
सुहृदम्suhṛdamдруга,
अवितारम्avitāramзащитника,
इवार्भकाःivārbhakāḥкак дети».
तत्रtatra«Там» —
श्रीśrīв шри
द्वारकायाम्dvārakāyāmДвараке.
रवेर्raverСолнцу
उपहारupahāraподношения
रूपंrūpaṁоблик имеющий
दीपम्dīpamсветильник
आदृतवन्तोādṛtavantoпочтившие
जनाjanāлюди
इवेत्य्ivetyкак — таков
अर्थःarthaḥсмысл.
एवंevaṁТак
स्तुत्य्stutyславословие
आदिकम्ādikamи прочее
अपिapiтакже
तत्tatего
प्रीणनताम्prīṇanatāmрадования
अर्हतीत्य्arhatītyзаслуживает — так
आहāhaговорит:
प्रीत्याprītyā«любовью» —
इतिitiтак.
पितरम्pitaram«Отца,
अर्भकाarbhakāдети
इवivaкак» —
इतिitiтак —
दृष्टान्तःdṛṣṭāntaḥпример.
तस्यtasyaЕго
प्रीतावसाधारणprītāvasādhāraṇaлюбви необычайного
गुणguṇaкачества
विशेषम्viśeṣamособенность
अप्य्apyтакже
आहāhaназывает:
सर्वsarva«всем
सुहृदम्suhṛdamдруга» —
इतिitiтак.
सर्वsarvaВсем
सुहृत्त्वेsuhṛttveдружественности
लिङ्गम्liṅgamпризнак:
अवितारम्avitāram«защитника» —
इतिitiтак.
तथाtathāТак же:
आत्मारामātmārāmaв себе радость черпающего,
पूर्णpūrṇaполные
कामत्वेऽपिkāmatve'piжелания имеющего бытии также,
तादृशस्यtādṛśasyaу такого
स्वsvaс собою
सम्बन्धाभिमानिsambandhābhimāniсвязью мнящих себя,
प्रीतिprītiлюбовь
मत्matимеющих,
पुत्रादिषुputrādiṣuк сыновьям и прочим
प्रीतिprītiлюбви
विशेषोदयोviśeṣodayoособой возникновение
यथाyathāкак
दृश्यतेdṛśyateвидится, —
तथाtathāтак
तेषुteṣuк ним
तंtaṁего
प्रीतिमन्तम्prītimantamлюбящим —
इत्य्ityтаков
अर्थःarthaḥсмысл.
एवंevaṁТак
कल्पतरुkalpataruдрева желаний
दृष्टान्तेऽपिdṛṣṭānte'piв примере также
भगवतोbhagavatoБхагавана
भक्तbhaktaпреданного
विषयिकाviṣayikāпредметом имеющая
कृपाkṛpāмилость
यथार्थम्yathārthamкак должно
एवोपपद्यतेevopapadyateименно обосновывается.
येyeКоторые
खलुkhaluведь
सहजsahajaприрождённую
तत्tatего
प्रीतिम्prītimлюбовь
एवात्मनिevātmaniименно к себе
प्रार्थयमानाprārthayamānāвымаливающие
भजन्तेbhajanteчтут, —
तेभ्यस्tebhyasим
तद्tadтого
दानdānaдаяния
याथार्थ्यस्यावश्यकत्वात्yāthārthyasyāvaśyakatvātдолжности необходимостью.
तस्माद्tasmādПотому
अस्त्य्astyесть
एवानन्दevānandaименно блаженства
रूपस्यापिrūpasyāpiоблик имеющего также
भक्ताव्bhaktāvв преданности
आनन्दोल्लासānandollāsaблаженства вспышка —
इतिitiтак.
Литературный перевод

Оттого он примером и говорит, что у него, такого — черпающего радость в себе и полного желаний, — даже вещь ничтожного качества служит удовлетворению: «Поднесённые там дары были приняты им, как принимают светильник, поднесённый солнцу; и они, с расцветшими от любви лицами, прерывающимся от радости голосом изрекли — ему, черпающему радость в себе, всегда полному желаний своим собственным обретением, — как дети отцу, другу всем, защитнику». «Там» — в шри Двараке. То есть: как люди, почтившие солнце подношением светильника. Так же и славословие и прочее заслуживают его радования; о том он и говорит словом «любовью». «Как дети отцу» — пример. И особое, необычайное качество его любви он называет: «другу всем»; а признак этой дружественности ко всем — «защитника».

И далее: как у такого — черпающего радость в себе и полного желаний — видно возникновение особой любви к сыновьям и прочим, кто мнит себя связанным с ним и любит его, — так он и любит их. Вот смысл. Так же и в примере с древом желаний милость Бхагавана к преданному обосновывается как должно: ведь тем, кто чтит его, вымаливая себе именно его прирождённую любовь, дать её необходимо. Потому и у того, чей облик — блаженство, есть в преданности вспышка блаженства.

Версия

8ba80d248c80 · опубликовано 21 сент. 2026 г., 00:52:07 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами