अथ उद्दीपनाः । गुणाः स्वविषयकश्रीकृष्णवात्सल्यस्मितप्रेक्षादयः । तथा तस्य कीर्तिबुद्धिबलादीनां परममहत्त्वं च तथा जातिक्रियादयोऽपि यथायोगम् अवगन्तव्याः । अथ अनुभावाः । बाल्ये मुहुस् तं प्रति मृदुवाचा स्वैरप्रश्नप्रार्थनादिकम्, तदङ्गुलिबाह्वाद्यालम्बनेन स्थितिः, तदुत्सङ्गोपवेशः, तत्ताम्बुलचर्वितादानम् इत्याद्याः । अन्यदा तदाज्ञाप्रतिपालनतच्चेष्टानुसरणस्वैरताविमोक्षादयः । उभयत्र तदनुगतिः । सात्त्विकाश् च सर्वे । अथ व्यभिचारिणः पूर्वोक्ता एव । अथ स्थायी च प्रश्रयभक्त्याख्यः । तत्र बाल्येऽतिलाल्यताभिमानमयत्वेन प्रश्रयबीजस्य दैन्यांशस्य सद्भावात् तदाख्यत्वम् । तत्र बाल्योदाहरणम् अवगन्तव्यम् । अन्यदीयं यथा—निशम्य प्रेष्ठम् आयान्तम् इत्यादौ । प्रद्युम्नश् चारुदेष्णश् च साम्बो जाम्बवतीसुतः । प्रहर्षवेगोच्छशितशयनासनभोजनाः ॥ वारणेन्द्रं पुरस्कृत्य ब्राह्मणैः ससुमङ्गलैः । शङ्खतूर्यनिनादेन ब्रह्मघोषेण चादृताः । प्रत्युज्जग्मू रथैर् हृष्टाः प्रणयागतसाध्वसाः ॥ प्रणयोऽत्र भक्तिविशेषः । एवम् अत्र विभावादिसंवलनात्मके प्रश्रयभक्तिमये रसे पूर्ववद् योगादयोऽपि भेदा ज्ञेयाः । इति भक्तिमयो रसः ।
atha uddīpanāḥ | guṇāḥ sva-viṣayaka-śrī-kṛṣṇa-vātsalya-smita-prekṣādayaḥ | tathā tasya kīrti-buddhi-balādīnāṁ parama-mahattvaṁ ca tathā jāti-kriyādayo'pi yathā-yogam avagantavyāḥ | atha anubhāvāḥ | bālye muhus taṁ prati mṛdu-vācā svaira-praśna-prārthanādikam, tad-aṅguli-bāhv-ādy-ālambanena sthitiḥ, tad-utsaṅgopaveśaḥ, tat-tāmbula-carvitādānam ity-ādyāḥ | anyadā tad-ājñā-pratipālana-tac-ceṣṭānusaraṇa-svairatā-vimokṣādayaḥ | ubhayatra tad-anugatiḥ | sāttvikāś ca sarve | atha vyabhicāriṇaḥ pūrvoktā eva | atha sthāyī ca praśraya-bhakty-ākhyaḥ | tatra bālye'tilālyatābhimāna-mayatvena praśraya-bījasya dainyāṁśasya sad-bhāvāt tad-ākhyatvam | tatra bālyodāharaṇam avagantavyam | anyadīyaṁ yathā—niśamya preṣṭham āyāntam ity-ādau | pradyumnaś cārudeṣṇaś ca sāmbo jāmbavatī-sutaḥ | praharṣa-vegocchaśita-śayanāsana-bhojanāḥ || vāraṇendraṁ puraskṛtya brāhmaṇaiḥ sasumaṅgalaiḥ | śaṅkha-tūrya-ninādena brahma-ghoṣeṇa cādṛtāḥ | pratyujjagmū rathair hṛṣṭāḥ praṇayāgata-sādhvasāḥ || praṇayo'tra bhakti-viśeṣaḥ | evam atra vibhāvādi-saṁvalanātmake praśraya-bhakti-maye rase pūrvavad yogādayo'pi bhedā jñeyāḥ | iti bhaktimayo rasaḥ |
Далее — возжигающие. Качества: обращённые к себе ватсалья шри Кришны, его улыбка, взгляд и прочее; а также высшее величие его славы, разума, силы и прочего; так же да разумеются, как подобает, род, деяния и прочее.\n\nАнубхавы: в детстве — вольные вопросы и просьбы к нему снова и снова мягкою речью; стояние, держась за его палец, руку и прочее; усаживание к нему на колени; взятие его жёваного бетеля и прочее. В иную пору — исполнение его повелений, следование его поступкам, оставление своеволия и прочее. В обоих — следование ему. Саттвики — все. Вьябхичари — прежде названные. Стхайи — зовущееся почтительной преданностью: в детстве оно полно сознания того, что его крайне лелеют, и в нём есть доля униженности, семя почтительности, — оттого и такое имя. Пример из детства да разумеется сам.\n\nИной поры — как в «услышав, что идёт дражайший» и далее: «Прадьюмна, Чарудешна и Самба, сын Джамбавати, порывом восторга оставив ложе, сиденье и трапезу, пустив вперёд слона-вожака, чтимые брахманами с благими знаками, звучанием раковин и труб и гласом Веды, радостные, вышли навстречу на колесницах, и трепет их пришёл от приязни». «Праная» здесь — особый вид преданности. Так и здесь, в расе, полной почтительной преданности, чья природа — сплав вибхав и прочего, да будут знаемы, как прежде, разновидности — соединение и прочее. Такова раса, полная преданности.
df9fc82364aa · publicado 21 sept 2026, 16:24:47 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Приметы детской близости названы без стеснения: держаться за палец, влезть на колени, взять недожёванный бетель. Почтение здесь растёт именно из этого, а не вместо него.\n\nИ трепет взрослых сыновей при встрече отца объяснён: он пришёл от приязни, а не от страха.