ईदृशम् एव तन्मुक्तिलक्षणं श्रीकापिलेये मुक्ताश्रयम् इत्यादिचतुष्टये दर्शितम् । तत्र हि, प्रतिनिवृत्तगुणप्रवाहः सन् आत्मानम् परमात्मानम् ईक्षत इति मुक्ताश्रयम् इत्यादौ, स्वस्वरूपभूते महिम्नि अवसितो निष्ठां प्राप्तः सन्न् उपलब्धपरात्मकाष्ठ इति सोऽप्य् एतया इत्यादौ, स्वरूपं जीवब्रह्मणोर् याथात्म्यम् अध्यगमद् इति देहं च इत्यादौ । एवं प्रतिबुद्धवस्तुर् इति देहोऽपि इत्यादौ चेति । तस्माद् अस्य प्रारब्धकर्ममात्राणाम् अनभिनिवेशेनैव भोगः । एवम् एवोक्तं तत्र को मोहः कः शोक एकत्वम् अनुपश्यतः इति । अथान्तिमां ब्रह्मसाक्षात्कारलक्षणां मुक्तिम् आह— यद्य् एषोपरता देवी माया वैशारदी मतिः । सम्पन्न एवेति विदुर् महिम्नि स्वे महीयते ॥ एषा जीवन्मुक्तिदशायां स्थिता विशारदेन परमेश्वरेण दत्ता देवी द्योतमाना मतिर् विद्या तद्रूपा या माया स्वरूपशक्तिवृत्तिभूतविद्याविर्भावद्वारलक्षणा सत्त्वमयी मायावृत्तिः । सा यदि उपरता निवृत्ता भवति, तदा व्यवधानाभासस्यापि राहित्यात् सम्पन्नो लब्धब्रह्मानन्दसम्पत्तिर् एवेति विदुर् मुनयः । ततश् च तत्सम्पत्तिलाभात् स्वे महिम्नि स्वरूपसम्पत्ताव् अपि महीयते पूज्यते । प्रकृष्टप्रकाशो भवतीत्य् अर्थः ॥
īdṛśam eva tan-mukti-lakṣaṇaṁ śrī-kāpileye muktāśrayam ity-ādi-catuṣṭaye darśitam | tatra hi, pratinivṛtta-guṇa-pravāhaḥ san ātmānam paramātmānam īkṣata iti muktāśrayam ity-ādau, sva-svarūpa-bhūte mahimni avasito niṣṭhāṁ prāptaḥ sann upalabdha-parātma-kāṣṭha iti so'py etayā ity-ādau, svarūpaṁ jīva-brahmaṇor yāthātmyam adhyagamad iti dehaṁ ca ity-ādau | evaṁ pratibuddha-vastur iti deho'pi ity-ādau ceti | tasmād asya prārabdha-karma-mātrāṇām anabhiniveśenaiva bhogaḥ | evam evoktaṁ tatra ko mohaḥ kaḥ śoka ekatvam anupaśyataḥ iti | athāntimāṁ brahma-sākṣātkāra-lakṣaṇāṁ muktim āha— yady eṣoparatā devī māyā vaiśāradī matiḥ | sampanna eveti vidur mahimni sve mahīyate || eṣā jīvan-mukti-daśāyāṁ sthitā viśāradena parameśvareṇa dattā devī dyotamānā matir vidyā tad-rūpā yā māyā svarūpa-śakti-vṛtti-bhūta-vidyāvirbhāva-dvāra-lakṣaṇā sattvamayī māyā-vṛttiḥ | sā yadi uparatā nivṛttā bhavati, tadā vyavadhānābhāsasyāpi rāhityāt sampanno labdha-brahmānanda-sampattir eveti vidur munayaḥ | tataś ca tat-sampatti-lābhāt sve mahimni svarūpa-sampattāv api mahīyate pūjyate | prakṛṣṭa-prakāśo bhavatīty arthaḥ ||
Таков же признак того освобождения, показанный в шри Капиловом учении, в четверице «опора освобождённого» и далее. Там ведь: «будучи тем, у кого поток гун отвратился, он видит себя Параматмою» — в «опора освобождённого» и далее; «утвердившийся в величии, ставшем его собственным обликом, достигший стойкости, обретший предел высшего я» — в «он также этою» и далее; «постиг облик, подлинность дживы и Брахмана» — в «тело» и далее; и так же «пробудившийся к вещи» — в «тело также» и далее. Потому вкушение им одних лишь начатых деяний происходит без всякой погружённости в них. Так же и сказано там: «Какое обольщение, какая скорбь у того, кто созерцает единость?»\n\nДалее он говорит о последнем освобождении, признак которого — узрение Брахмана воочию: «Если утихла эта богиня — майя, мысль, данная искусным, — его знают сбывшимся; он величается в своём величии». Эта стоящая в состоянии освобождения при жизни, данная искусным высшим Владыкою богиня — сияющая мысль, знание, имеющее его своим обликом, — есть та майя, которая суть полная саттвы деятельность майи, а признак её — быть дверью проявления знания, ставшего деятельностью силы собственного облика. И если она утихает, прекращается, тогда, за отсутствием даже подобия преграды, молчальники знают его сбывшимся, обретшим полноту блаженства Брахмана. И оттого, обретши эту полноту, он величается, почитается в своём величии, в полноте собственного облика: смысл — становится выдающимся светом.
f4f23243705f · publicado 21 sept 2026, 16:24:47 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Последняя преграда здесь не тьма, а свет: тот самый данный свыше разум, которым всё и было достигнуто. Он уходит не как ошибка, а как надобность, которой больше нет.