तत्रोत्तरं श्रीनारद उवाच—अहो भगवन्निन्दकस्य नरकपातेन भाव्यम् इति वदतस् तव कोऽभिप्रायः? भगवत्पीडाकरत्वाद् वा, तदभावेऽपि सुरापानादिवन् निषिद्धनिन्दाश्रवणाद् वा । तत्र तावद् विमूढैर् जनैर् निन्दादिकं प्राकृतान् तमआदिगुणान् उद्दिश्यैव प्रवर्त्यते । ततः प्रकृतिपर्यन्ताश्रयस्य तत्कृतनिन्दादेर् अप्राकृतगुणविग्रहादौ तस्मिन् प्रवृत्तिर् नास्त्य् एव । न च जीववत् प्रकृतिपर्यन्ते वस्तुजाते भगवदभिमानोऽस्ति । ततश् च तेन तस्य पीडापि नास्त्य् एव । तद् एतद् आह सार्धैस् त्रिभिः— निन्दनस्तवसत्कारन्यक्कारार्थं कलेवरम् । प्रधानपरयो राजन्न् अविवेकेन कल्पितम् ॥ निन्दनं दोषकीर्तनम् । न्यक्कारस् तिरस्कारः । निन्दनस्तुत्यादिज्ञानार्थं प्रधानपुरुषयोरविवेकेन जीवानां कलेवरंकल्पितं रचितम् ॥
tatrottaraṁ śrī-nārada uvāca—aho bhagavan-nindakasya naraka-pātena bhāvyam iti vadatas tava ko'bhiprāyaḥ? bhagavat-pīḍā-karatvād vā, tad-abhāve'pi surā-pānādivan niṣiddha-nindā-śravaṇād vā | tatra tāvad vimūḍhair janair nindādikaṁ prākṛtān tama-ādi-guṇān uddiśyaiva pravartyate | tataḥ prakṛti-paryantāśrayasya tat-kṛta-nindāder aprākṛta-guṇa-vigrahādau tasmin pravṛttir nāsty eva | na ca jīvavat prakṛti-paryante vastu-jāte bhagavad-abhimāno'sti | tataś ca tena tasya pīḍāpi nāsty eva | tad etad āha sārdhais tribhiḥ— nindana-stava-satkāra-nyakkārārthaṁ kalevaram | pradhāna-parayo rājann avivekena kalpitam || nindanaṁ doṣa-kīrtanam | nyak-kāras tiraskāraḥ | nindana-stuty-ādi-jñānārthaṁ pradhāna-puruṣayoravivekena jīvānāṁ kalevaraṁkalpitaṁ racitam ||
На это ответом шри Нарада сказал: о, какое же у тебя намерение, когда ты говоришь, что поносителю Бхагавана должно пасть в ад? То ли потому, что он причиняет боль Бхагавану, то ли, даже при её отсутствии, потому, что слышится запрет на поношение, как на питие хмельного и прочее. Но прежде всего: поношение и прочее движимо обезумевшими людьми, и имеет оно в виду именно природные гуны — тамас и прочие. Потому поношение и прочее, сотворённое ими в отношении того, чьё прибежище простирается лишь до пракрити, вовсе не касается Его, чьи качества, облик и прочее неприродны. И у рода вещей, простирающегося до пракрити, нет, как у души, самомнения Бхагавана; а потому им Ему и боли нет. Это он и говорит тремя с половиною стихами: «Ради поношения, хвалы, почёта и унижения устроено, о царь, неразличением прадханы и высшего, тело». «Поношение» — возглашение пороков. «Унижение» — принижение, пренебрежение. Ради познания поношения, хвалы и прочего у душ неразличением прадханы и пуруши устроено, сложено тело.
afd8c2717fbe · опубликовано 21 сент. 2026 г., 00:52:07 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Разбор начат не с вины поносителя, а с того, во что попадает поношение: оно бьёт по тому, что сложено из гун, а туда не достаёт.