कीर्तनस्यैव महिमानम् आह— न ह्य् अतः परमो लाभो देहिनां भ्राम्यताम् इह । यतो विन्देत परमां शान्तिं नश्यति संसृतिः ॥ अतः कीर्तनात् । यतो यस्मात् कीर्तनात् । परमां शान्तिं, शमो मन्निष्ठता बुद्धिः इति भगवद्वाक्यानुसारेण ध्यानादिभिर् अप्य् असाध्यां सर्वोत्कृष्टां भगवन्निष्ठां प्राप्नोति । अनुषङ्गेण संसारश् च नश्यति । अत एव ध्याननिष्ठा अपि कृतादिप्रजा एतादृशीं भगवन्निष्ठां न प्राप्तवत्यः, महाभागवता नित्यं कलौ कुर्वन्ति कीर्तनम् इति स्कान्दाद्यनुसारेण तादृशनिष्ठाकारणं कीर्तनमाहात्म्यं च । दीनैककृपातिशयशालिना भगवता तदानीं तत्तत्सामर्थ्यावसरे यस्मान् न प्रकाशितं, तस्माद् ध्यानादिसमर्थास् ताः प्रजा जिह्वौष्ठस्पन्दनमात्रस्य नातिसाधनत्वं भवेद् इति मत्वा तन् न श्रद्धितवत्यश् च ॥
kīrtanasyaiva mahimānam āha— na hy ataḥ paramo lābho dehināṁ bhrāmyatām iha | yato vindeta paramāṁ śāntiṁ naśyati saṁsṛtiḥ || ataḥ kīrtanāt | yato yasmāt kīrtanāt | paramāṁ śāntiṁ, śamo man-niṣṭhatā buddhiḥ iti bhagavad-vākyānusāreṇa dhyānādibhir apy asādhyāṁ sarvotkṛṣṭāṁ bhagavan-niṣṭhāṁ prāpnoti | anuṣaṅgeṇa saṁsāraś ca naśyati | ata eva dhyāna-niṣṭhā api kṛtādi-prajā etādṛśīṁ bhagavan-niṣṭhāṁ na prāptavatyaḥ, mahā-bhāgavatā nityaṁ kalau kurvanti kīrtanam iti skāndādy-anusāreṇa tādṛśa-niṣṭhā-kāraṇaṁ kīrtana-māhātmyaṁ ca | dīnaika-kṛpātiśaya-śālinā bhagavatā tadānīṁ tat-tat-sāmarthyāvasare yasmān na prakāśitaṁ, tasmād dhyānādi-samarthās tāḥ prajā jihvauṣṭha-spandana-mātrasya nātisādhanatvaṁ bhaved iti matvā tan na śraddhitavatyaś ca ||
Величие именно воспевания он говорит: «Ведь нет у воплощённых, блуждающих здесь, обретения выше этого, — от которого он обрёл бы высший покой и гибнет круговорот». «Этого» — воспевания. «От которого» — от какового воспевания. «Высший покой» — по речению Бхагавана «покой — стояние разума во мне»: он обретает стойкость в Бхагаване, всего превосходнейшую, недостижимую даже созерцанием и прочим; а попутно гибнет и круговорот. Оттого и люди крита и прочих веков, даже стойкие в созерцании, такой стойкости в Бхагаване не обрели; а «великие бхагаваты в кали всегда творят воспевание» — по Сканде и прочему: причина такой стойкости и есть слава воспевания. Поскольку Бхагаван, обладающий преизбытком милости единственно к убогим, тогда, при случае той и той их способности, этого не явил, — те люди, способные к созерцанию и прочему, решили, что одно движение языка и губ не может быть великим средством, и тому не поверили.
e003f53748d0 · опубликовано 21 сент. 2026 г., 00:52:07 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Секрет был не спрятан, а неприменим: пока у людей были силы на созерцание, самое дешёвое средство они и не приняли бы всерьёз.