अथ तन्मयो बीभत्सरसः । अत्रापि अन्यजुगुप्सायास् तत्प्रीतिमयत्वेन पूर्ववत् तत्प्रीतिविषयत्वाच् छ्रीकृष्ण एव मूलालम्बनः । तदाधारस् तत्प्रियजनश् च । जुगुप्सामात्रांशस्य विषयोऽन्यस् तु बहिरङ्गालम्बनः । उद्दीपना अन्यगतामेध्यतादयः । अनुभावाः निष्ठीवनादयः । व्यभिचारिणो विषादादयः । स्थायी च तत्प्रीतिमयी जुगुप्सा । उदाहरणं च त्वक्श्मश्रूरोमनखकेशपिनद्धम् इत्यादिकम् । श्रीरुक्मिणीवाक्यम् एव । अथ तत्प्रीतिमयः करुणरसः । तत्रालम्बनः केवलबन्धुभावमयप्रेम्णानिष्टाप्तिपदतावेद्यत्वेन तत्प्रीतिमयकरुणाविषयः श्रीकृष्णस् तदाधारस् तत्प्रियश् च । उद्दीपनास् तत्कर्मगुणरूपाद्याः । अनुभावा मुखशोषविलापाद्याः । व्यभिचारिणो जाड्यनिर्वेदादयः । स्थायी च तत्प्रीतिमयः शोकः । उदाहरणं च— अन्तर् ह्रदे भुजगभोगपरीतम् आरात् कृष्णं निरीहम् उपलभ्य जलाशयान्ते । गोपांश् च मूढधिषणान् परितः पशूंश् च सङ्क्रन्दतः परमकश्मलम् आपुर् आर्ताः ॥ स्पष्टम् ।
atha tan-mayo bībhatsa-rasaḥ | atrāpi anya-jugupsāyās tat-prītimayatvena pūrvavat tat-prīti-viṣayatvāc chrī-kṛṣṇa eva mūlālambanaḥ | tad-ādhāras tat-priya-janaś ca | jugupsā-mātrāṁśasya viṣayo'nyas tu bahiraṅgālambanaḥ | uddīpanā anya-gatāmedhyatādayaḥ | anubhāvāḥ niṣṭhīvanādayaḥ | vyabhicāriṇo viṣādādayaḥ | sthāyī ca tat-prīti-mayī jugupsā | udāharaṇaṁ ca tvak-śmaśrū-roma-nakha-keśa-pinaddham ity-ādikam | śrī-rukmiṇī-vākyam eva | atha tat-prīti-mayaḥ karuṇa-rasaḥ | tatrālambanaḥ kevala-bandhu-bhāva-maya-premṇāniṣṭāpti-padatāvedyatvena tat-prītimaya-karuṇā-viṣayaḥ śrī-kṛṣṇas tad-ādhāras tat-priyaś ca | uddīpanās tat-karma-guṇa-rūpādyāḥ | anubhāvā mukha-śoṣa-vilāpādyāḥ | vyabhicāriṇo jāḍya-nirvedādayaḥ | sthāyī ca tat-prīti-mayaḥ śokaḥ | udāharaṇaṁ ca— antar hrade bhujaga-bhoga-parītam ārāt kṛṣṇaṁ nirīham upalabhya jalāśayānte | gopāṁś ca mūḍha-dhiṣaṇān paritaḥ paśūṁś ca saṅkrandataḥ parama-kaśmalam āpur ārtāḥ || spaṣṭam |
Далее — мерзкая раса, ею полная. И здесь, поскольку отвращение к иному полно той любви, коренная опора, как и прежде, шри Кришна, ибо он предмет той любви; вместилище — его дорогой человек. Предмет же одной лишь доли отвращения, кто-то иной, — внешняя опора. Возжигающие — нечистота в ином и прочее; анубхавы — сплёвывание и прочее; вьябхичари — уныние и прочее; стхайи — отвращение, полное той любви. Пример — «обтянутое кожею, усами, волосками, ногтями и волосами» и далее, то самое речение шри Рукмини.\n\nДалее — жалостная раса, полная той любви. Опора здесь — шри Кришна, познаваемый как попавший в нежеланное положение премою, полною одного лишь родственного чувства, и потому предмет сострадания, полного той любви; вместилище — его дорогой. Возжигающие — его деяния, качества, облик и прочее; анубхавы — сухость во рту, причитание и прочее; вьябхичари — оцепенелость, отрешённость и прочее; стхайи — скорбь, полная той любви. Пример: «Увидев издали, у края водоёма, Кришну недвижным внутри омута, обвитым кольцами змея, а кругом — пастухов с помрачённым разумом и ревущий скот, они, страдая, пришли в крайнее смятение». Ясно.
8898cd5ff968 · publicado 21 sept 2026, 16:24:47 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Жалость к нему возможна лишь там, где о величии забыли: сострадают только тому, кого считают своим и беззащитным.\n\nИ в сцене у омута вместе с людьми ревёт скот — горе описано без различия между теми, кто понимает, и теми, кто нет.