Шат-сандарбха
Сандарбха пятая. Бхакти: чем Его достигают5.239Джива Госвами
851 / 1405
Linux
Листать
Шат-сандарбха · 5.239
॥
Деванагари

अथ प्रस्तुतम् अनुसरामः । वशीकरणम् अत्र द्विविधम्—मुख्यं गौणं च । तत्र मुख्येन प्रेम लभ्यते । अस्त्व् एवम् अङ्ग भगवान् भजतां मुकुन्दो मुक्तिं ददाति कर्हिचित् स्म न भक्तियोगम् इति न्यायेन । अत एव गौणेनान्यत् फलम् । अत्र मुख्यं श्रीगोप्यादौ । गौणं बाणादौ । उत्तरत्र वशीकरणत्वं फलदानोन्मुखीकरणतयोपचर्यते । तद् एतद् वशीकरणे दृष्टान्तम् आह— सत्सङ्गेन हि दैतेया यातुधाना मृगाः खगाः । गन्धर्वाप्सरसो नागाः सिद्धाश् चारणगुह्यकाः ॥ विद्याधरा मनुष्येषु वैश्याः शूद्राः स्त्रियोऽन्त्यजाः । रजस्तमःप्रकृतयस् तस्मिंस् तस्मिन् युगे युगे ॥ बहवो मत्पदं प्राप्तास् त्वाष्ट्रकायाधवादयः । वृषपर्वा बलिर् बाणो मयश् चाथ विभीषणः ॥ सुग्रीवो हनुमान् ऋक्षो गजो गृध्रो वणिक्पथः । व्याधः कुब्जा व्रजे गोप्यो यज्ञपत्न्यस् तथापरे ॥ दैतेयास् तदुपलक्षितासुरदानवाश् च । यातुधाना राक्षसाः । तत्तज्जातिषु दिग्दर्शनं—त्वाष्ट्रेत्यादि । त्वाष्ट्रो वृत्रासुरः । वृतासुरस्य सत्सङ्गः प्राग्जन्मनि श्रीनारदाङ्गिरसोः सङ्गः श्रीसङ्कर्षणसङ्गश् च प्रसिद्धः । कायाधवः कयाधुपुत्रः प्रह्लादः । अस्य गर्भे श्रीनारदसङ्गः । आदिशब्दगृहीतान् पूर्वोक्तजातिक्रमेण कतिचिद् गणयति—वृषेति । वृषपर्वा दानवः । अयं हि जातमात्रमातृपरित्यक्तो मुनिपालितो विष्णुभक्तो बभूवेति पुराणान्तरप्रसिद्धिः । बलेः श्रीप्रह्लादसङ्गः श्रीवामनसङ्गश् च, तदनन्तरम् एव भक्त्युद्बोधदर्शनात् । बाणस्य बलिमहेशभगवत्सङ्गः । अस्य भुजकर्तनानन्तरं ज्ञातविष्णुमहिम्नो महाभागवतमहेशप्राप्तिर् इव स्वप्राप्तिर् इत्य् उच्यते । मयो दानवः । अस्य सभानिर्माणादौ पाण्डवसङ्गो भगवत्सङ्गश् च, अन्ते तत्प्राप्तिस् तु ज्ञेया । विभीषणो यातुधानः, अस्य हनूमत्सङ्गो भगवत्सङ्गश् च । सुग्रीवाद्या गजान्ता मृगाः । तत्र ऋक्षो जाम्बवान्, अस्य भगवत्सङ्गः । गजो गजेन्द्रः, अस्य पूर्वजन्मनि सत्सङ्ग उन्नेयः, उत्तरजन्मान्ते भगवत्सङ्गश् च । गृध्रो जटायुनामा खगः, अस्य श्रीगरुडदशरथादिसङ्गः, श्रीसीतादर्शनं श्रीभगवद्दर्शनं च । गन्धर्वादीस् त्व् अनतिप्रसिद्धत्वेनानुदाहृत्य मनुष्येषु वैश्यादीन् उदाहरति । वणिक्पथस् तुलाधारः, अस्य भारते जाजलिमुनिगन्धर्वप्रसङ्गे प्रोक्तमहिम्नः सत्सङ्गः अन्वेषणीयः । व्याधो धर्मव्याधः शूद्रोऽन्त्यजोऽपि । अत्रादिवाराहे कथेयम्—क्वचित् प्राचीनकलियुगे वसुनाम्ना वैष्णवेन राज्ञा प्राग्जन्मनि मृगभ्रान्त्या निहतो ब्राह्मणो ब्रह्मराक्षसतां प्राप्तः । तस्य राज्ञः प्रापञ्चिकविष्णुलोकगमनसमये तच्छरीरं प्रविष्टः । पुनश् च तस्य तद्भोगान्ते राजतां प्राप्तस्य देहात् तत्कर्तृकब्रह्मपाराख्यस्तवपाठतेजसा निर्गतः, तत्कृतधर्मव्याधसंज्ञो हिंसातिशयविमुखः पर्यवसाने दृष्टनीलाद्रिनाथः, तं च स्तुतवान् । प्राप्ततदालिङ्गनस् तत्सायुज्यम् अवापेति । कुब्जाया भगवत्सङ्गः, पूर्वजन्मनि च नारदसङ्ग इति माथुरहरिवंशप्रसिद्धम् । गोप्योऽत्र साधारण्यः, श्रीकृष्णव्रजे तदानीं विवाहादिना समागताः । आसां तन्नित्यप्रेयसीवृन्दसङ्गः श्रीकृष्णदर्शनादिरूपो भगवत्सङ्गश् च । यज्ञपत्नीनां श्रीकृष्णगुणकथकलोकसङ्गस् तत्सङ्गश् च । अपरे दैतेयादयोऽन्ये च ॥

Транслитерация (IAST)

atha prastutam anusarāmaḥ | vaśīkaraṇam atra dvividham—mukhyaṁ gauṇaṁ ca | tatra mukhyena prema labhyate | astv evam aṅga bhagavān bhajatāṁ mukundo muktiṁ dadāti karhicit sma na bhakti-yogam iti nyāyena | ata eva gauṇenānyat phalam | atra mukhyaṁ śrī-gopyādau | gauṇaṁ bāṇādau | uttaratra vaśīkaraṇatvaṁ phala-dānonmukhīkaraṇatayopacaryate | tad etad vaśīkaraṇe dṛṣṭāntam āha— sat-saṅgena hi daiteyā yātudhānā mṛgāḥ khagāḥ | gandharvāpsaraso nāgāḥ siddhāś cāraṇa-guhyakāḥ || vidyādharā manuṣyeṣu vaiśyāḥ śūdrāḥ striyo'ntyajāḥ | rajas-tamaḥ-prakṛtayas tasmiṁs tasmin yuge yuge || bahavo mat-padaṁ prāptās tvāṣṭra-kāyādhavādayaḥ | vṛṣa-parvā balir bāṇo mayaś cātha vibhīṣaṇaḥ || sugrīvo hanumān ṛkṣo gajo gṛdhro vaṇik-pathaḥ | vyādhaḥ kubjā vraje gopyo yajña-patnyas tathāpare || daiteyās tad-upalakṣitāsura-dānavāś ca | yātudhānā rākṣasāḥ | tat-taj-jātiṣu dig-darśanaṁ—tvāṣṭrety-ādi | tvāṣṭro vṛtrāsuraḥ | vṛtāsurasya sat-saṅgaḥ prāg-janmani śrī-nāradāṅgirasoḥ saṅgaḥ śrī-saṅkarṣaṇa-saṅgaś ca prasiddhaḥ | kāyādhavaḥ kayādhu-putraḥ prahlādaḥ | asya garbhe śrī-nārada-saṅgaḥ | ādi-śabda-gṛhītān pūrvokta-jāti-krameṇa katicid gaṇayati—vṛṣeti | vṛṣaparvā dānavaḥ | ayaṁ hi jāta-mātra-mātṛ-parityakto muni-pālito viṣṇu-bhakto babhūveti purāṇāntara-prasiddhiḥ | baleḥ śrī-prahlāda-saṅgaḥ śrī-vāmana-saṅgaś ca, tad-anantaram eva bhakty-udbodha-darśanāt | bāṇasya bali-maheśa-bhagavat-saṅgaḥ | asya bhuja-kartanānantaraṁ jñāta-viṣṇu-mahimno mahā-bhāgavata-maheśa-prāptir iva sva-prāptir ity ucyate | mayo dānavaḥ | asya sabhā-nirmāṇādau pāṇḍava-saṅgo bhagavat-saṅgaś ca, ante tat-prāptis tu jñeyā | vibhīṣaṇo yātudhānaḥ, asya hanūmat-saṅgo bhagavat-saṅgaś ca | sugrīvādyā gajāntā mṛgāḥ | tatra ṛkṣo jāmbavān, asya bhagavat-saṅgaḥ | gajo gajendraḥ, asya pūrva-janmani sat-saṅga unneyaḥ, uttara-janmānte bhagavat-saṅgaś ca | gṛdhro jaṭāyu-nāmā khagaḥ, asya śrī-garuḍa-daśarathādi-saṅgaḥ, śrī-sītā-darśanaṁ śrī-bhagavad-darśanaṁ ca | gandharvādīs tv anatiprasiddhatvenānudāhṛtya manuṣyeṣu vaiśyādīn udāharati | vaṇik-pathas tulādhāraḥ, asya bhārate jājali-muni-gandharva-prasaṅge prokta-mahimnaḥ sat-saṅgaḥ anveṣaṇīyaḥ | vyādho dharma-vyādhaḥ śūdro'ntyajo'pi | atrādivārāhe katheyam—kvacit prācīna-kali-yuge vasu-nāmnā vaiṣṇavena rājñā prāg-janmani mṛga-bhrāntyā nihato brāhmaṇo brahma-rākṣasatāṁ prāptaḥ | tasya rājñaḥ prāpañcika-viṣṇu-loka-gamana-samaye tac-charīraṁ praviṣṭaḥ | punaś ca tasya tad-bhogānte rājatāṁ prāptasya dehāt tat-kartṛka-brahma-pārākhya-stava-pāṭha-tejasā nirgataḥ, tat-kṛta-dharma-vyādha-saṁjño hiṁsātiśaya-vimukhaḥ paryavasāne dṛṣṭa-nīlādri-nāthaḥ, taṁ ca stutavān | prāpta-tad-āliṅganas tat-sāyujyam avāpeti | kubjāyā bhagavat-saṅgaḥ, pūrva-janmani ca nārada-saṅga iti māthura-hari-vaṁśa-prasiddham | gopyo'tra sādhāraṇyaḥ, śrī-kṛṣṇa-vraje tadānīṁ vivāhādinā samāgatāḥ | āsāṁ tan-nitya-preyasī-vṛnda-saṅgaḥ śrī-kṛṣṇa-darśanādi-rūpo bhagavat-saṅgaś ca | yajña-patnīnāṁ śrī-kṛṣṇa-guṇa-kathaka-loka-saṅgas tat-saṅgaś ca | apare daiteyādayo'nye ca ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अथathaЗатем
प्रस्तुतम्prastutamк изложенному
अनुसरामःanusarāmaḥвозвращаемся.
वशीकरणम्vaśīkaraṇamПокорение
अत्रatraздесь
द्विविधम्dvividhamдвояко:
मुख्यंmukhyaṁглавное,
गौणंgauṇaṁвторичное
चcaже.
तत्रtatraТам
मुख्येनmukhyenaглавным
प्रेमpremaлюбовь
लभ्यतेlabhyateобретается —
अस्त्व्astv«да будет
एवम्evamтак,
अङ्गaṅgaо милый:
भगवान्bhagavānБхагаван
भजतांbhajatāṁчтущим
मुकुन्दोmukundoМукунда
मुक्तिंmuktiṁосвобождение
ददातिdadātiдаёт,
कर्हिचित्karhicitкогда-либо
स्मsmaже
नnaне —
भक्तिbhaktiпреданности
योगम्yogamсопряжение»
इतिitiтак
न्यायेनnyāyenaпо правилу.
अतataОттого
एवevaименно
गौणेनान्यत्gauṇenānyatвторичным иной
फलम्phalamплод.
अत्रatraЗдесь
मुख्यंmukhyaṁглавное —
श्रीśrīу шри
गोप्यादौgopyādauгопи и прочих;
गौणंgauṇaṁвторичное —
बाणादौbāṇādauу Баны и прочих.
उत्तरत्रuttaratraВо втором
वशीकरणत्वंvaśīkaraṇatvaṁпокорением бытие
फलphalaплода
दानोन्मुखीकरणतयोपचर्यतेdānonmukhīkaraṇatayopacaryateдарованию склонением переносно именуется.
तद्tadТо
एतद्etadэто
वशीकरणेvaśīkaraṇeв покорении
दृष्टान्तम्dṛṣṭāntamпример
आहāhaговорит:
सत्sat«благих
सङ्गेनsaṅgenaобщением
हिhiведь
दैतेयाdaiteyāдайтьи,
यातुधानाyātudhānāятудханы,
मृगाःmṛgāḥзвери,
खगाःkhagāḥптицы,
गन्धर्वाप्सरसोgandharvāpsarasoгандхарвы, апсары,
नागाःnāgāḥнаги,
सिद्धाश्siddhāśсиддхи,
चारणcāraṇaчараны,
गुह्यकाःguhyakāḥгухьяки,
विद्याधराvidyādharāвидьядхары,
मनुष्येषुmanuṣyeṣuсреди людей
वैश्याःvaiśyāḥвайшьи,
शूद्राःśūdrāḥшудры,
स्त्रियोऽन्त्यजाःstriyo'ntyajāḥженщины, низкорождённые,
रजस्rajasраджаса,
तमःtamaḥтамаса
प्रकृतयस्prakṛtayasприроду имеющие, —
तस्मिंस्tasmiṁsв том
तस्मिन्tasminи том
युगेyugeвеке
युगेyugeи веке
बहवोbahavoмногие
मत्matмоей
पदंpadaṁобители
प्राप्तास्prāptāsдостигли:
त्वाष्ट्रtvāṣṭraТваштров сын,
कायाधवादयःkāyādhavādayaḥКаядхи сын и прочие,
वृषvṛṣaВриша-
पर्वाparvāпарван,
बलिर्balirБали,
बाणोbāṇoБана,
मयश्mayaśМайя
चाथcāthaже, затем
विभीषणःvibhīṣaṇaḥВибхишана,
सुग्रीवोsugrīvoСугрива,
हनुमान्hanumānХануман,
ऋक्षोṛkṣoмедведь,
गजोgajoслон,
गृध्रोgṛdhroкоршун,
वणिक्vaṇikкупеческого
पथःpathaḥпути,
व्याधःvyādhaḥохотник,
कुब्जाkubjāКубджа,
व्रजेvrajeво Врадже
गोप्योgopyoгопи,
यज्ञyajñaжертвы
पत्न्यस्patnyasжёны
तथापरेtathāpareи прочие».
दैतेयास्daiteyās«Дайтьи» —
तद्tadими
उपलक्षितासुरupalakṣitāsuraподразумеваемые асуры,
दानवाश्dānavāśданавы
चcaже.
यातुधानाyātudhānā«Ятудханы» —
राक्षसाःrākṣasāḥракшасы.
तत्tatВ тех
तज्tajи тех
जातिषुjātiṣuродах
दिग्digнаправления
दर्शनंdarśanaṁуказание —
त्वाष्ट्रेत्य्tvāṣṭrety«Тваштров сын» так
आदिādiи далее.
त्वाष्ट्रोtvāṣṭro«Тваштров сын» —
वृत्रासुरःvṛtrāsuraḥВритрасура.
वृतासुरस्यvṛtāsurasyaУ Вритрасуры
सत्satблагих
सङ्गःsaṅgaḥобщение —
प्राग्prāgв прежнем
जन्मनिjanmaniрождении
श्रीśrīшри
नारदाङ्गिरसोःnāradāṅgirasoḥНарады и Ангираса
सङ्गःsaṅgaḥобщение,
श्रीśrīшри
सङ्कर्षणsaṅkarṣaṇaСанкаршаны
सङ्गश्saṅgaśобщение
चcaже —
प्रसिद्धःprasiddhaḥизвестно.
कायाधवःkāyādhavaḥ«Каядхи сын» —
कयाधुkayādhuКаядху
पुत्रःputraḥсын,
प्रह्लादःprahlādaḥПрахлада.
अस्यasyaУ него
गर्भेgarbheво чреве
श्रीśrīшри
नारदnāradaНарады
सङ्गःsaṅgaḥобщение.
आदिādi«И прочие»
शब्दśabdaсловом
गृहीतान्gṛhītānвзятых
पूर्वोक्तpūrvoktaпрежде сказанных
जातिjātiродов
क्रमेणkrameṇaпорядком
कतिचिद्katicidнескольких
गणयतिgaṇayatiперечисляет:
वृषेतिvṛṣeti«Вриша» так.
वृषपर्वाvṛṣaparvāВришапарван —
दानवःdānavaḥданава.
अयंayaṁОн
हिhiведь,
जातjātaродившийся
मात्रmātraедва,
मातृmātṛматерью
परित्यक्तोparityaktoоставленный,
मुनिmuniмолчальником
पालितोpālitoвскормленный,
विष्णुviṣṇuВишну
भक्तोbhaktoпреданным
बभूवेतिbabhūvetiстал — так
पुराणान्तरpurāṇāntaraв иной пуране
प्रसिद्धिःprasiddhiḥизвестно.
बलेःbaleḥУ Бали —
श्रीśrīшри
प्रह्लादprahlādaПрахлады
सङ्गःsaṅgaḥобщение,
श्रीśrīшри
वामनvāmanaВаманы
सङ्गश्saṅgaśобщение
चcaже,
तद्tadсразу
अनन्तरम्anantaramпосле того
एवevaименно
भक्त्य्bhaktyпреданности
उद्बोधudbodhaпробуждения
दर्शनात्darśanātвидением.
बाणस्यbāṇasyaУ Баны —
बलिbaliБали,
महेशmaheśaМахеши,
भगवत्bhagavatБхагавана
सङ्गःsaṅgaḥобщение.
अस्यasyaУ него
भुजbhujaрук
कर्तनानन्तरंkartanānantaraṁотсечения после,
ज्ञातjñātaузнавшего
विष्णुviṣṇuВишну
महिम्नोmahimnoвеличие,
महाmahāвеликого
भागवतbhāgavataбхагаваты,
महेशmaheśaМахеши,
प्राप्तिर्prāptirобретение
इवivaкак
स्वsvaсвоё
प्राप्तिर्prāptirобретение —
इत्य्ityтак
उच्यतेucyateговорится.
मयोmayoМайя —
दानवःdānavaḥданава.
अस्यasyaУ него
सभाsabhāсобрания
निर्माणादौnirmāṇādauпри строении и прочем
पाण्डवpāṇḍavaс Пандавами
सङ्गोsaṅgoобщение,
भगवत्bhagavatБхагавана
सङ्गश्saṅgaśобщение
चcaже;
अन्तेanteв конце
तत्tatЕго
प्राप्तिस्prāptisобретение
तुtuже
ज्ञेयाjñeyāдолжно быть знаемо.
विभीषणोvibhīṣaṇoВибхишана —
यातुधानःyātudhānaḥятудхана;
अस्यasyaу него —
हनूमत्hanūmatс Хануманом
सङ्गोsaṅgoобщение,
भगवत्bhagavatБхагавана
सङ्गश्saṅgaśобщение
चcaже.
सुग्रीवाद्याsugrīvādyāОт Сугривы
गजान्ताgajāntāдо слона —
मृगाःmṛgāḥзвери.
तत्रtatraТам
ऋक्षोṛkṣo«медведь» —
जाम्बवान्jāmbavānДжамбаван;
अस्यasyaу него —
भगवत्bhagavatБхагавана
सङ्गःsaṅgaḥобщение.
गजोgajo«Слон» —
गजेन्द्रःgajendraḥГаджендра;
अस्यasyaу него
पूर्वpūrvaв прежнем
जन्मनिjanmaniрождении
सत्satблагих
सङ्गsaṅgaобщение
उन्नेयःunneyaḥдолжно предполагать,
उत्तरuttaraв последующего
जन्मान्तेjanmānteрождения конце
भगवत्bhagavatБхагавана
सङ्गश्saṅgaśобщение
चcaже.
गृध्रोgṛdhro«Коршун» —
जटायुjaṭāyuДжатаю
नामाnāmāпо имени,
खगःkhagaḥптица;
अस्यasyaу него —
श्रीśrīшри
गरुडgaruḍaГаруды,
दशरथादिdaśarathādiДашаратхи и прочих
सङ्गःsaṅgaḥобщение,
श्रीśrīшри
सीताsītāСиты
दर्शनंdarśanaṁвидение,
श्रीśrīшри
भगवद्bhagavadБхагавана
दर्शनंdarśanaṁвидение
चcaже.
गन्धर्वादीस्gandharvādīsГандхарвов и прочих
त्व्tvже,
अनतिप्रसिद्धत्वेनानुदाहृत्यanatiprasiddhatvenānudāhṛtyaне слишком известными не приведя,
मनुष्येषुmanuṣyeṣuсреди людей
वैश्यादीन्vaiśyādīnвайшьев и прочих
उदाहरतिudāharatiприводит.
वणिक्vaṇik«Купеческого
पथस्pathasпути» —
तुलाधारःtulādhāraḥТуладхара;
अस्यasyaу него,
भारतेbhārateв Бхарате,
जाजलिjājaliДжаджали-
मुनिmuniмолчальника
गन्धर्वgandharvaи гандхарвы
प्रसङ्गेprasaṅgeпри случае
प्रोक्तproktaвозглашённое
महिम्नःmahimnaḥвеличие имеющего,
सत्satблагих
सङ्गःsaṅgaḥобщение
अन्वेषणीयःanveṣaṇīyaḥдолжно быть отыскано.
व्याधोvyādho«Охотник» —
धर्मdharmaДхарма-
व्याधःvyādhaḥвьядха,
शूद्रोऽन्त्यजोऽपिśūdro'ntyajo'piшудра, низкорождённый даже.
अत्रादिवाराहेatrādivārāheЗдесь, в Ади-варахе,
कथेयम्katheyamсказание это:
क्वचित्kvacitнекогда,
प्राचीनprācīnaв древний
कलिkaliкали-
युगेyugeвек,
वसुvasuВасу
नाम्नाnāmnāпо имени
वैष्णवेनvaiṣṇavenaвайшнавом
राज्ञाrājñāцарём
प्राग्prāgв прежнем
जन्मनिjanmaniрождении
मृगmṛgaза зверя
भ्रान्त्याbhrāntyāпо ошибке
निहतोnihatoубитый
ब्राह्मणोbrāhmaṇoбрахман
ब्रह्मbrahmaбрахма-
राक्षसतांrākṣasatāṁракшасовость
प्राप्तःprāptaḥобрёл.
तस्यtasyaТого
राज्ञःrājñaḥцаря,
प्रापञ्चिकprāpañcikaв мирской
विष्णुviṣṇuВишну
लोकlokaмир
गमनgamanaухода
समयेsamayeво время,
तच्tacего
छरीरंcharīraṁв тело
प्रविष्टःpraviṣṭaḥвошёл.
पुनश्punaśСнова
चcaже
तस्यtasyaу него,
तद्tadтого
भोगान्तेbhogānteвкушения в конце
राजतांrājatāṁцарство
प्राप्तस्यprāptasyaобретшего,
देहात्dehātиз тела,
तत्tatим
कर्तृकkartṛkaсовершаемого
ब्रह्मbrahmaБрахма-
पाराख्यpārākhyaпарою зовомого
स्तवstavaгимна
पाठpāṭhaчтения
तेजसाtejasāпылом
निर्गतःnirgataḥвышел;
तत्tatим
कृतkṛtaданное
धर्मdharmaДхарма-
व्याधvyādhaвьядха
संज्ञोsaṁjñoимя имеющий,
हिंसातिशयhiṁsātiśayaчрезмерного насилия
विमुखःvimukhaḥотвратившийся,
पर्यवसानेparyavasāneв завершение
दृष्टdṛṣṭaузревший
नीलाद्रिnīlādriСиней горы
नाथःnāthaḥвладыку,
तंtaṁего
चcaже
स्तुतवान्stutavānвосхвалил;
प्राप्तprāptaобретший
तद्tadЕго
आलिङ्गनस्āliṅganasобъятие,
तत्tatс Ним
सायुज्यम्sāyujyamслияния
अवापेतिavāpetiдостиг — так.
कुब्जायाkubjāyāУ Кубджи —
भगवत्bhagavatБхагавана
सङ्गःsaṅgaḥобщение,
पूर्वpūrvaв прежнем
जन्मनिjanmaniрождении
चcaже
नारदnāradaНарады
सङ्गsaṅgaобщение —
इतिitiтак
माथुरmāthuraв Матхурской
हरिhariХари-
वंशvaṁśaвамше
प्रसिद्धम्prasiddhamизвестно.
गोप्योऽत्रgopyo'tra«Гопи» здесь —
साधारण्यःsādhāraṇyaḥобычные,
श्रीśrīв шри
कृष्णkṛṣṇaКришны
व्रजेvrajeВрадж
तदानींtadānīṁтогда
विवाहादिनाvivāhādināсвадьбою и прочим
समागताःsamāgatāḥпришедшие.
आसांāsāṁУ них —
तन्tanЕго
नित्यnityaвечных
प्रेयसीpreyasīвозлюбленных
वृन्दvṛndaсонма
सङ्गःsaṅgaḥобщение,
श्रीśrīшри
कृष्णkṛṣṇaКришны
दर्शनादिdarśanādiвидения и прочего
रूपोrūpoоблик имеющее
भगवत्bhagavatБхагавана
सङ्गश्saṅgaśобщение
चcaже.
यज्ञyajñaУ жертвы
पत्नीनांpatnīnāṁжён —
श्रीśrīшри
कृष्णkṛṣṇaКришны
गुणguṇaкачества
कथकkathakaизлагающих
लोकlokaлюдей
सङ्गस्saṅgasобщение,
तत्tatЕго
सङ्गश्saṅgaśобщение
चcaже.
अपरेapare«Прочие» —
दैतेयादयोऽन्येdaiteyādayo'nyeдайтьи и прочие иные
चcaже.
Литературный перевод

Вернёмся к изложенному. Покорение здесь двояко: главное и вторичное. Главным обретается любовь — по правилу «Да будет так, о милый: Бхагаван Мукунда даёт чтущим Его освобождение, но сопряжения преданности — не всегда». Оттого вторичным бывает иной плод. Главное здесь — у шри гопи и прочих, вторичное — у Баны и прочих; во втором «покорение» именуется переносно — как склонение Его к дарованию плода. И он приводит пример этого покорения: «Ведь общением с благими в тот и тот век многие достигли моей обители: дайтьи, ятудханы, звери, птицы, гандхарвы, апсары, наги, сиддхи, чараны, гухьяки, видьядхары, среди людей — вайшьи, шудры, женщины, низкорождённые, чья природа — раджас и тамас: сын Тваштра, сын Каядху и прочие, Вришапарван, Бали, Бана, Майя, затем Вибхишана, Сугрива, Хануман, медведь, слон, коршун, человек купеческого пути, охотник, Кубджа, гопи во Врадже, жёны жертвователей и прочие».

«Дайтьи» — и подразумеваемые ими асуры и данавы. «Ятудханы» — ракшасы. Указание направления в тех и тех родах — «сын Тваштра» и далее. «Сын Тваштра» — Вритрасура; его общение с благими известно: в прежнем рождении общение с шри Нарадою и Ангирасом, и общение с шри Санкаршаною. «Сын Каядху» — Прахлада, сын Каядху; у него общение с шри Нарадою во чреве. Взятых словом «и прочие» он перечисляет несколькими, в порядке названных прежде родов: «Вриша» и далее. Вришапарван — данава; в иной пуране известно, что, едва родившись, он был оставлен матерью, вскормлен молчальником и стал преданным Вишну. У Бали — общение с шри Прахладою и с шри Ваманою: видно, что сразу после того пробудилась преданность. У Баны — общение с Бали, с Махешею и с Бхагаваном; говорится, что после отсечения рук обретением для него стало как бы обретение Махеши, великого бхагаваты, узнавшего величие Вишну. Майя — данава; у него при строении собрания и прочем — общение с Пандавами и с Бхагаваном, а в конце надо знать и обретение Его. Вибхишана — ятудхана; у него — общение с Хануманом и с Бхагаваном. От Сугривы до слона — звери. «Медведь» — Джамбаван; у него — общение с Бхагаваном. «Слон» — Гаджендра; у него надо предполагать общение с благими в прежнем рождении, а в конце последующего — общение с Бхагаваном. «Коршун» — птица по имени Джатаю; у него — общение с шри Гарудою, Дашаратхою и прочими, видение шри Ситы и видение шри Бхагавана.

Гандхарвов и прочих он не приводит как не слишком известных и приводит среди людей вайшьев и прочих. «Человек купеческого пути» — Туладхара; его общение с благими надо отыскать в Бхарате, где возглашено его величие по случаю молчальника Джаджали и гандхарвы. «Охотник» — Дхарма-вьядха, шудра и даже низкорождённый. Сказание о нём в Ади-варахе таково: некогда, в древний кали-век, брахман, по ошибке принятый за зверя и убитый в прежнем рождении царём-вайшнавом по имени Васу, обрёл брахма-ракшасовость; когда тот царь уходил в мирской мир Вишну, он вошёл в его тело. И снова, когда по окончании того вкушения тот обрёл царство, он вышел из его тела силою чтения им гимна, зовомого Брахма-парой; получив от него имя Дхарма-вьядха, он отвратился от чрезмерного насилия, под конец узрел владыку Синей горы и восхвалил Его, а обретя Его объятие, достиг слияния с Ним. У Кубджи — общение с Бхагаваном, а в прежнем рождении — с Нарадою, как известно из Матхурской Хари-вамши. «Гопи» здесь — обычные, пришедшие тогда во Врадж шри Кришны на свадьбу и прочее; у них — общение с сонмом Его вечных возлюбленных и общение с Бхагаваном в виде видения шри Кришны и прочего. У жён жертвователей — общение с людьми, излагавшими качества шри Кришны, и общение с Ним. «Прочие» — иные дайтьи и прочие.

Версия

3f15ebaeab14 · опубликовано 21 сент. 2026 г., 00:52:07 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами